Saddam Hussein: మరువలేని మహా సంగ్రామం ‘1990 గల్ఫ్ యుద్ధం’.. నాడు ఏం జరిగిందంటే..!
చరిత్రలో అనేక యుద్ధాలు జరిగాయి కానీ ఆధునిక యుద్ధ తంత్రానికి నాంది పలికిన ఘట్టం 'గల్ఫ్ యుద్ధం'. 1990లలో కువైట్ ఆక్రమణతో మొదలై, ఇరాక్ ఓటమితో ముగిసిన ఈ యుద్ధం పశ్చిమాసియా రాజకీయ చిత్రపటాన్ని పూర్తిగా మార్చేసింది. అసలు ఈ యుద్ధం ఎందుకు జరిగింది? ఆరు వారాల పాటు సాగిన ఆ భీకర పోరులో ఏం జరిగింది? అనే ఆసక్తికర విషయాలు ఈ కథనంలో..
యుద్ధానికి బీజం.. కువైట్పై సద్దాం హుస్సేన్ కన్ను
1990 ఆగస్టు 2న ఇరాక్ అప్పటి అధ్యక్షుడు సద్దాం హుస్సేన్ తన శక్తిమంతమైన సైన్యంతో పొరుగు దేశమైన కువైట్పై దండెత్తాడు. ఈ ఆక్రమణకు ప్రధాన కారణం ‘చమురు’. ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధం (1980-88) తర్వాత ఇరాక్ తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో కూరుకుపోయింది. కువైట్ కు తాము ఇవ్వాల్సిన అప్పులను రద్దు చేయాలని డిమాండ్ చేశాడు. అలాగే తమ సరిహద్దులోని చమురు బావుల నుంచి కువైట్ చమురును దొంగిలిస్తోందని సద్దాం ఆరోపించాడు. కేవలం రెండు రోజుల్లోనే కువైట్ను తన గుప్పిట్లోకి తెచ్చుకున్న సద్దాం.. దానిని ఇరాక్ యొక్క 19వ రాష్ట్రంగా ప్రకటించాడు.
ప్రపంచ దేశాల స్పందన: ‘ఆపరేషన్ డెజర్ట్ షీల్డ్’
కువైట్ ఆక్రమణను ఐక్యరాజ్య సమితి తీవ్రంగా ఖండించింది. ప్రపంచ చమురు నిల్వల్లో కీలకమైన ప్రాంతం సద్దాం చేతుల్లోకి వెళ్లడం వల్ల ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతింటుందని అమెరికా భయపడింది. దీంతో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు జార్జ్ హెచ్.డబ్ల్యూ. బుష్ నేతృత్వంలో 35 దేశాలతో కూడిన ఒక భారీ సైనిక కూటమి ఏర్పడింది. సౌదీ అరేబియాపై దాడి జరగకుండా రక్షించడానికి ‘ఆపరేషన్ డెజర్ట్ షీల్డ్’ పేరుతో భారీగా సైన్యాన్ని మోహరించారు. 1991 జనవరి 15 లోపు కువైట్ను వదిలి వెళ్లాలని సద్దాంకు అల్టిమేటం జారీ చేశారు.
నిప్పుల వర్షం: ‘ఆపరేషన్ డెజర్ట్ స్టార్మ్’
సద్దాం హుస్సేన్ వెనక్కి తగ్గకపోవడంతో 1991 జనవరి 17న మిత్రదేశాల కూటమి యుద్ధాన్ని ప్రకటించింది. దీనినే ‘ఆపరేషన్ డెజర్ట్ స్టార్మ్’ అని పిలుస్తారు. మొదట వైమానిక దాడులతో ఇరాక్ సైనిక స్థావరాలను, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థను ధ్వంసం చేశారు. టెక్నాలజీని ఉపయోగించి చేసిన ఈ దాడులు టీవీల్లో ప్రత్యక్ష ప్రసారం కావడం అప్పట్లో ఒక సంచలనం. ఫిబ్రవరి 24న భూతల దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి. కేవలం 100 గంటల్లోనే మిత్రదేశాల సైన్యం ఇరాక్ సైన్యాన్ని చిత్తు చేసి కువైట్ను విముక్తి చేసింది.
