జింబాబ్వేలో 21 కోట్ల ఏళ్ల నాటి డైనోసార్.. వెలుగులోకి కొత్త జాతి
- జింబాబ్వేలో 21 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం నాటి డైనోసార్ శిలాజాలు
- దీనికి 'ముసాంగో మటుసాడోనెన్సిస్' అని కొత్తగా నామకరణం
- భారీ శాకాహార డైనోసార్ల తొలితరం జాతికి చెందినదిగా నిర్ధారణ
- ఈ ఆవిష్కరణతో డైనోసార్ల పరిణామంపై కీలక సమాచారం వెల్లడి
- ఆఫ్రికాలో మరిన్ని పురాజీవ ఆవిష్కరణలకు అవకాశం ఉందని వెల్లడి
జింబాబ్వేలోని కరిబా సరస్సు తీరంలో శాస్త్రవేత్తలు ఒక కీలక ఆవిష్కరణ చేశారు. సుమారు 21 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం జీవించిన, ఇప్పటివరకు ప్రపంచానికి తెలియని ఒక కొత్త డైనోసార్ జాతిని గుర్తించారు. ఈ ఆవిష్కరణ డైనోసార్ల తొలిదశ పరిణామ క్రమాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో కొత్త కోణాలను ఆవిష్కరిస్తోంది. ఈ పరిశోధన వివరాలు 'జర్నల్ ఆఫ్ సిస్టమాటిక్ పాలియంటాలజీ'లో ప్రచురితమయ్యాయి.
2018లో జింబాబ్వే, దక్షిణాఫ్రికా, యునైటెడ్ కింగ్డమ్కు చెందిన పరిశోధకుల బృందం కరిబా సరస్సులోని స్పర్వింగ్ ద్వీపంలో ఈ శిలాజాలను కనుగొంది. లండన్లోని నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియానికి చెందిన పాలియంటాలజిస్ట్, ఈ పరిశోధనకు నేతృత్వం వహించిన ప్రొఫెసర్ పాల్ బారెట్ సరస్సు ఒడ్డున నడుస్తుండగా, నేల నుంచి బయటకు చొచ్చుకువస్తున్న ఎముకలను గమనించారు. వెంటనే ఆ ప్రాంతంలో తవ్వకాలు జరపగా, డైనోసార్ వెనుక కాలుకు చెందిన తొడ, కింది కాలు, చీలమండ ఎముకలు లభించాయి. ఈ ఎముకల నిర్మాణం భిన్నంగా ఉండటంతో ఇది కొత్త జాతి అని నిర్ధారించారు. తాను ఎన్నో డైనోసార్ జాతులకు పేర్లు పెట్టినా, స్వయంగా కనుగొన్న డైనోసార్ను వర్ణించడం ఇదే తొలిసారని బారెట్ ఆనందం వ్యక్తం చేశారు.
ఈ కొత్త జాతికి 'ముసాంగో మటుసాడోనెన్సిస్' (Musango matusadonaensis) అని పేరు పెట్టారు. పరిశోధన సమయంలో బృందం నివాసంగా, ప్రయోగశాలగా ఉపయోగించుకున్న 'ముసాంక్వా' అనే హౌస్బోట్ పేరు మీదుగా ఈ డైనోసార్కు ఈ పేరు ఖరారు చేశారు. ఇది సుమారు 21 కోట్ల ఏళ్ల క్రితం, లేట్ ట్రయాసిక్ యుగంలో జీవించింది. ఈ డైనోసార్ తుంటి భాగంలో సుమారు 1.5 మీటర్ల (5 అడుగుల) ఎత్తు, దాదాపు 390 కిలోల బరువు ఉండేదని శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు.
ఇది 'సారోపోడోమార్ఫ్' (sauropodomorph) సమూహానికి చెందినది. ఈ జాతి డైనోసార్లే కాలక్రమేణా భారీ శరీరం, పొడవాటి మెడ కలిగిన 'సారోపాడ్స్'గా పరిణామం చెందాయి. భూమిపై జీవించిన అతిపెద్ద జంతువులలో ఇవి కూడా ఒకటి. ఈ 'ముసాంగో' డైనోసార్ జాతికి అర్జెంటీనా, దక్షిణాఫ్రికాలో లభించిన డైనోసార్లతో దగ్గరి సంబంధాలు ఉన్నాయని పరిణామ విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. ఆ కాలంలో భూఖండాలన్నీ కలిసి ఉండటంతో డైనోసార్లు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి స్వేచ్ఛగా విస్తరించాయని దీనివల్ల స్పష్టమవుతోంది.
