అలసిపోయినా ‘నో’ చెప్పలేకపోతున్నారా? ఎదుటివారిని సంతోషపెట్టాలనే ఆలోచన వెనుక అసలు కారణం ఇదే!
- కొందరిలో అలసిపోయినా కాదనలేని మనస్తత్వం
- పీపుల్ ప్లీజింగ్ వెనుక తిరస్కరణ భయం ఒక కారణమంటున్న సైకాలజీ
- ఇతరుల అంచనాల కోసం సొంత అవసరాలను నిర్లక్ష్యం చేసే అలవాటు
- అధిక బాధ్యతలతో ఒత్తిడి, అసంతృప్తి పెరిగే ఛాన్స్‌
- మర్యాదగా ‘నో’ చెప్పి సొంత సమయం, శక్తికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలంటున్న నిపుణులు
ఇతరుల కోసం ఎంతైనా చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంటారు కొందరు. ఒంట్లో ఓపిక లేకపోయినా, సొంత పనులు పెండింగ్‌లో ఉన్నా, విశ్రాంతి అవసరమైనా.. ఎవరైనా చిన్న సాయం అడిగితే చాలు, మరో ఆలోచన లేకుండా ‘సరే’ అనేస్తారు. తీరా పని పూర్తయ్యాక అలసటతో పాటు అసహనం కూడా మొదలవుతుంది. అయినా మరోసారి ఎవరైనా సాయం అడిగితే కాదనలేరు. అసలు ఇలా ఎందుకు జరుగుతుంది? ఎదుటివారిని బాధపెట్టకూడదనే ఆలోచన మన అవసరాలనే పక్కన పెట్టేలా చేస్తుందా?
కారణాలు ఇవే..
సైకాలజీలో ఈ ప్రవర్తనను ‘పీపుల్ ప్లీజింగ్’ అంటారు. అంటే ఇతరులను సంతోషంగా ఉంచడం కోసం తమ సమయం, శక్తి, ఇష్టాలు, అవసరాలను పదేపదే పక్కన పెట్టడం. కరెంట్ సైకాలజీ జర్నల్‌లో 2026లో ప్రచురితమైన ఓ అధ్యయనం ఈ ప్రవర్తనలో మూడు ముఖ్యమైన అంశాలను గుర్తించింది. ఇతరుల బాధ్యతలను కూడా తమవిగా భావించడం, సొంత అవసరాలను నిర్లక్ష్యం చేయడం, ఎదుటివారి అంచనాలకు అధిక ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం వీటిలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన సమస్య ఇదే..
ఎవరైనా అడిగిన పనిని కాదంటే స్వార్థపరులుగా కనిపిస్తామేమో, తమపై కోపం తెచ్చుకుంటారేమో, సంబంధాలు దెబ్బతింటాయేమోననే భయాలు కొందరిని వెంటనే అంగీకరించేలా చేస్తాయి. ఇతరుల నుంచి ప్రశంసలు, ప్రేమ, ఆమోదం పొందడానికే తమ విలువను ముడిపెట్టుకున్నప్పుడు ఈ ధోరణి మరింత బలపడవచ్చు. అయితే ఇతరుల పట్ల దయగా ఉండటం, సాయం చేయాలనుకోవడం మాత్రమే పీపుల్ ప్లీజింగ్ కాదు. తమకు నష్టం జరుగుతున్నా కాదనలేకపోవడమే ఇందులో ప్రధాన సమస్య.
నో చెప్పకపోతే వచ్చే సమస్యలు
ఇలా ప్రతిసారీ ఇతరుల అవసరాలకే ప్రాధాన్యం ఇస్తే దాని ప్రభావం క్రమంగా వ్యక్తిగత జీవితంపై పడుతుంది. నిద్ర, విశ్రాంతి, వ్యాయామం, కుటుంబంతో గడిపే సమయం తగ్గిపోవచ్చు. చేయలేని పనులను కూడా భుజాన వేసుకోవడం వల్ల ఒత్తిడి, అలసట పెరగవచ్చు. మనసులో అసంతృప్తి పేరుకుపోయినా, దాన్ని బయటకు చెప్పలేకపోవడంతో సంబంధాల్లోనూ సమస్యలు తలెత్తవచ్చు. అయితే పీపుల్ ప్లీజింగ్ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ తప్పనిసరిగా ఇలాంటి పరిణామాలు ఎదురవుతాయని చెప్పలేం.
