Hormuz Strait: హర్మూజ్ జలసంధిలో టోల్ వసూలు.. కీలక ప్రణాళికకు ఇరాన్ ఆమోదం
పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న వేళ, ఇరాన్ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. వ్యూహాత్మకంగా కీలకమైన హర్మూజ్ జలసంధిపై పూర్తి నియంత్రణ సాధించే దిశగా అడుగులు వేసింది. ఈ జలసంధి గుండా వెళ్లే నౌకలపై టోల్ విధించడంతో పాటు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ నౌకలను నిషేధించడం వంటి అంశాలతో కూడిన 'హర్మూజ్ జలసంధి నిర్వహణ ప్రణాళిక'కు ఇరాన్ పార్లమెంట్ సెక్యూరిటీ కమిటీ ఆమోదం తెలిపింది. ఈ విషయాన్ని ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా సంస్థ ఐఆర్ఐబీ తన కథనంలో వెల్లడించింది.
ఈ కొత్త ప్రణాళిక ప్రకారం హర్మూజ్ జలసంధిలో భద్రతా ఏర్పాట్లు, నౌకల భద్రత, పర్యావరణ పరిరక్షణ, ఆర్థికపరమైన అంశాలపై ఇరాన్ దృష్టి సారించనుంది. ముఖ్యంగా ఈ జలసంధి గుండా ప్రయాణించే నౌకల నుంచి ఇరాన్ కరెన్సీ 'రియాల్' రూపంలో టోల్ వసూలు చేయనున్నారు. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్తో పాటు ఇరాన్పై ఏకపక్ష ఆంక్షలు విధిస్తున్న దేశాల నౌకలను కూడా ఈ జలసంధిలోకి అనుమతించబోమని ప్రణాళికలో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. జలసంధిపై ఇరాన్ సార్వభౌమాధికారాన్ని, సాయుధ బలగాల పాత్రను బలోపేతం చేయడం, చట్టపరమైన ఫ్రేమ్వర్క్ రూపకల్పనలో ఒమన్తో సహకరించడం వంటివి కూడా ఈ ప్రణాళికలో భాగమని ఐఆర్ఐబీ నివేదిక తెలిపింది.
ఇరాన్ నిర్ణయంపై అమెరికా మండిపాటు
ఇరాన్ నిర్ణయంపై అమెరికా మండిపడింది. హర్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తమ నియంత్రణలోకి తీసుకుంటామని, అక్కడ స్వేచ్ఛాయుత నౌకాయానాన్ని పునరుద్ధరిస్తామని యూఎస్ ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెస్సెంట్ స్పష్టం చేశారు. ఫాక్స్ న్యూస్తో మాట్లాడుతూ ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. "ప్రస్తుతానికి కొన్ని దేశాలు ఇరాన్తో వ్యక్తిగత ఒప్పందాలు కుదుర్చుకుని తమ నౌకలను పంపుతున్నాయి. కానీ, సమీప భవిష్యత్తులో అమెరికా యుద్ధ నౌకల ఎస్కార్ట్తో గానీ, బహుళ దేశాల కూటమి ఎస్కార్ట్తో గానీ జలసంధిపై నియంత్రణ సాధించి తీరుతాం" అని ఆయన అన్నారు.
ట్రంప్ సీరియస్ వార్నింగ్
మరోవైపు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తీవ్రంగా స్పందించారు. ఇరాన్ వెంటనే హర్మూజ్ జలసంధిని వాణిజ్యానికి తెరవకపోతే తీవ్ర పరిణామాలు ఉంటాయని హెచ్చరించారు. తన సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫామ్ 'ట్రూత్ సోషల్'లో పోస్ట్ చేస్తూ.. "ఒకవేళ త్వరగా ఒప్పందం కుదరకపోతే, హర్మూజ్ జలసంధిని తెరవకపోతే... ఇరాన్లోని అన్ని విద్యుత్ ఉత్పాదక కేంద్రాలు, చమురు బావులు, ఖర్గ్ ద్వీపాన్ని పూర్తిగా ధ్వంసం చేస్తాం" అని ట్రంప్ హెచ్చరించారు.
