బ్యాంకులు, ఇన్సూరెన్స్ కేవైసీ కష్టాలకు చెక్.. ఆగస్టు నుంచి సరికొత్త సీకేవైసీ 2.0!
- ఆగస్టు నుంచి సెంట్రల్ కేవైసీ (సీకేవైసీ) 2.0 విధానం అమలు
- తొలి దశలో బ్యాంకులు, బీమా సంస్థలకు వర్తింపు
- ఖాతా తెరవాలంటే పదేపదే పత్రాలు సమర్పించాల్సిన పనిలేదు
- ఓటీపీ సమ్మతితోనే సంస్థలు వివరాలు పొందేలా రూపకల్పన
- ఆర్థిక మోసాలను తగ్గించి, సేవలను విస్తరించడమే ప్రధాన లక్ష్యం
దేశంలో ఆర్థిక సేవలను మరింత సులభతరం చేసే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక కీలక ముందడుగు వేసింది. బ్యాంకులు, బీమా, మ్యూచువల్ ఫండ్స్ వంటి సేవలు పొందేందుకు వినియోగదారులు పదేపదే తమ గుర్తింపు పత్రాలు (కేవైసీ) సమర్పించాల్సిన అవసరం లేకుండా చేసే "సెంట్రల్ నో-యువర్-కస్టమర్ 2.0" (సీకేవైసీ 2.0) విధానాన్ని వచ్చే నెల, అనగా 2026 ఆగస్టు నుంచి అమల్లోకి తీసుకురానుంది. ఈ మేరకు రాయిటర్స్ ఒక కథనంలో వెల్లడించింది. తొలి దశలో బ్యాంకులు, బీమా కంపెనీలకు ఈ విధానం అందుబాటులోకి రానుండగా, ఈ ఏడాది చివరి నాటికి మ్యూచువల్ ఫండ్స్, బ్రోకరేజీ సంస్థలు కూడా ఇందులో చేరనున్నాయి.
ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఈ కొత్త విధానం ప్రకారం, వినియోగదారులు ఒకసారి తమ కేవైసీ వివరాలను సెంట్రల్ రిజిస్ట్రీలో నమోదు చేస్తే సరిపోతుంది. ఆ తర్వాత ఏదైనా కొత్త బ్యాంకు ఖాతా తెరవాలన్నా, బీమా పాలసీ తీసుకోవాలన్నా లేదా ఇతర ఆర్థిక సేవలు పొందాలన్నా మళ్లీ డాక్యుమెంట్లు ఇవ్వాల్సిన పనిలేదు. సంబంధిత ఆర్థిక సంస్థకు కేవలం ఓటీపీ (OTP) ద్వారా సమ్మతి (Consent) తెలియజేస్తే చాలు. ఆ సంస్థ నేరుగా సెంట్రల్ రిజిస్ట్రీ నుంచి ధ్రువీకరించిన కస్టమర్ డేటాను పొందుతుంది. సింగపూర్, యూరప్లోని కొన్ని దేశాల్లో ఇప్పటికే ఇలాంటి వ్యవస్థలు విజయవంతంగా అమలవుతున్నాయి.
పాత వ్యవస్థ కంటే మెరుగ్గా..
ప్రస్తుతం ఉన్న సెంట్రల్ కేవైసీ రిజిస్ట్రీలో దాదాపు 120 కోట్ల రికార్డులు ఉన్నప్పటికీ, డేటా నాణ్యత సమస్యలు (ఒకే వ్యక్తి పేరు మీద పలు రికార్డులు, వివరాలు అసంపూర్ణంగా ఉండటం) కారణంగా దాని వినియోగం పరిమితంగానే ఉంది. ఈ సమస్యలను అధిగమించేందుకు సీకేవైసీ 2.0లో పలు మెరుగైన ఫీచర్లను చేర్చారు. ప్రతి రికార్డుకు ఒక 'కాన్ఫిడెన్స్/యాక్యురసీ స్కోర్' జతచేస్తారు. దీనివల్ల ఆ డేటా ఎంతవరకు నమ్మదగినదో సంస్థలు అంచనా వేయగలవని ఈ వ్యవస్థను నిర్మిస్తున్న ప్రొటీన్ ఈగవ్ టెక్నాలజీస్ (Protean eGov Technologies) తెలిపింది.
