పొగ తాగకపోయినా మృత్యుఘోష.. భారత్‌లో పాసివ్ స్మోకింగ్ విలయం

సిగరెట్ తాగే వ్యక్తి వదిలిన పొగ గాలిలో కలిసిపోతుందని భావిస్తే పొరపాటే. అది పక్కనున్న వారి ఊపిరితిత్తుల్లోకి చేరి, వారి ప్రాణాలను నిశ్శబ్దంగా హరిస్తోంది. పొగ తాగే అలవాటు లేకపోయినా, ఇతరులు వదిలిన పొగను పీల్చడం (సెకండ్ హ్యాండ్ స్మోకింగ్ లేదా పాసివ్ స్మోకింగ్) వల్ల కలిగే నష్టం ఊహించిన దానికంటే చాలా తీవ్రంగా ఉందని తాజా అధ్యయనాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. ప్రతిష్ఠాత్మక 'ది లాన్సెట్ పబ్లిక్ హెల్త్' జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, కేవలం 2023 సంవత్సరంలోనే భారత్‌లో సుమారు 3.25 లక్షల మంది ఈ కారణంగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. 1990లో ఈ సంఖ్య 2.17 లక్షలుగా ఉండగా, మూడు దశాబ్దాల్లో మరణాలు దాదాపు 50 శాతం పెరగడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది.

మహాత్మా గాంధీ జయంతిని పురస్కరించుకుని 'టొబాకో ఫ్రీ ఇండియా' సంస్థ అక్టోబర్ 2న నిర్వహించిన వెబినార్‌లో ఈ ఆందోళనకర విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఈ చర్చలో పాల్గొన్న నీతి ఆయోగ్ మాజీ సభ్యుడు డాక్టర్ వీకే పాల్ మాట్లాడుతూ, భారత్‌లో పాసివ్ స్మోకింగ్ ప్రభావంపై కీలక వివరాలు పంచుకున్నారు. 1990లో దేశ జనాభాలో 43 శాతం మంది సెకండ్ హ్యాండ్ స్మోక్‌కు గురైతే, 2023 నాటికి అది 31కి తగ్గిందని తెలిపారు. అయితే, శాతంపరంగా తగ్గుదల కనిపించినా, దేశ జనాభా భారీగా పెరగడంతో బాధితుల సంఖ్య 37.5 కోట్ల నుంచి 44.4 కోట్లకు పెరిగిపోవడం అత్యంత ఆందోళన కలిగించే విషయం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సెకండ్ హ్యాండ్ స్మోక్ వల్ల ఏటా 17 లక్షల మంది చనిపోతున్నారని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

ఈ నిశ్శబ్ద మహమ్మారి కారణంగా పురుషులు, మహిళలు ఇద్దరూ తీవ్రంగా నష్టపోతున్నారు. 1990లో 1,13,400 మంది మహిళలు పాసివ్ స్మోకింగ్‌తో మరణించగా, 2023 నాటికి ఆ సంఖ్య 1,56,900కు చేరింది. అదే సమయంలో పురుషుల మరణాలు 1,04,300 నుంచి 1,68,700కు పెరిగాయి. ఈ మరణాల వల్ల దేశం ఏకంగా 9.28 మిలియన్ల 'డిసెబిలిటీ-అడ్జస్టెడ్ లైఫ్ ఇయర్స్'ను, అంటే ప్రజలు ఆరోగ్యంగా గడపాల్సిన జీవితకాలాన్ని కోల్పోయింది. ప్రపంచంలో చైనా (49.2 కోట్లు) తర్వాత అత్యధికంగా 44.4 కోట్ల మంది బాధితులతో భారత్ రెండో స్థానంలో నిలవడం సమస్య తీవ్రతను స్పష్టం చేస్తోంది.

భారత్‌లో బహిరంగ ప్రదేశాల్లో పొగతాగడాన్ని నిషేధిస్తూ చట్టం వచ్చి 18 ఏళ్లు పూర్తయినప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో అమలు తీరు ప్రశ్నార్థకంగానే ఉంది. ముఖ్యంగా ఇళ్లు, కార్యాలయాలు, ప్రజా రవాణా వ్యవస్థల్లో ఈ నిబంధనలు సరిగా అమలు కాకపోవడంతో మహిళలు, చిన్నారులు తీవ్రమైన అనారోగ్య సమస్యల బారిన పడుతున్నారు. ఈ ప్రమాదాన్ని అరికట్టేందుకు ప్రభుత్వం 100 శాతం పొగ రహిత ప్రజారోగ్య ప్రదేశాలను కఠినంగా అమలు చేయాలని, ఇళ్లలో కూడా పొగ తాగకుండా కుటుంబ సభ్యులు జాగ్రత్తపడాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.