ఆఫ్రికాలో ఇంకా వెలుగు చూడని ఎన్నో పురాజీవ శాస్త్ర రహస్యాలు ఉన్నాయనడానికి ఈ ఆవిష్కరణ ఒక నిదర్శనమని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఈ బృందంలోని డాక్టర్ కింబర్లీ చాపెల్ మాట్లాడుతూ.. ఇతర ఖండాలతో పోలిస్తే ఆఫ్రికాలో చాలా తక్కువ స్థాయిలో అన్వేషణ, తవ్వకాలు జరగడం వల్లే ఇక్కడ డైనోసార్ శిలాజాలు తక్కువగా లభించాయని వివరించారు. 'ముసాంగో' ఆవిష్కరణ, ఈ ప్రాంతంలో భవిష్యత్తులో మరిన్ని కీలక ఆవిష్కరణలు జరగడానికి బాటలు వేస్తుందని ఆమె ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
2018లో జింబాబ్వే, దక్షిణాఫ్రికా, యునైటెడ్ కింగ్డమ్కు చెందిన పరిశోధకుల బృందం కరిబా సరస్సులోని స్పర్వింగ్ ద్వీపంలో ఈ శిలాజాలను కనుగొంది. లండన్లోని నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియానికి చెందిన పాలియంటాలజిస్ట్, ఈ పరిశోధనకు నేతృత్వం వహించిన ప్రొఫెసర్ పాల్ బారెట్ సరస్సు ఒడ్డున నడుస్తుండగా, నేల నుంచి బయటకు చొచ్చుకువస్తున్న ఎముకలను గమనించారు. వెంటనే ఆ ప్రాంతంలో తవ్వకాలు జరపగా, డైనోసార్ వెనుక కాలుకు చెందిన తొడ, కింది కాలు, చీలమండ ఎముకలు లభించాయి. ఈ ఎముకల నిర్మాణం భిన్నంగా ఉండటంతో ఇది కొత్త జాతి అని నిర్ధారించారు. తాను ఎన్నో డైనోసార్ జాతులకు పేర్లు పెట్టినా, స్వయంగా కనుగొన్న డైనోసార్ను వర్ణించడం ఇదే తొలిసారని బారెట్ ఆనందం వ్యక్తం చేశారు.
ఈ కొత్త జాతికి 'ముసాంగో మటుసాడోనెన్సిస్' (Musango matusadonaensis) అని పేరు పెట్టారు. పరిశోధన సమయంలో బృందం నివాసంగా, ప్రయోగశాలగా ఉపయోగించుకున్న 'ముసాంక్వా' అనే హౌస్బోట్ పేరు మీదుగా ఈ డైనోసార్కు ఈ పేరు ఖరారు చేశారు. ఇది సుమారు 21 కోట్ల ఏళ్ల క్రితం, లేట్ ట్రయాసిక్ యుగంలో జీవించింది. ఈ డైనోసార్ తుంటి భాగంలో సుమారు 1.5 మీటర్ల (5 అడుగుల) ఎత్తు, దాదాపు 390 కిలోల బరువు ఉండేదని శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు.
ఇది 'సారోపోడోమార్ఫ్' (sauropodomorph) సమూహానికి చెందినది. ఈ జాతి డైనోసార్లే కాలక్రమేణా భారీ శరీరం, పొడవాటి మెడ కలిగిన 'సారోపాడ్స్'గా పరిణామం చెందాయి. భూమిపై జీవించిన అతిపెద్ద జంతువులలో ఇవి కూడా ఒకటి. ఈ 'ముసాంగో' డైనోసార్ జాతికి అర్జెంటీనా, దక్షిణాఫ్రికాలో లభించిన డైనోసార్లతో దగ్గరి సంబంధాలు ఉన్నాయని పరిణామ విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. ఆ కాలంలో భూఖండాలన్నీ కలిసి ఉండటంతో డైనోసార్లు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి స్వేచ్ఛగా విస్తరించాయని దీనివల్ల స్పష్టమవుతోంది.
ఆఫ్రికాలో ఇంకా వెలుగు చూడని ఎన్నో పురాజీవ శాస్త్ర రహస్యాలు ఉన్నాయనడానికి ఈ ఆవిష్కరణ ఒక నిదర్శనమని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఈ బృందంలోని డాక్టర్ కింబర్లీ చాపెల్ మాట్లాడుతూ.. ఇతర ఖండాలతో పోలిస్తే ఆఫ్రికాలో చాలా తక్కువ స్థాయిలో అన్వేషణ, తవ్వకాలు జరగడం వల్లే ఇక్కడ డైనోసార్ శిలాజాలు తక్కువగా లభించాయని వివరించారు. 'ముసాంగో' ఆవిష్కరణ, ఈ ప్రాంతంలో భవిష్యత్తులో మరిన్ని కీలక ఆవిష్కరణలు జరగడానికి బాటలు వేస్తుందని ఆమె ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