ప్రపంచంలోని చమురు రవాణాలో అధిక భాగం హర్మూజ్ జలసంధి గుండానే జరుగుతుంది. పశ్చిమాసియాలో ఇరాన్, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమి మధ్య రెండు నెలలుగా ఘర్షణ వాతావరణం నెలకొన్న నేపథ్యంలో ఈ కీలక జలమార్గంపై ఆధిపత్యం కోసం ఇరుపక్షాలు చేస్తున్న ప్రకటనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.
ఈ కొత్త ప్రణాళిక ప్రకారం హర్మూజ్ జలసంధిలో భద్రతా ఏర్పాట్లు, నౌకల భద్రత, పర్యావరణ పరిరక్షణ, ఆర్థికపరమైన అంశాలపై ఇరాన్ దృష్టి సారించనుంది. ముఖ్యంగా ఈ జలసంధి గుండా ప్రయాణించే నౌకల నుంచి ఇరాన్ కరెన్సీ 'రియాల్' రూపంలో టోల్ వసూలు చేయనున్నారు. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్తో పాటు ఇరాన్పై ఏకపక్ష ఆంక్షలు విధిస్తున్న దేశాల నౌకలను కూడా ఈ జలసంధిలోకి అనుమతించబోమని ప్రణాళికలో స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. జలసంధిపై ఇరాన్ సార్వభౌమాధికారాన్ని, సాయుధ బలగాల పాత్రను బలోపేతం చేయడం, చట్టపరమైన ఫ్రేమ్వర్క్ రూపకల్పనలో ఒమన్తో సహకరించడం వంటివి కూడా ఈ ప్రణాళికలో భాగమని ఐఆర్ఐబీ నివేదిక తెలిపింది.
ఇరాన్ నిర్ణయంపై అమెరికా మండిపాటు
ఇరాన్ నిర్ణయంపై అమెరికా మండిపడింది. హర్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తమ నియంత్రణలోకి తీసుకుంటామని, అక్కడ స్వేచ్ఛాయుత నౌకాయానాన్ని పునరుద్ధరిస్తామని యూఎస్ ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెస్సెంట్ స్పష్టం చేశారు. ఫాక్స్ న్యూస్తో మాట్లాడుతూ ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. "ప్రస్తుతానికి కొన్ని దేశాలు ఇరాన్తో వ్యక్తిగత ఒప్పందాలు కుదుర్చుకుని తమ నౌకలను పంపుతున్నాయి. కానీ, సమీప భవిష్యత్తులో అమెరికా యుద్ధ నౌకల ఎస్కార్ట్తో గానీ, బహుళ దేశాల కూటమి ఎస్కార్ట్తో గానీ జలసంధిపై నియంత్రణ సాధించి తీరుతాం" అని ఆయన అన్నారు.
ట్రంప్ సీరియస్ వార్నింగ్
మరోవైపు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తీవ్రంగా స్పందించారు. ఇరాన్ వెంటనే హర్మూజ్ జలసంధిని వాణిజ్యానికి తెరవకపోతే తీవ్ర పరిణామాలు ఉంటాయని హెచ్చరించారు. తన సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫామ్ 'ట్రూత్ సోషల్'లో పోస్ట్ చేస్తూ.. "ఒకవేళ త్వరగా ఒప్పందం కుదరకపోతే, హర్మూజ్ జలసంధిని తెరవకపోతే... ఇరాన్లోని అన్ని విద్యుత్ ఉత్పాదక కేంద్రాలు, చమురు బావులు, ఖర్గ్ ద్వీపాన్ని పూర్తిగా ధ్వంసం చేస్తాం" అని ట్రంప్ హెచ్చరించారు.
ప్రపంచంలోని చమురు రవాణాలో అధిక భాగం హర్మూజ్ జలసంధి గుండానే జరుగుతుంది. పశ్చిమాసియాలో ఇరాన్, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమి మధ్య రెండు నెలలుగా ఘర్షణ వాతావరణం నెలకొన్న నేపథ్యంలో ఈ కీలక జలమార్గంపై ఆధిపత్యం కోసం ఇరుపక్షాలు చేస్తున్న ప్రకటనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.
