భవిష్యత్తులో యుద్ధాలు ఇలా ఉంటాయి: సీడీఎస్ అనిల్ చౌహాన్

భవిష్యత్తులో జరిగే యుద్ధాలు కేవలం భూమి, సముద్రం, ఆకాశానికే పరిమితం కావని, వాటితో పాటు సైబర్‌స్పేస్, కాగ్నిటివ్ (జ్ఞాన) రంగాల్లోనూ జరుగుతాయని చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్ (సీడీఎస్) జనరల్ అనిల్ చౌహాన్ స్పష్టం చేశారు. శనివారం మహారాష్ట్రలోని షిర్డీలో ఎన్ఐబీఈ డిఫెన్స్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ కాంప్లెక్స్‌ను ప్రారంభించిన సందర్భంగా ఆయన ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు.

ఆధునిక యుద్ధాలు సంప్రదాయ బలగాలపై మాత్రమే ఆధారపడి ఉండవని జనరల్ చౌహాన్ అన్నారు. కృత్రిమ మేధ (ఏఐ), రోబోటిక్స్, డ్రోన్లు, సైబర్ వ్యవస్థల వంటి అధునాతన సాంకేతికతలు భవిష్యత్ యుద్ధ క్షేత్రాన్ని నిర్దేశిస్తాయని వివరించారు. "యుద్ధభూమి ఇకపై భౌగోళిక సరిహద్దులకే పరిమితం కాదు. సమాచార నెట్‌వర్క్‌లు, డిజిటల్ వ్యవస్థలు కూడా అందులో భాగమే" అని ఆయన తెలిపారు. సాంకేతిక ఆవిష్కరణ, వేగవంతమైన అనుసరణ సామర్థ్యమే భవిష్యత్ ఘర్షణల్లో వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాన్ని అందిస్తాయని పేర్కొన్నారు.

ఇప్పటివరకు షిర్డీ విశ్వాసానికి, ఆధ్యాత్మికతకు ప్రసిద్ధి చెందిందని, నేటి నుంచి రక్షణ తయారీ, పారిశ్రామిక వృద్ధి, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలకు కూడా కేంద్రంగా గుర్తింపు పొందుతుందని జనరల్ చౌహాన్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. ఇది విశ్వాసం, భవిష్యత్ సాంకేతికతల అద్భుతమైన కలయిక అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

ఈ సందర్భంగా దేశీయ రక్షణ తయారీ రంగం గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించిందని సీడీఎస్ గుర్తుచేశారు. ప్రస్తుతం దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తి విలువ సుమారు రూ.1.27 లక్షల కోట్లకు చేరగా, రక్షణ ఎగుమతులు రూ.38,000 కోట్లు దాటాయని వెల్లడించారు. 100కు పైగా దేశాలకు భారత రక్షణ ఉత్పత్తులు ఎగుమతి అవుతున్నాయని తెలిపారు. 'వికసిత్ భారత్' నిర్మాణంలో యువ ఇంజనీర్లు, ఆవిష్కర్తలు కీలక పాత్ర పోషించాలని పిలుపునిచ్చారు. ఈ కార్యక్రమంలో రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ కూడా పాల్గొన్నారు.