ఆహారం గురించి భగవద్గీత ఏం చెబుతోంది?
- సాత్విక ఆహార భావన వేదకాలం నాటిది కాదని చెప్పిన దేవదత్ పట్నాయక్
- భగవద్గీత 17వ అధ్యాయం ద్వారానే ఈ వర్గీకరణకు ప్రాచుర్యం
- సృష్టిలోని త్రిగుణాల సిద్ధాంతాన్ని ఆహారానికి అన్వయించిన గీత
- ఈ ఆహార వర్గీకరణకు, చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థకు సంబంధం ఉందని విశ్లేషణ
- ఆహారం ద్వారా వ్యక్తి ప్రవర్తన, ఆధ్యాత్మికతను గీత ముడిపెట్టిందని వెల్లడి
సృష్టిలోని ప్రాథమిక గుణాలైన సత్వం (స్వచ్ఛత), రజస్సు (చలనం/ఆశ), తమస్సు (జడత్వం/అజ్ఞానం) అనే త్రిగుణాల సిద్ధాంతాన్ని భగవద్గీత తొలిసారిగా 'ఆహారం' (ఆహార్)కు అన్వయించిందని పట్నాయక్ వివరించారు. దీని ద్వారా వ్యక్తి తీసుకునే ఆహారానికి, అతని మానసిక స్థితికి, ప్రవర్తనకు, ఆధ్యాత్మిక స్థాయికి ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉందని గీత స్పష్టం చేసిందని తెలిపారు. ఈ వర్గీకరణ ద్వారా ఆహారం కేవలం శరీర పోషణకే కాకుండా, ఆత్మ నియంత్రణకు, ధర్మబద్ధమైన జీవనానికి ఒక సాధనంగా మారింది.
గీతలో ఆహార వర్గీకరణ ఇలా...
భగవద్గీత 17వ అధ్యాయంలోని 8 నుంచి 10వ శ్లోకాల వరకు మూడు రకాల ఆహారాల గురించి విపులంగా వర్ణించారు.
సాత్విక ఆహారం: రసవంతమైనవి, కొవ్వుతో కూడినవి, పుష్టినిచ్చేవి, హృదయానికి ఆనందాన్ని కలిగించేవి సాత్విక ఆహారాలు. ఇవి ఆయుష్షు, బలం, ఆరోగ్యం, సుఖం, సంతృప్తిని పెంపొందిస్తాయి. తాజా పండ్లు, కూరగాయలు, పాలు, నెయ్యి వంటివి దీని కిందకు వస్తాయి.
రాజస ఆహారం: చేదు, పులుపు, ఉప్పు, అతి వేడిగా, కారంగా, పొడిగా ఉండే ఆహారాలు రాజసికమైనవి. ఇవి దుఃఖం, వ్యాధి, అశాంతిని కలిగిస్తాయి. అతి మసాలాలు, ప్రేరేపిత పదార్థాలు ఈ కోవలోకి చెందుతాయి.
తామస ఆహారం: చల్లారిన, రుచిలేని, కుళ్ళిన, అపవిత్రమైన ఆహారాన్ని తామసికంగా పరిగణిస్తారు. నిల్వ ఉన్న పదార్థాలు, మాంసాహారం, ఉల్లి, వెల్లుల్లి వంటివి తామస గుణాన్ని పెంచి, వ్యక్తిలో జడత్వం, మందబుద్ధి, అజ్ఞానాన్ని పెంచుతాయి.
వర్ణ వ్యవస్థతో సంబంధం
ఈ ఆహారపు అలవాట్లను, గుణాలను గీత చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థతో కూడా ముడిపెట్టిందని పట్నాయక్ తన విశ్లేషణలో తెలిపారు. ఇది పరోక్షంగా సామాజిక, ఆధ్యాత్మిక అంతరాలను బలపరిచేందుకు దోహదపడిందనేది ఆయన వాదన. ఈ విధంగా, భగవద్గీత ఆహారానికి ఒక నైతిక, ఆధ్యాత్మిక చట్రాన్ని అందించిందని పట్నాయక్ తన కథనంలో ముగించారు.
