నామినీ ఉండగా మళ్లీ వీలునామా ఎందుకు? తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన తేడా ఇదే!
- నామినీతో క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియ సులభతరం
- చివరకు డబ్బు లేదా ఆస్తి ఎవరికి చెందాలో నామినీ నిర్ణయించదు
- ఆస్తులు చివరకు ఎవరికి దక్కాలో చెప్పేదే వీలునామా
- వీలునామా లేకుంటే వారసత్వ చట్టాల ద్వారా ఆస్తుల పంపిణీ
- నామినేషన్‌, వీలునామా వివరాలు సరిపోలితే వివాదాలు ఉండవు
“బ్యాంకు ఖాతాలో నామినీగా భార్య పేరు ఉంది. మరి వీలునామా ఎందుకు?”. “పెట్టుబడులన్నింటికీ నామినీని పెట్టేశాం. ఇక ఆస్తుల గురించి ఆలోచించాల్సిన అవసరం లేదా?” చాలా కుటుంబాల్లో ఇలాంటి సందేహాలు ఉంటాయి. బ్యాంకు ఖాతా తెరిచినా, జీవిత బీమా తీసుకున్నా, మ్యూచువల్‌ ఫండ్స్‌లో పెట్టుబడి పెట్టినా ముందుగా అడిగేది నామినీ వివరాలే. పేరు రాసి, సంతకం చేసి చాలామంది ఆ విషయాన్ని అక్కడితో వదిలేస్తారు. కానీ నామినీని నమోదు చేయడం ఒక్కటే ఆస్తుల పంపకానికి సరిపోతుందా? లేదు.
నామినేషన్‌, వీలునామా రెండూ ఒకటే కాదు. రెండింటి ఉద్దేశం వేరు. ఈ తేడా తెలియకపోతే కుటుంబంలో తర్వాత అనవసరమైన వివాదాలు తలెత్తే అవకాశం ఉంటుంది.
నామినీ అంటే ఎవరు?
సులభంగా చెప్పాలంటే.. ఖాతాదారు చనిపోయిన తర్వాత బ్యాంకు, బీమా సంస్థ లేదా మ్యూచువల్‌ ఫండ్‌ సంస్థ మొదట సంప్రదించే వ్యక్తి నామినీ. క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియ సులభంగా పూర్తయ్యేలా నామినీ వివరాలు ఉపయోగపడతాయి.
ఉదాహరణకు.. ఒక వ్యక్తి బ్యాంకు ఖాతాలో తన భార్యను నామినీగా పెట్టారనుకుందాం. ఆయన మరణించిన తర్వాత బ్యాంకుతో జరిగే ప్రక్రియలో భార్యకు డబ్బు అందే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల కుటుంబం క్లెయిమ్‌ కోసం తిరగాల్సిన ప్రక్రియ కొంత సులభమవుతుంది.
అయితే డబ్బు అందుకోవడం ఒక విషయం.. ఆ డబ్బుపై తుది హక్కు కలిగి ఉండటం మరో విషయం. కొన్ని సందర్భాల్లో నామినీ ఆ మొత్తాన్ని చట్టబద్ధ వారసులకు అందించాల్సిన వ్యక్తిగా మాత్రమే ఉంటారు. తుది హక్కు వారసత్వ చట్టాలు లేదా చెల్లుబాటు అయ్యే వీలునామా ఆధారంగా నిర్ణయమవుతుంది.
మరి వీలునామా ఏం చెబుతుంది?
ఇక్కడే వీలునామా ప్రాధాన్యం వస్తుంది. నామినీని నమోదు చేయడం ద్వారా ఆస్తి లేదా డబ్బుకు సంబంధించిన క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియలో ఎవరిని సంప్రదించాలో తెలుస్తుంది. కానీ వీలునామా ద్వారా తన ఆస్తులు చివరకు ఎవరికి దక్కాలనుకుంటున్నారో వ్యక్తి స్పష్టంగా రాసి ఉంచవచ్చు.
ఒక తండ్రికి ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారని అనుకుందాం. తన పొదుపులో ఎక్కువ భాగాన్ని ఒక పిల్లవాడికి ఇవ్వాలని, ఇంటిని మరో పిల్లవాడికి ఇవ్వాలని ఆయన అనుకోవచ్చు. లేదా ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న బిడ్డ భవిష్యత్తు కోసం ఎక్కువ మొత్తాన్ని కేటాయించాలనుకోవచ్చు. ఇలాంటి వ్యక్తిగత నిర్ణయాలను స్పష్టంగా నమోదు చేయడానికి వీలునామా ఉపయోగపడుతుంది. వీలునామా లేకపోతే ఆస్తుల పంపకం సాధారణంగా వర్తించే వారసత్వ చట్టాల ప్రకారం జరుగుతుంది.
