రక్షణ రంగంలో హైదరాబాద్ వర్సిటీ అద్భుత ఆవిష్కరణ.. 'హైదరాసీన్'కు భారత పేటెంట్!
- రాకెట్ ఇంధనం కోసం హైదరాబాద్ వర్సిటీ సరికొత్త ఆవిష్కరణ 'హైదరాసీన్'
- రక్షణ, అంతరిక్ష రంగాల్లో కీలకమైన ఈ ఆవిష్కరణకు భారత పేటెంట్
- దిగుమతి చేసుకునే పదార్థానికి ప్రత్యామ్నాయంగా దేశీయంగా రూపకల్పన
- తక్కువ ఖర్చుతో పాటు మెరుగైన పనితీరు దీని ప్రత్యేకత
- ఆత్మనిర్భర్ భారత్ దిశగా కీలక ముందడుగుగా అభివర్ణన
భారత రక్షణ, అంతరిక్ష రంగాల్లో స్వయం సమృద్ధి సాధించే దిశగా హైదరాబాద్ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం (యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హైదరాబాద్) కీలక ముందడుగు వేసింది. రాకెట్లు, క్షిపణులలో ఉపయోగించే ఘన ఇంధనం (సాలిడ్ రాకెట్ ప్రొపెల్లెంట్) కోసం 'హైదరాసీన్' (HYDERACENE) అనే సరికొత్త పాలిమర్ ఆధారిత పదార్థాన్ని విజయవంతంగా అభివృద్ధి చేసింది. ఈ ఆవిష్కరణకు భారత ప్రభుత్వం నుంచి పేటెంట్ కూడా లభించింది. ఇది దేశీయంగా రక్షణ, అంతరిక్ష సామర్థ్యాన్ని పెంచడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.
హైదరాబాద్ యూనివర్సిటీ స్కూల్ ఆఫ్ కెమిస్ట్రీకి చెందిన పరిశోధకుడు ముత్యాలనాయుడు గనివాడ, ప్రొఫెసర్ సౌరవ్ జానా, ప్రొఫెసర్ తుషార్ జానా బృందం ఈ నూతన పదార్థాన్ని అభివృద్ధి చేసింది. దశాబ్ద కాలంగా బర్న్-రేట్ కేటలిస్ట్లపై చేస్తున్న పరిశోధనల ఫలితంగా, సుమారు నాలుగేళ్ల కృషితో ఈ 'హైడరాసీన్' రూపుదిద్దుకుంది. ఈ ఆవిష్కరణకు గాను జూలై 21న భారత పేటెంట్ కార్యాలయం నుంచి పేటెంట్ (నం. 596319) మంజూరైంది.
దిగుమతికి ప్రత్యామ్నాయంగా..
ప్రస్తుతం రాకెట్ ఇంధనం కోసం వాణిజ్యపరంగా అందుబాటులో ఉన్న 'బ్యూటాసీన్' అనే పదార్థాన్ని భారత్ ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకుంటోంది. దీనికి పూర్తిస్థాయి దేశీయ ప్రత్యామ్నాయంగా 'హైదరాసీన్'ను రూపొందించారు. సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో ఇంధనాన్ని మండించడానికి బైండర్ (బంధకం), బర్న్-రేట్ కేటలిస్ట్ (దహన రేటును నియంత్రించే ఉత్ప్రేరకం) అనే రెండు వేర్వేరు పదార్థాలను వాడతారు. అయితే, 'హైదరాసీన్'లో ఈ రెండు లక్షణాలను ఒకే పాలిమర్ అణువులో మిళితం చేశారు. దీనివల్ల ఇంధనం మరింత స్థిరంగా, నియంత్రిత పద్ధతిలో, సమర్థవంతంగా మండుతుంది.
