భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) తన వ్యోమగాముల ఎంపిక ప్రక్రియలో చారిత్రాత్మక మార్పునకు సిద్ధమవుతోంది. ఇప్పటివరకు కేవలం సైనిక పైలట్లకు మాత్రమే పరిమితమైన వ్యోమగాముల బృందంలోకి తొలిసారిగా పౌరులను కూడా తీసుకోనుంది. భవిష్యత్ అంతరిక్ష యాత్రల కోసం, ముఖ్యంగా గగన్‌యాన్ ప్రాజెక్టు తర్వాతి దశల కోసం ఇస్రో ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.

వ్యోమగాముల ఎంపిక కోసం ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ తన సిఫార్సులను సమర్పించింది. దీని ప్రకారం రెండో బ్యాచ్‌లో మొత్తం 10 మంది వ్యోమగాములను ఎంపిక చేయనున్నారు. వీరిలో ఆరుగురు సైనిక ఏవియేషన్ నేపథ్యం ఉన్న పైలట్లు ఉండగా, మిగిలిన నలుగురు సైన్స్, టెక్నాలజీ, ఇంజినీరింగ్, మ్యాథమెటిక్స్ (STEM) నేపథ్యం ఉన్న పౌర నిపుణులు ఉంటారు. గగన్‌యాన్ తొలి మిషన్‌కు ఎంపికైన నలుగురు వ్యోమగాములు భారత వైమానిక దళానికి (IAF) చెందిన టెస్ట్ పైలట్లు కావడం గమనార్హం.

అయితే, పౌర వ్యోమగాములను వెంటనే మిషన్లకు పంపరు. సాంకేతికత పూర్తిగా పరిపక్వత సాధించిన తర్వాత, నాలుగో గగన్‌యాన్ మిషన్ నుంచి వీరిని అంతరిక్షంలోకి పంపాలని కమిటీ ప్రణాళిక రచించింది. భవిష్యత్తులో "భారతీయ అంతరిక్ష స్టేషన్" ఏర్పాటు లక్ష్యంగా, మిషన్ల సంఖ్యను పెంచేందుకు ఇస్రో సిద్ధమవుతోంది. ఇందులో భాగంగా మొత్తం 40 మందితో కూడిన వ్యోమగాముల బృందాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఈ ప్రణాళికలు ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, ఇస్రో ప్రస్తుతం కొన్ని సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. వ్యోమగాములకు పూర్తిస్థాయి శిక్షణ ఇచ్చేందుకు శాశ్వత శిక్షణ కేంద్రం ఇంకా ఏర్పాటు కాలేదు. అలాగే, వ్యోమగాముల ప్రాణరక్షణకు అత్యంత కీలకమైన ఎన్విరాన్‌మెంట్ కంట్రోల్ అండ్ లైఫ్ సపోర్ట్ సిస్టమ్స్ (ECLSS) వంటి సాంకేతికత అభివృద్ధిలో ఇస్రో ఇంకా వెనుకబడే ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.