నామినీ ఉన్నా.. వీలునామా ఎందుకు?
ఇదే అసలు ప్రశ్న. నామినేషన్‌ ప్రధానంగా ఆస్తిని పొందే ప్రక్రియను సులభం చేస్తుంది. వీలునామా ఆస్తులు చివరకు ఎవరికి చేరాలో స్పష్టత ఇస్తుంది. అందుకే నామినీని నమోదు చేశామని వీలునామా అవసరం లేదని అనుకోవడం సరికాదు.
ఒక వ్యక్తి బ్యాంకు ఖాతాల్లో భార్యను నామినీగా పెట్టి ఉండొచ్చు. మరో పెట్టుబడిలో కుమారుడిని నామినీగా పెట్టి ఉండొచ్చు. కానీ తన వీలునామాలో మాత్రం ఆస్తులను వేరే విధంగా పంచాలని పేర్కొని ఉండొచ్చు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో కుటుంబ సభ్యులకు గందరగోళం తలెత్తే అవకాశం ఉంటుంది.
రెండింటినీ ఒకసారి పరిశీలించండి
పెళ్లి తర్వాత నామినీని మార్చి పాత వీలునామాను అలాగే ఉంచడం.. పిల్లలు పుట్టిన తర్వాత వీలునామా మార్చి పెట్టుబడుల నామినీ వివరాలను మార్చకపోవడం.. ఇలా చాలా సందర్భాల్లో వివరాలు ఒకదానితో ఒకటి సరిపోవు.
అందుకే జీవితంలో పెద్ద మార్పులు వచ్చినప్పుడు రెండింటినీ ఒకసారి పరిశీలించడం మంచిది. పెళ్లి, విడాకులు, పిల్లల జననం, కొత్త ఆస్తి కొనుగోలు వంటి సందర్భాల్లో నామినేషన్‌, వీలునామా వివరాలను సరిచూసుకోవాలి.
కుటుంబం కోసం ముందే స్పష్టత
మరణం గురించి మాట్లాడటం ఎవరికీ ఇష్టం ఉండదు. అందుకే వీలునామా రాయడం, నామినీ వివరాలు మార్చడం వంటి విషయాలను చాలామంది వాయిదా వేస్తుంటారు.
కానీ వీటిని కేవలం చట్టపరమైన పనులుగా చూడకూడదు. మన తర్వాత కుటుంబ సభ్యులు “ఈ ఆస్తి ఎవరికి?” అని ఒకరినొకరు ప్రశ్నించుకోకుండా ఉండేందుకు ముందే స్పష్టత ఇవ్వడం కూడా ఒక బాధ్యతే.
నామినీ ఉండటం మంచిదే. కానీ నామినీ ఉన్నాడనే కారణంతో వీలునామా అవసరం లేదని భావించడం మాత్రం సరైంది కాదు. నామినేషన్‌ క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియకు తోడ్పడుతుంది. వీలునామా మన ఆస్తులపై మన కోరికను స్పష్టంగా చెబుతుంది. అందుకే రెండింటినీ సరిగా నిర్వహించడం కుటుంబ భవిష్యత్తుకు ఉపయోగపడుతుంది.
నామినేషన్‌, వీలునామా రెండూ ఒకటే కాదు. రెండింటి ఉద్దేశం వేరు. ఈ తేడా తెలియకపోతే కుటుంబంలో తర్వాత అనవసరమైన వివాదాలు తలెత్తే అవకాశం ఉంటుంది.
నామినీ అంటే ఎవరు?
సులభంగా చెప్పాలంటే.. ఖాతాదారు చనిపోయిన తర్వాత బ్యాంకు, బీమా సంస్థ లేదా మ్యూచువల్‌ ఫండ్‌ సంస్థ మొదట సంప్రదించే వ్యక్తి నామినీ. క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియ సులభంగా పూర్తయ్యేలా నామినీ వివరాలు ఉపయోగపడతాయి.
ఉదాహరణకు.. ఒక వ్యక్తి బ్యాంకు ఖాతాలో తన భార్యను నామినీగా పెట్టారనుకుందాం. ఆయన మరణించిన తర్వాత బ్యాంకుతో జరిగే ప్రక్రియలో భార్యకు డబ్బు అందే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల కుటుంబం క్లెయిమ్‌ కోసం తిరగాల్సిన ప్రక్రియ కొంత సులభమవుతుంది.
అయితే డబ్బు అందుకోవడం ఒక విషయం.. ఆ డబ్బుపై తుది హక్కు కలిగి ఉండటం మరో విషయం. కొన్ని సందర్భాల్లో నామినీ ఆ మొత్తాన్ని చట్టబద్ధ వారసులకు అందించాల్సిన వ్యక్తిగా మాత్రమే ఉంటారు. తుది హక్కు వారసత్వ చట్టాలు లేదా చెల్లుబాటు అయ్యే వీలునామా ఆధారంగా నిర్ణయమవుతుంది.