దిగుమతి చేసుకునే బ్యూటాసీన్ ధర కిలోకు సుమారు రూ.50,000 నుంచి రూ60,000 వరకు ఉంటుంది. దీనితో పోలిస్తే 'హైదరాసీన్' చాలా తక్కువ ఖర్చుతో తయారవుతుందని, పనితీరులో సమానంగా లేదా అంతకంటే మెరుగ్గా ఉందని పరిశోధకులు తెలిపారు. ఇది 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' లక్ష్యానికి ఊతమివ్వడమే కాకుండా, దేశ వ్యూహాత్మక అవసరాలకు కీలకమైన పదార్థాల దిగుమతి భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది. నగరానికి గుర్తుగా ఈ ఆవిష్కరణకు 'హైదరాసీన్' అని పేరు పెట్టినట్లు ప్రొఫెసర్ తుషార్ జానా వివరించారు. తదుపరి దశలో ఈ టెక్నాలజీని డీఆర్డీఓ, ఇస్రో వంటి సంస్థలకు బదిలీ చేసి, వాణిజ్యపరంగా భారీ స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేసేందుకు ప్రణాళికలు రచిస్తున్నారు.
హైదరాబాద్ యూనివర్సిటీ స్కూల్ ఆఫ్ కెమిస్ట్రీకి చెందిన పరిశోధకుడు ముత్యాలనాయుడు గనివాడ, ప్రొఫెసర్ సౌరవ్ జానా, ప్రొఫెసర్ తుషార్ జానా బృందం ఈ నూతన పదార్థాన్ని అభివృద్ధి చేసింది. దశాబ్ద కాలంగా బర్న్-రేట్ కేటలిస్ట్లపై చేస్తున్న పరిశోధనల ఫలితంగా, సుమారు నాలుగేళ్ల కృషితో ఈ 'హైడరాసీన్' రూపుదిద్దుకుంది. ఈ ఆవిష్కరణకు గాను జూలై 21న భారత పేటెంట్ కార్యాలయం నుంచి పేటెంట్ (నం. 596319) మంజూరైంది.
దిగుమతికి ప్రత్యామ్నాయంగా..
ప్రస్తుతం రాకెట్ ఇంధనం కోసం వాణిజ్యపరంగా అందుబాటులో ఉన్న 'బ్యూటాసీన్' అనే పదార్థాన్ని భారత్ ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకుంటోంది. దీనికి పూర్తిస్థాయి దేశీయ ప్రత్యామ్నాయంగా 'హైదరాసీన్'ను రూపొందించారు. సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో ఇంధనాన్ని మండించడానికి బైండర్ (బంధకం), బర్న్-రేట్ కేటలిస్ట్ (దహన రేటును నియంత్రించే ఉత్ప్రేరకం) అనే రెండు వేర్వేరు పదార్థాలను వాడతారు. అయితే, 'హైదరాసీన్'లో ఈ రెండు లక్షణాలను ఒకే పాలిమర్ అణువులో మిళితం చేశారు. దీనివల్ల ఇంధనం మరింత స్థిరంగా, నియంత్రిత పద్ధతిలో, సమర్థవంతంగా మండుతుంది.
దిగుమతి చేసుకునే బ్యూటాసీన్ ధర కిలోకు సుమారు రూ.50,000 నుంచి రూ60,000 వరకు ఉంటుంది. దీనితో పోలిస్తే 'హైదరాసీన్' చాలా తక్కువ ఖర్చుతో తయారవుతుందని, పనితీరులో సమానంగా లేదా అంతకంటే మెరుగ్గా ఉందని పరిశోధకులు తెలిపారు. ఇది 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' లక్ష్యానికి ఊతమివ్వడమే కాకుండా, దేశ వ్యూహాత్మక అవసరాలకు కీలకమైన పదార్థాల దిగుమతి భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది. నగరానికి గుర్తుగా ఈ ఆవిష్కరణకు 'హైదరాసీన్' అని పేరు పెట్టినట్లు ప్రొఫెసర్ తుషార్ జానా వివరించారు. తదుపరి దశలో ఈ టెక్నాలజీని డీఆర్డీఓ, ఇస్రో వంటి సంస్థలకు బదిలీ చేసి, వాణిజ్యపరంగా భారీ స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేసేందుకు ప్రణాళికలు రచిస్తున్నారు.
