రష్యా, ఇరాన్ చమురుపై అమెరికా కీలక నిర్ణయం.. భారత్‌కు కొత్త సవాళ్లు

రష్యా, ఇరాన్‌ల నుంచి ముడి చమురు కొనుగోలు చేసేందుకు తాత్కాలికంగా ఇచ్చిన ఆంక్షల మినహాయింపులను పొడిగించేది లేదని అమెరికా స్పష్టం చేసింది. ఈ వెసులుబాటును సద్వినియోగం చేసుకుని భారత్ భారీగా చమురును దిగుమతి చేసుకున్న నేపథ్యంలో అమెరికా తాజా నిర్ణయం దేశీయ ఇంధన రంగంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ఇరాన్‌పై తిరిగి "గరిష్ఠ ఒత్తిడి" విధానాన్ని అమలు చేయడంలో భాగంగానే ఈ కఠిన నిర్ణ‌యాన్ని తీసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది.

అమెరికా ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెస్సెంట్ మాట్లాడుతూ... "రష్యా, ఇరాన్ చమురుకు సంబంధించిన జనరల్ లైసెన్స్‌ను మేము పునరుద్ధరించడం లేదు. మార్చి 11వ తేదీకి ముందే నౌకల్లోకి ఎక్కించిన చమురుకు మాత్రమే ఇది వర్తించింది. ఆ ప్రక్రియ ఇప్పటికే ముగిసింది" అని తెలిపారు. ప‌శ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతల కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరిగిన ఇంధన ధరలను నియంత్రించేందుకు ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఈ తాత్కాలిక మినహాయింపులు ఇచ్చింది. రష్యా చమురుకు ఇచ్చిన మినహాయింపు ఏప్రిల్ 11తో ముగియగా, ఇరాన్ చమురుకు ఇచ్చిన లైసెన్స్ ఏప్రిల్ 19తో ముగియనుంది.

ఈ మినహాయింపుల వల్ల భారత్ గణనీయంగా లబ్ధి పొందింది. భారత రిఫైనరీలు ఈ కాలంలో రష్యా నుంచి సుమారు 30 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురు కోసం ఆర్డర్లు ఇచ్చాయి. రిలయన్స్ వంటి ప్రధాన సంస్థలు సైతం రష్యా నుంచి కొనుగోళ్లను తిరిగి ప్రారంభించాయి. ముఖ్యంగా దాదాపు ఏడేళ్ల తర్వాత తొలిసారిగా ఇరాన్ నుంచి ముడి చమురుతో కూడిన రెండు భారీ ట్యాంకర్లు భారత ఓడరేవులకు చేరుకున్నాయి. 2019 మేలో ఆంక్షలు కఠినతరం కావడానికి ముందు భారత్ మొత్తం చమురు దిగుమతుల్లో ఇరాన్ వాటా 11.5 శాతంగా ఉండేది.

అయితే, ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఈ మినహాయింపులపై అమెరికాలో ప్రతిపక్ష డెమోక్రాట్ల నుంచి తీవ్ర విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి. రష్యా తన యుద్ధానికి నిధులు సమకూర్చుకోవడానికి, ఇరాన్‌కు సహాయం చేయడానికి ఈ వెసులుబాటు ఉపయోగపడుతోందని సెనేటర్ రిచర్డ్ బ్లూమెన్‌థాల్ వంటి నేతలు ఆరోపించారు. ఈ ప్రమాదకర విధానాన్ని తక్షణమే వెనక్కి తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేశారు. ఈ రాజకీయ ఒత్తిడి కూడా అమెరికా తాజా నిర్ణయానికి ఒక కారణంగా కనిపిస్తోంది. ఈ పరిణామంతో భారత్ తన చమురు సేకరణ వ్యూహంలో కొత్త సవాళ్లను ఎదుర్కోవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.