మరి వీలునామా ఏం చెబుతుంది?
ఇక్కడే వీలునామా ప్రాధాన్యం వస్తుంది. నామినీని నమోదు చేయడం ద్వారా ఆస్తి లేదా డబ్బుకు సంబంధించిన క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియలో ఎవరిని సంప్రదించాలో తెలుస్తుంది. కానీ వీలునామా ద్వారా తన ఆస్తులు చివరకు ఎవరికి దక్కాలనుకుంటున్నారో వ్యక్తి స్పష్టంగా రాసి ఉంచవచ్చు.
ఒక తండ్రికి ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారని అనుకుందాం. తన పొదుపులో ఎక్కువ భాగాన్ని ఒక పిల్లవాడికి ఇవ్వాలని, ఇంటిని మరో పిల్లవాడికి ఇవ్వాలని ఆయన అనుకోవచ్చు. లేదా ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న బిడ్డ భవిష్యత్తు కోసం ఎక్కువ మొత్తాన్ని కేటాయించాలనుకోవచ్చు. ఇలాంటి వ్యక్తిగత నిర్ణయాలను స్పష్టంగా నమోదు చేయడానికి వీలునామా ఉపయోగపడుతుంది. వీలునామా లేకపోతే ఆస్తుల పంపకం సాధారణంగా వర్తించే వారసత్వ చట్టాల ప్రకారం జరుగుతుంది.
నామినీ ఉన్నా.. వీలునామా ఎందుకు?
ఇదే అసలు ప్రశ్న. నామినేషన్‌ ప్రధానంగా ఆస్తిని పొందే ప్రక్రియను సులభం చేస్తుంది. వీలునామా ఆస్తులు చివరకు ఎవరికి చేరాలో స్పష్టత ఇస్తుంది. అందుకే నామినీని నమోదు చేశామని వీలునామా అవసరం లేదని అనుకోవడం సరికాదు.
ఒక వ్యక్తి బ్యాంకు ఖాతాల్లో భార్యను నామినీగా పెట్టి ఉండొచ్చు. మరో పెట్టుబడిలో కుమారుడిని నామినీగా పెట్టి ఉండొచ్చు. కానీ తన వీలునామాలో మాత్రం ఆస్తులను వేరే విధంగా పంచాలని పేర్కొని ఉండొచ్చు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో కుటుంబ సభ్యులకు గందరగోళం తలెత్తే అవకాశం ఉంటుంది.
రెండింటినీ ఒకసారి పరిశీలించండి
పెళ్లి తర్వాత నామినీని మార్చి పాత వీలునామాను అలాగే ఉంచడం.. పిల్లలు పుట్టిన తర్వాత వీలునామా మార్చి పెట్టుబడుల నామినీ వివరాలను మార్చకపోవడం.. ఇలా చాలా సందర్భాల్లో వివరాలు ఒకదానితో ఒకటి సరిపోవు.
అందుకే జీవితంలో పెద్ద మార్పులు వచ్చినప్పుడు రెండింటినీ ఒకసారి పరిశీలించడం మంచిది. పెళ్లి, విడాకులు, పిల్లల జననం, కొత్త ఆస్తి కొనుగోలు వంటి సందర్భాల్లో నామినేషన్‌, వీలునామా వివరాలను సరిచూసుకోవాలి.
కుటుంబం కోసం ముందే స్పష్టత
మరణం గురించి మాట్లాడటం ఎవరికీ ఇష్టం ఉండదు. అందుకే వీలునామా రాయడం, నామినీ వివరాలు మార్చడం వంటి విషయాలను చాలామంది వాయిదా వేస్తుంటారు.
కానీ వీటిని కేవలం చట్టపరమైన పనులుగా చూడకూడదు. మన తర్వాత కుటుంబ సభ్యులు “ఈ ఆస్తి ఎవరికి?” అని ఒకరినొకరు ప్రశ్నించుకోకుండా ఉండేందుకు ముందే స్పష్టత ఇవ్వడం కూడా ఒక బాధ్యతే.
నామినీ ఉండటం మంచిదే. కానీ నామినీ ఉన్నాడనే కారణంతో వీలునామా అవసరం లేదని భావించడం మాత్రం సరైంది కాదు. నామినేషన్‌ క్లెయిమ్‌ ప్రక్రియకు తోడ్పడుతుంది. వీలునామా మన ఆస్తులపై మన కోరికను స్పష్టంగా చెబుతుంది. అందుకే రెండింటినీ సరిగా నిర్వహించడం కుటుంబ భవిష్యత్తుకు ఉపయోగపడుతుంది.
