కండల కోసం ప్రొటీన్ సప్లిమెంట్లు వాడుతున్నారా?.. మోతాదు మించితే కాలేయానికి చేటు!

ఫిట్‌నెస్‌పై పెరిగిన ఆసక్తి, ఆకర్షణీయమైన శరీరాకృతి కోసం నేటితరం యువత జిమ్‌లకు పరుగులు తీస్తోంది. ఈ క్రమంలో కండరాల పెరుగుదల, శక్తి కోసం అధిక ప్రొటీన్ డైట్లు, ఫిట్‌నెస్ సప్లిమెంట్ల వాడకం విపరీతంగా పెరిగింది. అయితే, శరీరానికి ప్రొటీన్ అవసరమే అయినప్పటికీ, మోతాదుకు మించి, నియంత్రణ లేకుండా తీసుకోవడం ఆరోగ్యానికి మేలు చేసే బదులు తీవ్రమైన కీడు చేస్తుందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఈ అలవాటు శరీరంలోని కీలక అవయవమైన కాలేయంపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచుతుందని స్పష్టం చేస్తున్నారు.

కాలేయంపై ప్రొటీన్ ప్రభావం ఏమిటి?
శరీర కణజాలాల మరమ్మతు, కండరాల పునరుద్ధరణకు ప్రొటీన్ చాలా అవసరం. మనం తీసుకునే ప్రొటీన్‌ను శరీరం సక్రమంగా వినియోగించుకోవడంలో కాలేయం పాత్ర అత్యంత కీలకం. అమైనో ఆమ్లాలను విచ్ఛిన్నం చేయడం, ఈ ప్రక్రియలో వెలువడే అమ్మోనియా వంటి విష పదార్థాలను యూరియాగా మార్చి మూత్రం ద్వారా బయటకు పంపడం, జీవక్రియలను సమన్వయం చేయడం వంటివి కాలేయం చేసే ముఖ్యమైన పనులు. కాలేయం ఆరోగ్యంగా ఉన్నప్పుడే ఈ ప్రక్రియ సజావుగా సాగుతుంది. అధిక ప్రొటీన్ తీసుకున్నప్పుడు, దాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయడానికి కాలేయంపై భారం పెరిగి, దాని పనితీరు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది.

ఎంత ప్రొటీన్ అవసరం?.. ప్రమాదం ఎప్పుడు?
సాధారణంగా ఒక వ్యక్తికి తన శరీర బరువులో ప్రతి కిలోగ్రాముకు 1 నుండి 1.5 గ్రాముల ప్రొటీన్ సరిపోతుంది. శారీరక శ్రమ తక్కువగా ఉన్నవారికి తక్కువ మోతాదు, కఠినమైన వ్యాయామాలు చేసేవారికి, అథ్లెట్లకు కొంచెం ఎక్కువ మోతాదు అవసరం కావచ్చు. అయితే, అవసరానికి మించి సప్లిమెంట్ల రూపంలో ప్రొటీన్ తీసుకోవడం వల్ల పనితీరు మెరుగుపడకపోగా, కాలేయం, మూత్రపిండాలపై అనవసరమైన భారం పడుతుంది.

ముఖ్యంగా మార్కెట్లో లభించే నాణ్యత లేని, కల్తీ సప్లిమెంట్ల వల్ల ప్రమాదం మరింత ఎక్కువ. భారత్‌లో నమోదవుతున్న కాలేయ సంబంధిత కేసుల్లో దాదాపు 20% వరకు మందులు, సప్లిమెంట్లు లేదా ఇతర ప్రత్యామ్నాయ వైద్య విధానాల వల్లే సంభవిస్తున్నాయనే గణాంకాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఇప్పటికే కాలేయ సిర్రోసిస్ వంటి సమస్యలు ఉన్నవారు వైద్యుల సలహా లేకుండా సప్లిమెంట్లు వాడటం చాలా ప్రమాదకరం.

కాలేయ సమస్యకు హెచ్చరిక సంకేతాలు
అధిక ప్రొటీన్ వాడకం వల్ల కాలేయం ఒత్తిడికి గురైనప్పుడు కొన్ని లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. వాటిని ముందుగానే గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం.
నిరంతర అలసట, నీరసం
వికారం లేదా ఆకలి తగ్గడం
చర్మం, కళ్ళు పసుపు రంగులోకి మారడం (కామెర్లు)
ముదురు రంగులో మూత్రం రావడం
పొత్తికడుపులో అసౌకర్యం లేదా ఉబ్బరం

ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించడం ద్వారా తీవ్రమైన సమస్యలను నివారించవచ్చు.

సురక్షితమైన మార్గం ఏమిటి?
సప్లిమెంట్లపై ఆధారపడకుండా, సమతుల్య సహజ ఆహారం ద్వారా పోషకాలను పొందడం కాలేయ ఆరోగ్యానికి అత్యంత సురక్షితమైన మార్గమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. గుడ్లు, చేపలు, చికెన్, పప్పుధాన్యాలు, పనీర్ వంటి సహజ ప్రొటీన్ వనరులను ఆహారంలో చేర్చుకోవాలి. వీటితో పాటు సంపూర్ణ ధాన్యాలు, తాజా కూరగాయలు, పండ్లు తీసుకోవడం వల్ల శరీరానికి అవసరమైన శక్తి, ఫైబర్ లభిస్తాయి. ఒకవేళ సప్లిమెంట్లు వాడాలనుకుంటే, తప్పనిసరిగా వైద్యులను లేదా పోషకాహార నిపుణులను సంప్రదించి, వారి సిఫార్సు మేరకే నాణ్యమైన ఉత్పత్తులను ఎంచుకోవాలి.

ఫిట్‌నెస్ అనేది ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుచుకోవడానికే కానీ, ప్రమాదంలో పడేయడానికి కాదని గుర్తుంచుకోవాలి. ఈ విషయాలను గోవాలోని మణిపాల్ ఆసుపత్రికి చెందిన మెడికల్ గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజీ కన్సల్టెంట్ డాక్టర్ రోహన్ బదావే వివరించారు.