నిర్జీవంగా మార్చేసినా... ప్రకృతి తిరిగి గెలిచింది!
- ఫ్లోరిడా దీవుల్లో 1966లో చరిత్రాత్మక ప్రయోగం
- రసాయనాలతో దీవులపై ఉన్న జీవరాశిని పూర్తిగా నిర్మూలన
- కొద్ది రోజుల్లోనే కీటకాలు, సాలెపురుగులు తిరిగి ఆవాసం ఏర్పరచుకున్న వైనం
- 'థియరీ ఆఫ్ ఐలాండ్ బయోజియోగ్రఫీ'కి ఈ ప్రయోగం బలమైన సాక్ష్యం
- విడిపోయిన ఆవాసాల పరిరక్షణకు ఈ సిద్ధాంతం ఇప్పటికీ మార్గనిర్దేశం
ప్రకృతికి విధ్వంసం నుంచి కోలుకునే అద్భుతమైన శక్తి ఉందని చెప్పడానికి ఒక ప్రయోగం బలమైన ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది. సుమారు 60 ఏళ్ల క్రితం, 1966లో, ఇద్దరు జీవావరణ శాస్త్రవేత్తలు చేసిన ఒక చరిత్రాత్మక ప్రయోగం... ప్రకృతి పునరుజ్జీవన సామర్థ్యాన్ని కళ్లకు కట్టింది. డానియల్ సింబర్లాఫ్, ఎడ్వర్డ్ ఓ. విల్సన్ అనే శాస్త్రవేత్తలు ఫ్లోరిడా కీస్లోని చిన్న మడ అడవుల దీవుల్లో ఈ పరిశోధన చేపట్టారు. 'థియరీ ఆఫ్ ఐలాండ్ బయోజియోగ్రఫీ' అనే సిద్ధాంతాన్ని పరీక్షించడమే వారి లక్ష్యం.
ఈ ప్రయోగంలో భాగంగా, శాస్త్రవేత్తలు మొదట కొన్ని చిన్న దీవులలో ఉన్న కీటకాలు, సాలెపురుగులు, ఇతర సూక్ష్మజీవుల (ఆర్థ్రోపోడ్స్) గణన చేశారు. ఆ తర్వాత, ఆ దీవులను పెద్ద ప్లాస్టిక్ టెంట్లతో కప్పి, మిథైల్ బ్రోమైడ్ అనే రసాయనంతో పొగపెట్టారు. దీంతో ఆ దీవుల్లోని భూచర జీవరాశి దాదాపు పూర్తిగా తుడిచిపెట్టుకుపోయింది. చెట్లకు పెద్దగా హాని కలగకుండా, ఆ దీవులు జీవం లేని ఖాళీ ప్రదేశాలుగా మారాయి.
అయితే, ఆశ్చర్యకరంగా జీవరాశులు తిరిగి ఆవాసం ఏర్పరుచుకోవడం వేగంగా మొదలైంది. కొద్ది రోజుల్లోనే ఎగిరే కీటకాలు చేరాయి. సాలెపురుగులు గాలిలో పట్టుదారాలను వదిలి ప్రయాణించే 'బెలూనింగ్' పద్ధతి ద్వారా దీవులకు చేరుకున్నాయి. మరికొన్ని జీవులు తేలియాడే వృక్షాలపై ప్రయాణించి వచ్చాయి. కొంతకాలానికి, ప్రతి దీవిలోనూ జీవజాతుల సంఖ్య దాదాపుగా ప్రయోగానికి ముందున్న స్థాయికి చేరుకుంది. కొత్త జాతులు రావడం, పాతవి అంతరించిపోవడం నిరంతరం జరిగినా, మొత్తం జీవజాతుల సంఖ్య ఒక సమతుల్యతకు చేరుకుంది.
