సౌదీకి గట్టి షాక్.. ఒపెక్ నుంచి వైదొలగిన యూఏఈ.. భారత్‌కు లాభమా?
- దాదాపు 60 ఏళ్ల తర్వాత ఒపెక్ కూటమి నుంచి యూఏఈ నిష్క్రమణ
- సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలోని ఉత్పత్తి కోతలపై తీవ్ర అసంతృప్తి
- ఇరాన్ విషయంలో పాకిస్థాన్ తటస్థ వైఖరిపై ఆగ్రహంతో ఉన్న అబుదాబి
- చమురు ఉత్పత్తిని భారీగా పెంచుకుని మార్కెట్‌పై పట్టు సాధించడమే లక్ష్యం
- ఈ పరిణామం భారత్‌కు ప్రయోజనకరమని అంటున్న ఆర్థిక నిపుణులు
అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్‌ను, గల్ఫ్ రాజకీయాలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసే పరిణామం చోటుచేసుకుంది. దాదాపు 60 ఏళ్ల సుదీర్ఘ అనుబంధానికి తెరదించుతూ యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ) సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. పెట్రోలియం ఎగుమతి చేసే దేశాల కూటమి (ఒపెక్) నుంచి వైదొలగుతున్నట్లు ప్రకటించింది. ఇది కేవలం వ్యాపారపరమైన నిర్ణయమే కాకుండా తీవ్రమైన రాజకీయ, దౌత్యపరమైన పరిణామాలకు దారితీసే చర్యగా కనిపిస్తోంది. ఈ నిర్ణయం ఒపెక్ కూటమికి, దానిలో అనధికారిక నాయకుడిగా ఉన్న సౌదీ అరేబియాకు గట్టి దెబ్బ తగలడమే కాకుండా, రియాద్ రక్షణ భాగస్వామి అయిన పాకిస్థాన్‌పైనా గణనీయ ప్రభావం చూపనుంది.
విభేదాలకు దారితీసిన కారణాలు
కొంతకాలంగా అబుదాబి, రియాద్ మధ్య చమురు ఉత్పత్తి విషయంలో విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఒపెక్ కూటమిలో మూడో అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారుగా ఉన్న యూఏఈ, తన ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పూర్తిస్థాయిలో వినియోగించుకోవాలని భావిస్తోంది. అయితే, సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలో ఒపెక్ విధించే ఉత్పత్తి కోతలు దీనికి అడ్డంకిగా మారాయి. "ఎమిరేట్స్ తమ ఉత్పత్తిని నియంత్రించుకోవడానికి ఇష్టపడలేదు. ముఖ్యంగా వారు ఎక్కువ ఉత్పత్తి చేయాలనుకుంటే, సౌదీలు తక్కువ ఉత్పత్తి చేయాలని కోరారు" అని యురేషియా గ్రూప్ మిడిల్ ఈస్ట్ డైరెక్టర్ ఫిరాస్ మక్సద్ వ్యాఖ్యానించారు.
దీనికితోడు ఇరాన్‌తో యుద్ధం నేపథ్యంలో గల్ఫ్ దేశాలపై జరుగుతున్న దాడుల విషయంలోనూ యూఏఈ ఒంటరిదైంది. ఇరాన్‌పై సంయుక్తంగా ఎదురుదాడి చేయాలని సౌదీ అరేబియా, ఖతార్‌లపై యూఏఈ ఒత్తిడి తెచ్చినప్పటికీ, జీసీసీ దేశాల నుంచి ఆశించిన మద్దతు లభించలేదు. ఈ రాజకీయ ఒంటరితనంతోనే యూఏఈ ఆర్థిక కూటమి నుంచి బయటకు రావాలని నిర్ణయించుకున్నట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
పాకిస్థాన్ పాత్రపై ఆగ్రహం
ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో పాకిస్థాన్ పాత్రపై కూడా యూఏఈ తీవ్ర ఆగ్రహంతో ఉంది. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య మధ్యవర్తిగా పాకిస్థాన్ వ్యవహరించడం, గల్ఫ్ దేశాలపై ఇరాన్ దాడులను తీవ్రంగా ఖండించకపోవడం యూఏఈకి నచ్చలేదు. తమ అసంతృప్తిని తెలియజేస్తూ ఇటీవలే పాకిస్థాన్‌కు ఇచ్చిన 3.5 బిలియన్ డాలర్ల డిపాజిట్లను యూఏఈ వెనక్కి తీసుకుంది. సౌదీ, పాకిస్థాన్ మధ్య పెరుగుతున్న బంధం కూడా యూఏఈకి ఆందోళన కలిగిస్తోంది. "యూఏఈ దృష్టిలో ప్రస్తుతం తటస్థ వైఖరికి తావు లేదు" అని చాథమ్ హౌస్ అసోసియేట్ ఫెలో నీల్ క్విలియమ్ పేర్కొన్నారు. ఒపెక్ నుంచి వైదొలగడం ద్వారా సౌదీ-పాకిస్థాన్ కూటమిని బలహీనపరచవచ్చని యూఏఈ భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
భారత్‌కు ప్రయోజనం
యూఏఈ నిర్ణయం భారత్‌కు ప్రయోజనం చేకూర్చే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఒపెక్ ఆంక్షలు లేకుండా యూఏఈ తన చమురు ఉత్పత్తిని భారీగా పెంచాలని యోచిస్తోంది. 2027 నాటికి రోజుకు 3.4 మిలియన్ బ్యారెళ్ల నుంచి 5 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు ఉత్పత్తిని చేర్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రపంచ మార్కెట్లో సరఫరా పెరిగితే, ముడి చమురు ధరలు తగ్గుముఖం పడతాయి. ఫలితంగా, భారత్ వంటి భారీ దిగుమతిదారులకు దిగుమతి బిల్లు తగ్గడమే కాకుండా ద్రవ్యోల్బణంపై కూడా ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
"యూఏఈ నిష్క్రమణ ప్రపంచ చమురు సరఫరాను పెంచుతుంది. ఇది ముడి చమురు ధరలను తగ్గించవచ్చు. ఇది భారత్ దిగుమతి బిల్లుకు, ద్రవ్యోల్బణానికి ప్రయోజనకరం" అని గ్రాంట్ థోర్న్‌టన్ భారత్ భాగస్వామి సౌరవ్ మిత్రా అభిప్రాయపడ్డారు. మొత్తంగా ఈ నిర్ణయంతో యూఏఈ తన ఆర్థిక స్వాతంత్య్రాన్ని ప్రకటించుకోవడమే కాకుండా, గ్లోబల్ ఆయిల్ మార్కెట్లో తన స్థానాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకుంటోంది.
