విపక్షాలు చారిత్రాత్మక అవకాశాన్ని చేజార్చుకున్నాయి: కిరణ్ రిజిజు
- లోక్సభలో వీగిపోయిన 131 రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు
- మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ సాధించడంలో ప్రభుత్వం విఫలం
- అనుకూలంగా 298, వ్యతిరేకంగా 230 ఓట్లు నమోదు
- ఇది చారిత్రక తప్పిదమంటూ ప్రతిపక్షాలపై మంత్రి రిజిజు ఆగ్రహం
- ఉత్తరాదికి లబ్ధి చేకూర్చేందుకే ఈ బిల్లు అని విపక్షాల వాదన
కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకంగా భావించిన కీలక రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుకు లోక్సభలో చుక్కెదురైంది. లోక్సభ సీట్ల పెంపు, మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలుకు ఉద్దేశించిన రాజ్యాంగ (131వ సవరణ) బిల్లు శుక్రవారం జరిగిన ఓటింగ్లో వీగిపోయింది. రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీని సాధించడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైంది. బిల్లుకు అనుకూలంగా 298 ఓట్లు రాగా, వ్యతిరేకంగా 230 ఓట్లు పోలయ్యాయి.
బిల్లు ఓటమి అనంతరం పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి కిరణ్ రిజిజు ప్రతిపక్షాల వైఖరిపై తీవ్రస్థాయిలో విరుచుకుపడ్డారు.
"మహిళలకు గౌరవం, హక్కులు కల్పించే లక్ష్యంతో తెచ్చిన చారిత్రక బిల్లుకు ప్రతిపక్షాలు మద్దతు ఇవ్వకపోవడం చాలా దురదృష్టకరం. ప్రతిపక్షాలు ఒక చారిత్రక అవకాశాన్ని చేజార్చుకున్నాయి" అని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
ఈ బిల్లుతో పాటు డీలిమిటేషన్ బిల్లు-2026, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల చట్టాల (సవరణ) బిల్లు-2026 కూడా ముడిపడి ఉన్నాయని, ప్రధాన బిల్లు వీగిపోయినందున మిగతా రెండింటినీ కూడా ముందుకు తీసుకెళ్లబోమని రిజిజు స్పష్టం చేశారు.
బిల్లులో ఏముంది?
ఈ బిల్లు ద్వారా లోక్సభ స్థానాలను 543 నుంచి 850కి పెంచాలని ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది. దీని ద్వారానే చాలాకాలంగా పెండింగ్లో ఉన్న డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ పూర్తి చేసి, లోక్సభ, రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలలో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 1971 జనాభా లెక్కల ప్రకారం స్తంభింపజేసిన నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను ప్రస్తుత జనాభాకు అనుగుణంగా మార్చడం అవసరమని ప్రభుత్వం వాదించింది.
అయితే, ప్రభుత్వ వాదనను ప్రతిపక్షాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి. మహిళా సాధికారత పేరుతో, అధిక జనాభా ఉన్న ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకు రాజకీయంగా లబ్ధి చేకూర్చేందుకే ఈ బిల్లును తీసుకొచ్చారని ఆరోపించాయి. జనాభా నియంత్రణను సమర్థంగా అమలు చేసిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు దీనివల్ల తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతుందని విపక్షాలు వాదించాయి. ఏదేమైనప్పటికీ, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో మహిళలకు వారి హక్కులు కల్పించేందుకు తమ పోరాటం కొనసాగుతుందని రిజిజు తెలిపారు.
బిల్లు ఓటమి అనంతరం పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి కిరణ్ రిజిజు ప్రతిపక్షాల వైఖరిపై తీవ్రస్థాయిలో విరుచుకుపడ్డారు.
"మహిళలకు గౌరవం, హక్కులు కల్పించే లక్ష్యంతో తెచ్చిన చారిత్రక బిల్లుకు ప్రతిపక్షాలు మద్దతు ఇవ్వకపోవడం చాలా దురదృష్టకరం. ప్రతిపక్షాలు ఒక చారిత్రక అవకాశాన్ని చేజార్చుకున్నాయి" అని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
ఈ బిల్లుతో పాటు డీలిమిటేషన్ బిల్లు-2026, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల చట్టాల (సవరణ) బిల్లు-2026 కూడా ముడిపడి ఉన్నాయని, ప్రధాన బిల్లు వీగిపోయినందున మిగతా రెండింటినీ కూడా ముందుకు తీసుకెళ్లబోమని రిజిజు స్పష్టం చేశారు.
బిల్లులో ఏముంది?
ఈ బిల్లు ద్వారా లోక్సభ స్థానాలను 543 నుంచి 850కి పెంచాలని ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది. దీని ద్వారానే చాలాకాలంగా పెండింగ్లో ఉన్న డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ పూర్తి చేసి, లోక్సభ, రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలలో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 1971 జనాభా లెక్కల ప్రకారం స్తంభింపజేసిన నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను ప్రస్తుత జనాభాకు అనుగుణంగా మార్చడం అవసరమని ప్రభుత్వం వాదించింది.
అయితే, ప్రభుత్వ వాదనను ప్రతిపక్షాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి. మహిళా సాధికారత పేరుతో, అధిక జనాభా ఉన్న ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకు రాజకీయంగా లబ్ధి చేకూర్చేందుకే ఈ బిల్లును తీసుకొచ్చారని ఆరోపించాయి. జనాభా నియంత్రణను సమర్థంగా అమలు చేసిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు దీనివల్ల తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతుందని విపక్షాలు వాదించాయి. ఏదేమైనప్పటికీ, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో మహిళలకు వారి హక్కులు కల్పించేందుకు తమ పోరాటం కొనసాగుతుందని రిజిజు తెలిపారు.