ఈ ఫలితాలు 'థియరీ ఆఫ్ ఐలాండ్ బయోజియోగ్రఫీ'కి బలమైన ప్రయోగాత్మక సాక్ష్యంగా నిలిచాయి. ఒక ద్వీపంలోని జీవజాతుల సంఖ్య, కొత్తగా వలస వచ్చే జీవులకు, స్థానికంగా అంతరించిపోయే జీవులకు మధ్య సమతుల్యతపై ఆధారపడి ఉంటుందని ఈ సిద్ధాంతం చెబుతుంది. ఈ చరిత్రాత్మక అధ్యయనం నేటికీ ఆవాసాల పరిరక్షణకు మార్గనిర్దేశం చేస్తోంది. అడవులు, చిత్తడి నేలలు వంటివి కూడా పర్యావరణ ద్వీపాల్లాంటివేనని, వాటి మధ్య సంబంధాలు కొనసాగితేనే ప్రకృతి తనను తాను పునరుద్ధరించుకోగలదని ఈ ప్రయోగం స్పష్టం చేస్తోంది.
ఈ ప్రయోగంలో భాగంగా, శాస్త్రవేత్తలు మొదట కొన్ని చిన్న దీవులలో ఉన్న కీటకాలు, సాలెపురుగులు, ఇతర సూక్ష్మజీవుల (ఆర్థ్రోపోడ్స్) గణన చేశారు. ఆ తర్వాత, ఆ దీవులను పెద్ద ప్లాస్టిక్ టెంట్లతో కప్పి, మిథైల్ బ్రోమైడ్ అనే రసాయనంతో పొగపెట్టారు. దీంతో ఆ దీవుల్లోని భూచర జీవరాశి దాదాపు పూర్తిగా తుడిచిపెట్టుకుపోయింది. చెట్లకు పెద్దగా హాని కలగకుండా, ఆ దీవులు జీవం లేని ఖాళీ ప్రదేశాలుగా మారాయి.
అయితే, ఆశ్చర్యకరంగా జీవరాశులు తిరిగి ఆవాసం ఏర్పరుచుకోవడం వేగంగా మొదలైంది. కొద్ది రోజుల్లోనే ఎగిరే కీటకాలు చేరాయి. సాలెపురుగులు గాలిలో పట్టుదారాలను వదిలి ప్రయాణించే 'బెలూనింగ్' పద్ధతి ద్వారా దీవులకు చేరుకున్నాయి. మరికొన్ని జీవులు తేలియాడే వృక్షాలపై ప్రయాణించి వచ్చాయి. కొంతకాలానికి, ప్రతి దీవిలోనూ జీవజాతుల సంఖ్య దాదాపుగా ప్రయోగానికి ముందున్న స్థాయికి చేరుకుంది. కొత్త జాతులు రావడం, పాతవి అంతరించిపోవడం నిరంతరం జరిగినా, మొత్తం జీవజాతుల సంఖ్య ఒక సమతుల్యతకు చేరుకుంది.
ఈ ఫలితాలు 'థియరీ ఆఫ్ ఐలాండ్ బయోజియోగ్రఫీ'కి బలమైన ప్రయోగాత్మక సాక్ష్యంగా నిలిచాయి. ఒక ద్వీపంలోని జీవజాతుల సంఖ్య, కొత్తగా వలస వచ్చే జీవులకు, స్థానికంగా అంతరించిపోయే జీవులకు మధ్య సమతుల్యతపై ఆధారపడి ఉంటుందని ఈ సిద్ధాంతం చెబుతుంది. ఈ చరిత్రాత్మక అధ్యయనం నేటికీ ఆవాసాల పరిరక్షణకు మార్గనిర్దేశం చేస్తోంది. అడవులు, చిత్తడి నేలలు వంటివి కూడా పర్యావరణ ద్వీపాల్లాంటివేనని, వాటి మధ్య సంబంధాలు కొనసాగితేనే ప్రకృతి తనను తాను పునరుద్ధరించుకోగలదని ఈ ప్రయోగం స్పష్టం చేస్తోంది.