విభేదాలకు దారితీసిన కారణాలు
కొంతకాలంగా అబుదాబి, రియాద్ మధ్య చమురు ఉత్పత్తి విషయంలో విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఒపెక్ కూటమిలో మూడో అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారుగా ఉన్న యూఏఈ, తన ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పూర్తిస్థాయిలో వినియోగించుకోవాలని భావిస్తోంది. అయితే, సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలో ఒపెక్ విధించే ఉత్పత్తి కోతలు దీనికి అడ్డంకిగా మారాయి. "ఎమిరేట్స్ తమ ఉత్పత్తిని నియంత్రించుకోవడానికి ఇష్టపడలేదు. ముఖ్యంగా వారు ఎక్కువ ఉత్పత్తి చేయాలనుకుంటే, సౌదీలు తక్కువ ఉత్పత్తి చేయాలని కోరారు" అని యురేషియా గ్రూప్ మిడిల్ ఈస్ట్ డైరెక్టర్ ఫిరాస్ మక్సద్ వ్యాఖ్యానించారు.
దీనికితోడు ఇరాన్‌తో యుద్ధం నేపథ్యంలో గల్ఫ్ దేశాలపై జరుగుతున్న దాడుల విషయంలోనూ యూఏఈ ఒంటరిదైంది. ఇరాన్‌పై సంయుక్తంగా ఎదురుదాడి చేయాలని సౌదీ అరేబియా, ఖతార్‌లపై యూఏఈ ఒత్తిడి తెచ్చినప్పటికీ, జీసీసీ దేశాల నుంచి ఆశించిన మద్దతు లభించలేదు. ఈ రాజకీయ ఒంటరితనంతోనే యూఏఈ ఆర్థిక కూటమి నుంచి బయటకు రావాలని నిర్ణయించుకున్నట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
పాకిస్థాన్ పాత్రపై ఆగ్రహం
ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో పాకిస్థాన్ పాత్రపై కూడా యూఏఈ తీవ్ర ఆగ్రహంతో ఉంది. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య మధ్యవర్తిగా పాకిస్థాన్ వ్యవహరించడం, గల్ఫ్ దేశాలపై ఇరాన్ దాడులను తీవ్రంగా ఖండించకపోవడం యూఏఈకి నచ్చలేదు. తమ అసంతృప్తిని తెలియజేస్తూ ఇటీవలే పాకిస్థాన్‌కు ఇచ్చిన 3.5 బిలియన్ డాలర్ల డిపాజిట్లను యూఏఈ వెనక్కి తీసుకుంది. సౌదీ, పాకిస్థాన్ మధ్య పెరుగుతున్న బంధం కూడా యూఏఈకి ఆందోళన కలిగిస్తోంది. "యూఏఈ దృష్టిలో ప్రస్తుతం తటస్థ వైఖరికి తావు లేదు" అని చాథమ్ హౌస్ అసోసియేట్ ఫెలో నీల్ క్విలియమ్ పేర్కొన్నారు. ఒపెక్ నుంచి వైదొలగడం ద్వారా సౌదీ-పాకిస్థాన్ కూటమిని బలహీనపరచవచ్చని యూఏఈ భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
భారత్‌కు ప్రయోజనం
యూఏఈ నిర్ణయం భారత్‌కు ప్రయోజనం చేకూర్చే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఒపెక్ ఆంక్షలు లేకుండా యూఏఈ తన చమురు ఉత్పత్తిని భారీగా పెంచాలని యోచిస్తోంది. 2027 నాటికి రోజుకు 3.4 మిలియన్ బ్యారెళ్ల నుంచి 5 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు ఉత్పత్తిని చేర్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రపంచ మార్కెట్లో సరఫరా పెరిగితే, ముడి చమురు ధరలు తగ్గుముఖం పడతాయి. ఫలితంగా, భారత్ వంటి భారీ దిగుమతిదారులకు దిగుమతి బిల్లు తగ్గడమే కాకుండా ద్రవ్యోల్బణంపై కూడా ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
"యూఏఈ నిష్క్రమణ ప్రపంచ చమురు సరఫరాను పెంచుతుంది. ఇది ముడి చమురు ధరలను తగ్గించవచ్చు. ఇది భారత్ దిగుమతి బిల్లుకు, ద్రవ్యోల్బణానికి ప్రయోజనకరం" అని గ్రాంట్ థోర్న్‌టన్ భారత్ భాగస్వామి సౌరవ్ మిత్రా అభిప్రాయపడ్డారు. మొత్తంగా ఈ నిర్ణయంతో యూఏఈ తన ఆర్థిక స్వాతంత్య్రాన్ని ప్రకటించుకోవడమే కాకుండా, గ్లోబల్ ఆయిల్ మార్కెట్లో తన స్థానాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకుంటోంది.