లక్ష్యాలు, ప్రయోజనాలు
దాదాపు 89 శాతం వయోజనులకు బ్యాంకు ఖాతాలు అందుబాటులోకి తెచ్చి ప్రాథమిక ఆర్థిక సేవల్లో విజయం సాధించిన భారత్, ఇప్పుడు తదుపరి దశపై దృష్టి సారించింది. ఈ కొత్త విధానం ద్వారా ఆర్థిక మోసాలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని, అదే సమయంలో మ్యూచువల్ ఫండ్స్, బీమా, పెన్షన్ పథకాలలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. తమకున్న 50 కోట్ల మంది కస్టమర్ల బేస్తో పెట్టుబడిదారుల సంఖ్యను గణనీయంగా పెంచేందుకు ఈ విధానం దోహదపడుతుందని దేశంలోనే అతిపెద్ద అసెట్ మేనేజర్ అయిన ఎస్బీఐ ఫండ్స్ మేనేజ్మెంట్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేసింది. జూలై చివరి నాటికి లేదా ఆగస్టు ఆరంభంలో బీమా రంగంలో ఇది అమల్లోకి వస్తుందని, దీని ద్వారా సమాచారం దాదాపు తక్షణమే అప్డేట్ అవుతుందని పాలసీబజార్ పేర్కొంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI), సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI), ఇన్సూరెన్స్ రెగ్యులేటర్ (IRDAI) సంయుక్తంగా ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టును పర్యవేక్షిస్తున్నాయి. ఈ సంస్కరణ వినియోగదారులకు సౌలభ్యాన్ని పెంచడమే కాకుండా, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత పారదర్శకంగా, పటిష్టంగా మార్చడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.
ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఈ కొత్త విధానం ప్రకారం, వినియోగదారులు ఒకసారి తమ కేవైసీ వివరాలను సెంట్రల్ రిజిస్ట్రీలో నమోదు చేస్తే సరిపోతుంది. ఆ తర్వాత ఏదైనా కొత్త బ్యాంకు ఖాతా తెరవాలన్నా, బీమా పాలసీ తీసుకోవాలన్నా లేదా ఇతర ఆర్థిక సేవలు పొందాలన్నా మళ్లీ డాక్యుమెంట్లు ఇవ్వాల్సిన పనిలేదు. సంబంధిత ఆర్థిక సంస్థకు కేవలం ఓటీపీ (OTP) ద్వారా సమ్మతి (Consent) తెలియజేస్తే చాలు. ఆ సంస్థ నేరుగా సెంట్రల్ రిజిస్ట్రీ నుంచి ధ్రువీకరించిన కస్టమర్ డేటాను పొందుతుంది. సింగపూర్, యూరప్లోని కొన్ని దేశాల్లో ఇప్పటికే ఇలాంటి వ్యవస్థలు విజయవంతంగా అమలవుతున్నాయి.
పాత వ్యవస్థ కంటే మెరుగ్గా..
ప్రస్తుతం ఉన్న సెంట్రల్ కేవైసీ రిజిస్ట్రీలో దాదాపు 120 కోట్ల రికార్డులు ఉన్నప్పటికీ, డేటా నాణ్యత సమస్యలు (ఒకే వ్యక్తి పేరు మీద పలు రికార్డులు, వివరాలు అసంపూర్ణంగా ఉండటం) కారణంగా దాని వినియోగం పరిమితంగానే ఉంది. ఈ సమస్యలను అధిగమించేందుకు సీకేవైసీ 2.0లో పలు మెరుగైన ఫీచర్లను చేర్చారు. ప్రతి రికార్డుకు ఒక 'కాన్ఫిడెన్స్/యాక్యురసీ స్కోర్' జతచేస్తారు. దీనివల్ల ఆ డేటా ఎంతవరకు నమ్మదగినదో సంస్థలు అంచనా వేయగలవని ఈ వ్యవస్థను నిర్మిస్తున్న ప్రొటీన్ ఈగవ్ టెక్నాలజీస్ (Protean eGov Technologies) తెలిపింది.
లక్ష్యాలు, ప్రయోజనాలు
దాదాపు 89 శాతం వయోజనులకు బ్యాంకు ఖాతాలు అందుబాటులోకి తెచ్చి ప్రాథమిక ఆర్థిక సేవల్లో విజయం సాధించిన భారత్, ఇప్పుడు తదుపరి దశపై దృష్టి సారించింది. ఈ కొత్త విధానం ద్వారా ఆర్థిక మోసాలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని, అదే సమయంలో మ్యూచువల్ ఫండ్స్, బీమా, పెన్షన్ పథకాలలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. తమకున్న 50 కోట్ల మంది కస్టమర్ల బేస్తో పెట్టుబడిదారుల సంఖ్యను గణనీయంగా పెంచేందుకు ఈ విధానం దోహదపడుతుందని దేశంలోనే అతిపెద్ద అసెట్ మేనేజర్ అయిన ఎస్బీఐ ఫండ్స్ మేనేజ్మెంట్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేసింది. జూలై చివరి నాటికి లేదా ఆగస్టు ఆరంభంలో బీమా రంగంలో ఇది అమల్లోకి వస్తుందని, దీని ద్వారా సమాచారం దాదాపు తక్షణమే అప్డేట్ అవుతుందని పాలసీబజార్ పేర్కొంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI), సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI), ఇన్సూరెన్స్ రెగ్యులేటర్ (IRDAI) సంయుక్తంగా ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టును పర్యవేక్షిస్తున్నాయి. ఈ సంస్కరణ వినియోగదారులకు సౌలభ్యాన్ని పెంచడమే కాకుండా, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత పారదర్శకంగా, పటిష్టంగా మార్చడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.