ఇలా బయటపడండి
ఈ అలవాటు నుంచి బయటపడాలంటే వెంటనే ‘నో’ చెప్పడం నేర్చుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఎవరైనా సాయం అడిగినప్పుడు వెంటనే అంగీకరించకుండా, “నా పనులు చూసుకుని చెబుతాను” అని కొంత సమయం తీసుకోవచ్చు. చేయలేని పనిని సూటిగా, మర్యాదగా తిరస్కరించవచ్చు. “ఈ రోజు నాకు కుదరదు” అని చెప్పడానికి పెద్ద వివరణ ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
ఎదుటివారు నిరాశ చెందడం అంటే వారు మనల్ని తిరస్కరించినట్టో, మన సంబంధం దెబ్బతిన్నట్టో కాదు. నిజంగా వీలున్నప్పుడు మాత్రమే సాయం చేయడం, చిన్న చిన్న సందర్భాల్లో ‘నో’ చెప్పడం అలవాటు చేసుకోవడం ద్వారా మన హద్దులను కాపాడుకోవచ్చు. ఇతరుల పట్ల శ్రద్ధ చూపడం ఎంత ముఖ్యమో, మన అవసరాలను గుర్తించి వాటికి విలువ ఇవ్వడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
కారణాలు ఇవే..
సైకాలజీలో ఈ ప్రవర్తనను ‘పీపుల్ ప్లీజింగ్’ అంటారు. అంటే ఇతరులను సంతోషంగా ఉంచడం కోసం తమ సమయం, శక్తి, ఇష్టాలు, అవసరాలను పదేపదే పక్కన పెట్టడం. కరెంట్ సైకాలజీ జర్నల్‌లో 2026లో ప్రచురితమైన ఓ అధ్యయనం ఈ ప్రవర్తనలో మూడు ముఖ్యమైన అంశాలను గుర్తించింది. ఇతరుల బాధ్యతలను కూడా తమవిగా భావించడం, సొంత అవసరాలను నిర్లక్ష్యం చేయడం, ఎదుటివారి అంచనాలకు అధిక ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం వీటిలో ఉన్నాయి.
ప్రధాన సమస్య ఇదే..
ఎవరైనా అడిగిన పనిని కాదంటే స్వార్థపరులుగా కనిపిస్తామేమో, తమపై కోపం తెచ్చుకుంటారేమో, సంబంధాలు దెబ్బతింటాయేమోననే భయాలు కొందరిని వెంటనే అంగీకరించేలా చేస్తాయి. ఇతరుల నుంచి ప్రశంసలు, ప్రేమ, ఆమోదం పొందడానికే తమ విలువను ముడిపెట్టుకున్నప్పుడు ఈ ధోరణి మరింత బలపడవచ్చు. అయితే ఇతరుల పట్ల దయగా ఉండటం, సాయం చేయాలనుకోవడం మాత్రమే పీపుల్ ప్లీజింగ్ కాదు. తమకు నష్టం జరుగుతున్నా కాదనలేకపోవడమే ఇందులో ప్రధాన సమస్య.
నో చెప్పకపోతే వచ్చే సమస్యలు
ఇలా ప్రతిసారీ ఇతరుల అవసరాలకే ప్రాధాన్యం ఇస్తే దాని ప్రభావం క్రమంగా వ్యక్తిగత జీవితంపై పడుతుంది. నిద్ర, విశ్రాంతి, వ్యాయామం, కుటుంబంతో గడిపే సమయం తగ్గిపోవచ్చు. చేయలేని పనులను కూడా భుజాన వేసుకోవడం వల్ల ఒత్తిడి, అలసట పెరగవచ్చు. మనసులో అసంతృప్తి పేరుకుపోయినా, దాన్ని బయటకు చెప్పలేకపోవడంతో సంబంధాల్లోనూ సమస్యలు తలెత్తవచ్చు. అయితే పీపుల్ ప్లీజింగ్ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ తప్పనిసరిగా ఇలాంటి పరిణామాలు ఎదురవుతాయని చెప్పలేం.
ఇలా బయటపడండి
ఈ అలవాటు నుంచి బయటపడాలంటే వెంటనే ‘నో’ చెప్పడం నేర్చుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఎవరైనా సాయం అడిగినప్పుడు వెంటనే అంగీకరించకుండా, “నా పనులు చూసుకుని చెబుతాను” అని కొంత సమయం తీసుకోవచ్చు. చేయలేని పనిని సూటిగా, మర్యాదగా తిరస్కరించవచ్చు. “ఈ రోజు నాకు కుదరదు” అని చెప్పడానికి పెద్ద వివరణ ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
ఎదుటివారు నిరాశ చెందడం అంటే వారు మనల్ని తిరస్కరించినట్టో, మన సంబంధం దెబ్బతిన్నట్టో కాదు. నిజంగా వీలున్నప్పుడు మాత్రమే సాయం చేయడం, చిన్న చిన్న సందర్భాల్లో ‘నో’ చెప్పడం అలవాటు చేసుకోవడం ద్వారా మన హద్దులను కాపాడుకోవచ్చు. ఇతరుల పట్ల శ్రద్ధ చూపడం ఎంత ముఖ్యమో, మన అవసరాలను గుర్తించి వాటికి విలువ ఇవ్వడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
