గృహిణి నెల ఆదాయం రూ. 30,000... సుప్రీంకోర్టు చారిత్రక తీర్పు

గృహిణుల వెలకట్టలేని సేవలకు చట్టపరమైన, ఆర్థికపరమైన గుర్తింపునిస్తూ సుప్రీంకోర్టు ఒక చరిత్రాత్మక తీర్పును వెలువరించింది. ఇంట్లో ఉండి కుటుంబాన్ని చూసుకునే గృహిణులను 'జాతి నిర్మాతలు'గా అభివర్ణించిన సర్వోన్నత న్యాయస్థానం, మోటారు వాహన ప్రమాదాల్లో వారు మరణిస్తే నష్టపరిహారం లెక్కించేందుకు వారి నెలసరి ఆదాయాన్ని కనీసం రూ.30,000గా పరిగణించాలని స్పష్టం చేసింది. ఈ మేరకు జస్టిస్ సంజయ్ కరోల్, జస్టిస్ ఎన్. కోటేశ్వర్ సింగ్‌లతో కూడిన ద్విసభ్య ధర్మాసనం గురువారం కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

ఈ తీర్పుతో, గృహిణి అందించే గృహ సంబంధిత సేవలకు వాటిల్లే నష్టాన్ని ఒక ప్రత్యేకమైన, అదనపు పరిహార విభాగంగా చేర్చారు. మోటారు ప్రమాదాల పరిహార మార్గదర్శకాలకు సంబంధించి గతంలో వచ్చిన 'ప్రణయ్ సేథి' కేసు తీర్పునకు ఇది అదనమని ధర్మాసనం వివరించింది. సంప్రదాయబద్ధమైన జీతం లేని గృహిణుల విషయంలో పరిహారం లెక్కించడానికి ఈ రూ.30,000 మొత్తాన్ని కనీస ప్రామాణిక నెలసరి ఆదాయంగా పరిగణించాలని పేర్కొంది. ఒకవేళ మరణించిన గృహిణికి వేరే ఆదాయ మార్గాలు ఉన్నా, ఈ మొత్తాన్ని అదనంగా కలపవచ్చని తెలిపింది. అంతేకాకుండా, ద్రవ్యోల్బణాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రతి మూడేళ్లకు ఒకసారి ఈ కనీస ఆదాయాన్ని 10 శాతం పెంచాలని కూడా ఆదేశించింది.

ఇంటి పనులు చేయడం, పిల్లలను పెంచడం, కుటుంబాన్ని చూసుకోవడం వంటివి సమాజానికి, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముక లాంటివని కోర్టు తన తీర్పులో నొక్కి చెప్పింది. వేతనం లేనంత మాత్రాన ఈ పనులకు ఆర్థిక విలువ లేదని భావించడం చారిత్రక తప్పిదమని, దానిని సరిదిద్దేందుకే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నామని వ్యాఖ్యానించింది. సమాజం సజావుగా సాగడంలో గృహిణుల పాత్ర అమూల్యమైనదని కొనియాడింది.

ఈ కీలక తీర్పు వెనుక రెండు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన ఒక న్యాయపోరాటం ఉంది. 2001లో పంజాబ్‌లో జరిగిన ఒక రోడ్డు ప్రమాదంలో రేష్మ అనే మహిళ మరణించారు. అప్పటి నుంచి ఆమె భర్త, పిల్లలు సరైన నష్టపరిహారం కోసం పోరాడుతున్నారు. ఈ అప్పీల్‌పై విచారణ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు పై సూత్రాన్ని వర్తింపజేసి, వారి కుటుంబానికి అందే పరిహారాన్ని గణనీయంగా పెంచింది. ఈ తీర్పు దేశవ్యాప్తంగా ఇలాంటి వేలాది కేసులపై ప్రభావం చూపనుంది. 

కేవలం మహిళలకే కాకుండా, ఇంటి బాధ్యతలు చూసుకునే పురుషులకు (హోమ్‌మేకర్స్‌) కూడా ఈ సూత్రం వర్తించే అవకాశం ఉంది. మోటారు ప్రమాద క్లెయిమ్‌లను ఏడాదిలోపు పరిష్కరించాలని, ఈ దిశగా హైకోర్టుల ప్రధాన న్యాయమూర్తులు పరిపాలనాపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని కూడా సుప్రీంకోర్టు సూచించింది.