ఎడారిలో మంటలు: పర్యావరణ విధ్వంసం
తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో కువైట్ నుంచి వెనుదిరుగుతూ సద్దాం హుస్సేన్ ఒక దారుణమైన పని చేశాడు. కువైట్లోని సుమారు 600కు పైగా చమురు బావులకు నిప్పు పెట్టాడు. ఆ మంటలు నెలల తరబడి ఎగసిపడ్డాయి, ఆకాశం నల్లటి పొగతో నిండిపోయింది. ఇది చరిత్రలోనే అతిపెద్ద పర్యావరణ విపత్తులలో ఒకటిగా నిలిచిపోయింది. చివరకు 1991 ఫిబ్రవరి 28న యుద్ధ విరమణ ప్రకటన వెలువడింది.
యుద్ధం మిగిల్చిన ప్రభావం: కొత్త ప్రపంచ క్రమం
గల్ఫ్ యుద్ధం ముగిసినా సద్దాం హుస్సేన్ అధికారం మాత్రం పోలేదు. కానీ ఇరాక్పై ఐక్యరాజ్య సమితి కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షలు విధించింది. ఈ యుద్ధం అమెరికాను ప్రపంచంలోనే ఏకైక సూపర్ పవర్గా నిలబెట్టింది. ఆధునిక ఆయుధాలు, స్మార్ట్ బాంబులు, జీపీఎస్ టెక్నాలజీ యుద్ధాల్లో ఎంత కీలకమో ఈ యుద్ధం నిరూపించింది. పశ్చిమాసియాలో అమెరికా సైనిక జోక్యం పెరగడానికి ఇది పునాది వేసింది, ఇది తర్వాతి కాలంలో అనేక పరిణామాలకు దారితీసింది. ఈ యుద్ధం ద్వారా ప్రపంచం ఒక విషయాన్ని అర్థం చేసుకుంది.. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఏ చిన్న అలజడి రేగినా, అది ప్రపంచవ్యాప్తంగా సామాన్యుడి జేబును, దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుందని ప్రపంచానికి తెలిసి వచ్చింది.
యుద్ధానికి బీజం.. కువైట్పై సద్దాం హుస్సేన్ కన్ను
1990 ఆగస్టు 2న ఇరాక్ అప్పటి అధ్యక్షుడు సద్దాం హుస్సేన్ తన శక్తిమంతమైన సైన్యంతో పొరుగు దేశమైన కువైట్పై దండెత్తాడు. ఈ ఆక్రమణకు ప్రధాన కారణం ‘చమురు’. ఇరాన్-ఇరాక్ యుద్ధం (1980-88) తర్వాత ఇరాక్ తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో కూరుకుపోయింది. కువైట్ కు తాము ఇవ్వాల్సిన అప్పులను రద్దు చేయాలని డిమాండ్ చేశాడు. అలాగే తమ సరిహద్దులోని చమురు బావుల నుంచి కువైట్ చమురును దొంగిలిస్తోందని సద్దాం ఆరోపించాడు. కేవలం రెండు రోజుల్లోనే కువైట్ను తన గుప్పిట్లోకి తెచ్చుకున్న సద్దాం.. దానిని ఇరాక్ యొక్క 19వ రాష్ట్రంగా ప్రకటించాడు.
ప్రపంచ దేశాల స్పందన: ‘ఆపరేషన్ డెజర్ట్ షీల్డ్’
కువైట్ ఆక్రమణను ఐక్యరాజ్య సమితి తీవ్రంగా ఖండించింది. ప్రపంచ చమురు నిల్వల్లో కీలకమైన ప్రాంతం సద్దాం చేతుల్లోకి వెళ్లడం వల్ల ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతింటుందని అమెరికా భయపడింది. దీంతో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు జార్జ్ హెచ్.డబ్ల్యూ. బుష్ నేతృత్వంలో 35 దేశాలతో కూడిన ఒక భారీ సైనిక కూటమి ఏర్పడింది. సౌదీ అరేబియాపై దాడి జరగకుండా రక్షించడానికి ‘ఆపరేషన్ డెజర్ట్ షీల్డ్’ పేరుతో భారీగా సైన్యాన్ని మోహరించారు. 1991 జనవరి 15 లోపు కువైట్ను వదిలి వెళ్లాలని సద్దాంకు అల్టిమేటం జారీ చేశారు.
నిప్పుల వర్షం: ‘ఆపరేషన్ డెజర్ట్ స్టార్మ్’
సద్దాం హుస్సేన్ వెనక్కి తగ్గకపోవడంతో 1991 జనవరి 17న మిత్రదేశాల కూటమి యుద్ధాన్ని ప్రకటించింది. దీనినే ‘ఆపరేషన్ డెజర్ట్ స్టార్మ్’ అని పిలుస్తారు. మొదట వైమానిక దాడులతో ఇరాక్ సైనిక స్థావరాలను, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థను ధ్వంసం చేశారు. టెక్నాలజీని ఉపయోగించి చేసిన ఈ దాడులు టీవీల్లో ప్రత్యక్ష ప్రసారం కావడం అప్పట్లో ఒక సంచలనం. ఫిబ్రవరి 24న భూతల దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి. కేవలం 100 గంటల్లోనే మిత్రదేశాల సైన్యం ఇరాక్ సైన్యాన్ని చిత్తు చేసి కువైట్ను విముక్తి చేసింది.
ఎడారిలో మంటలు: పర్యావరణ విధ్వంసం
తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో కువైట్ నుంచి వెనుదిరుగుతూ సద్దాం హుస్సేన్ ఒక దారుణమైన పని చేశాడు. కువైట్లోని సుమారు 600కు పైగా చమురు బావులకు నిప్పు పెట్టాడు. ఆ మంటలు నెలల తరబడి ఎగసిపడ్డాయి, ఆకాశం నల్లటి పొగతో నిండిపోయింది. ఇది చరిత్రలోనే అతిపెద్ద పర్యావరణ విపత్తులలో ఒకటిగా నిలిచిపోయింది. చివరకు 1991 ఫిబ్రవరి 28న యుద్ధ విరమణ ప్రకటన వెలువడింది.
యుద్ధం మిగిల్చిన ప్రభావం: కొత్త ప్రపంచ క్రమం
గల్ఫ్ యుద్ధం ముగిసినా సద్దాం హుస్సేన్ అధికారం మాత్రం పోలేదు. కానీ ఇరాక్పై ఐక్యరాజ్య సమితి కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షలు విధించింది. ఈ యుద్ధం అమెరికాను ప్రపంచంలోనే ఏకైక సూపర్ పవర్గా నిలబెట్టింది. ఆధునిక ఆయుధాలు, స్మార్ట్ బాంబులు, జీపీఎస్ టెక్నాలజీ యుద్ధాల్లో ఎంత కీలకమో ఈ యుద్ధం నిరూపించింది. పశ్చిమాసియాలో అమెరికా సైనిక జోక్యం పెరగడానికి ఇది పునాది వేసింది, ఇది తర్వాతి కాలంలో అనేక పరిణామాలకు దారితీసింది. ఈ యుద్ధం ద్వారా ప్రపంచం ఒక విషయాన్ని అర్థం చేసుకుంది.. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఏ చిన్న అలజడి రేగినా, అది ప్రపంచవ్యాప్తంగా సామాన్యుడి జేబును, దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుందని ప్రపంచానికి తెలిసి వచ్చింది.
