ఉద్యోగులకు దీపావళి కానుక: క్యాష్‌, వోచర్, గిఫ్ట్ కార్డ్.. ఏది ఎక్కువ ప్రయోజనకరం?

పండుగల సీజన్ వచ్చేసింది. ముఖ్యంగా దీపావళి సమీపిస్తుండటంతో ఉద్యోగులకు బహుమతులు, బోనస్‌లు ఇచ్చేందుకు కంపెనీలు సిద్ధమవుతున్నాయి. ఈ క్రమంలో నగదు, బ్రాండ్ వోచర్లు, మల్టీ-బ్రాండ్ గిఫ్ట్ కార్డుల రూపంలో కానుకలు ఇవ్వడం సాధారణంగా మారింది. చూడటానికి వీటన్నింటి విలువ ఒకేలా అనిపించినా, వాటి వాడకం, సౌలభ్యం, పన్ను నిబంధనల పరంగా వాటి వాస్తవ ప్రయోజనాల్లో గణనీయమైన తేడాలుంటాయి. ఉద్యోగులకు ఏది ఎక్కువ విలువను అందిస్తుందనే దానిపై ఇప్పుడు విస్తృతమైన చర్చ జరుగుతోంది.

నగదు: పూర్తి స్వేచ్ఛ, కానీ పన్ను భారం
కానుకగా నగదు స్వీకరించడం వల్ల ఉద్యోగికి పూర్తి స్వేచ్ఛ లభిస్తుంది. ఆ డబ్బును తమకు నచ్చిన విధంగా ఖర్చు చేసుకోవచ్చు, రోజువారీ అవసరాలకు వాడుకోవచ్చు లేదా పొదుపు చేసుకోవచ్చు. అయితే, ఇందులో ఒక ప్రధాన ప్రతికూలత ఉంది. కంపెనీలు ఇచ్చే నగదు బహుమతులను సాధారణంగా జీతంలో భాగంగా పరిగణిస్తారు. 

దీంతో ఆదాయపు పన్ను నిబంధనల ప్రకారం దీనిపై పన్ను చెల్లించాల్సి వస్తుంది. అంటే, చేతికి వచ్చిన మొత్తం విలువ కంటే నికరంగా అందే ప్రయోజనం తక్కువగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, రూ.10,000 నగదు కానుకగా వస్తే, పన్ను పోను మిగిలిన మొత్తమే ఉద్యోగికి దక్కుతుంది.

బ్రాండ్ వోచర్లు: అదనపు డిస్కౌంట్లు, కానీ పరిమితులు
కొన్ని కంపెనీలు పెద్దమొత్తంలో కొనుగోలు చేయడం ద్వారా నిర్దిష్ట బ్రాండ్‌లకు సంబంధించిన వోచర్లను డిస్కౌంట్‌పై పొంది, వాటిని ఉద్యోగులకు అందిస్తాయి. దీనివల్ల ఉద్యోగులు ఆ బ్రాండ్ ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేసేటప్పుడు కాస్త ఎక్కువ ప్రయోజనం పొందవచ్చు. అయితే, దీని వాడకం ఆ ఒక్క బ్రాండ్‌కు మాత్రమే పరిమితం. 

ఉద్యోగికి ఆ బ్రాండ్‌లో కొనుగోలు చేసే ఆసక్తి లేకపోతే ఆ వోచర్ నిరుపయోగంగా మారుతుంది. అంతేకాకుండా, ఈ వోచర్లకు గడువు తేదీ ఉంటుంది. ఆ లోపు వాడకపోతే మొత్తం విలువ వృథా అవుతుంది. కొన్నిసార్లు వోచర్‌లోని పూర్తి మొత్తాన్ని ఒకేసారి వాడలేక మిగిలిపోయిన బ్యాలెన్స్ కూడా వృథా అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. దీనిని 'బ్రేకేజ్' అంటారు.

మల్టీ-బ్రాండ్ గిఫ్ట్ కార్డులు: సౌలభ్యం, పన్ను ప్రయోజనాల కలయిక
ప్రస్తుత కాలంలో మల్టీ-బ్రాండ్ గిఫ్ట్ కార్డులు లేదా ఫ్లెక్సిబుల్ రివార్డ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు ఆచరణాత్మక పరిష్కారంగా మారాయి. ఇవి ఉద్యోగులకు విస్తృతమైన సౌలభ్యాన్ని అందిస్తాయి. ఈ కార్డుల ద్వారా కిరాణా సామాగ్రి, షాపింగ్, రెస్టారెంట్లు, వినోదం వంటి అనేక కేటగిరీలలో తమకు నచ్చిన చోట ఖర్చు చేసుకునే వెసులుబాటు ఉంటుంది. సింగిల్-బ్రాండ్ వోచర్లతో పోలిస్తే, వీటిలో బ్యాలెన్స్ వృథా అయ్యే అవకాశాలు చాలా తక్కువ.

అంతేకాకుండా పన్నుల విషయంలోనూ గిఫ్ట్ కార్డులు ప్రయోజనకరంగా ఉన్నాయి. 2026 ఏప్రిల్ నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన నిబంధనల ప్రకారం, కంపెనీలు తమ ఉద్యోగులకు ఇచ్చే నగదు రహిత బహుమతులు, వోచర్లపై ఏడాదికి రూ.15,000 వరకు పన్ను మినహాయింపు ఉంటుంది. ఈ పరిమితికి లోబడి ఉంటే గిఫ్ట్ కార్డులపై ఉద్యోగి ఎలాంటి పన్ను చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. 

ఈ పన్ను మినహాయింపు ప్రయోజనం నగదు కానుకలకు వర్తించదు. కాబట్టి, ఉద్యోగులు కానుకలను స్వీకరించే ముందు వాటి నిబంధనలను, తమ కంపెనీ అనుసరిస్తున్న విధానాలను తెలుసుకోవడం మంచిది. అంతిమంగా, ఉద్యోగికి నిజంగా ఉపయోగపడే కానుకే అసలైన విలువను అందిస్తుందని కంపెనీలు గుర్తిస్తే ఇరుపక్షాలకూ మేలు జరుగుతుంది.