పనస జాతికి చెందిన ‘బటర్ ఫ్రూట్’.. పోషకాల గని, కానీ అంతరించిపోతోంది!

మన చుట్టూ ఎన్నో రకాల పండ్లు ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని అరుదైన పండ్లు కాలక్రమేణా కనుమరుగవుతున్నాయి. అలాంటి వాటిలో ఒకటి ‘బటర్ ఫ్రూట్’ లేదా ‘బర్హర్ ఫ్రూట్’. దీన్నే అడవి పనస అని అంటారు. పనస జాతికి చెందిన ఈ పండు అద్భుతమైన పోషకాల గని అయినప్పటికీ, ప్రస్తుతం అంతరించిపోయే దశలో ఉంది. భారత్, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక వంటి దేశాల్లోని అడవులు, పల్లెల్లో సహజంగా పెరిగే ఈ పండు, ఇప్పుడు చాలా అరుదుగా కనిపిస్తోంది.

ఎందుకు కనుమరుగవుతోంది?
ఒకప్పుడు గ్రామాల్లోని పెరటి తోటల్లో కనిపించే ఈ బటర్ ఫ్రూట్ చెట్లు, ఇప్పుడు అంతరించిపోవడానికి ప్రధాన కారణం పట్టణీకరణ. దీంతోపాటు ఏక పంటల సాగు విధానం, సంప్రదాయ పండ్ల తోటల స్థానంలో వాణిజ్య పంటలు రావడం వంటివి ఈ పండు ఉనికిని దెబ్బతీశాయి. కేవలం జూన్-జూలై నెలల్లో మాత్రమే లభించే ఈ పండు, మార్కెట్లలోకి రావడం కూడా చాలా అరుదు.

పోషకాల నిధి
పోషకాహార నిపుణుల ప్రకారం, బటర్ ఫ్రూట్‌లో ఆరోగ్యానికి మేలు చేసే ఎన్నో గుణాలున్నాయి.
విటమిన్ సి: ఇందులో విటమిన్ సి అధికంగా ఉంటుంది. ఇది రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడం, గాయాలు త్వరగా మానడం, చర్మం, ఎముకలు, కీళ్ల ఆరోగ్యానికి కీలకమైన కొల్లాజెన్‌ను శరీరం సహజంగా ఉత్పత్తి చేసేందుకు తోడ్పడుతుంది.
పొటాషియం: రక్తపోటును నియంత్రించడంలో, కండరాలు, నరాల పనితీరును మెరుగుపరచడంలో పొటాషియం కీలకపాత్ర పోషిస్తుంది.
యాంటీఆక్సిడెంట్లు: పాలీఫెనాల్స్, ఫ్లేవనాయిడ్స్ వంటి ఫైటోకెమికల్స్ శరీరంలో ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిని తగ్గించి, కణాలను రక్షిస్తాయి.

ఒక ముఖ్య గమనిక
ఈ పండులో పొటాషియం అధికంగా ఉన్నందున, దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వ్యాధులతో (CKD) బాధపడేవారు దీనిని తినే ముందు తప్పనిసరిగా వైద్యులను లేదా డైటీషియన్‌ను సంప్రదించాలి. అధిక పొటాషియం గుండె లయపై ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంటుంది.

కేవలం పోషకాల కోసమే కాకుండా, జన్యు వైవిధ్యాన్ని, మన సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఇలాంటి అరుదైన పండ్లను సంరక్షించుకోవడం మనందరి బాధ్యత. స్థానిక చెట్లను నాటడం, మన ప్రాంతంలో పండే పండ్లను ప్రోత్సహించడం ద్వారా జీవవైవిధ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు.