- నవంబర్‌లో ఢిల్లీలో జరగనున్న ఎస్‌సీఓ సివిలైజేషనల్ డైలాగ్ ఫోరమ్
- సదస్సుకు హాజరు కావాలని పాకిస్థాన్ మంత్రికి భారత్ ఆహ్వానం
- 'ఆపరేషన్ సిందూర్' తర్వాత పాక్‌కు ఇదే తొలి ఉన్నతస్థాయి పిలుపు
భారత్, పాకిస్థాన్ మధ్య తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న తరుణంలో ఒక కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. న్యూఢిల్లీలో నవంబర్ 20 నుంచి 22 వరకు జరగనున్న షాంఘై సహకార సంస్థ (ఎస్‌సీఓ) సివిలైజేషనల్ డైలాగ్ ఫోరమ్‌కు హాజరు కావాలని పాకిస్థాన్ జాతీయ వారసత్వ, సాంస్కృతిక శాఖ మంత్రి ఔరంగజేబ్ ఖాన్ ఖిచీని భారత్ ఆహ్వానించింది. ఈ మేరకు దౌత్యపరమైన వర్గాలు సమాచారం అందించాయి. ఎస్‌సీఓలోని మొత్తం 10 సభ్య దేశాలకు భారత్ ఈ ఆహ్వానాలు పంపింది.
2025 మే నెలలో పహల్గామ్ ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత్ చేపట్టిన 'ఆపరేషన్ సిందూర్' అనంతరం ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలు పూర్తిగా దెబ్బతిన్నాయి. ఈ సైనిక చర్య తర్వాత పాకిస్థాన్‌కు చెందిన ఒక సీనియర్ మంత్రికి భారత్ నుంచి అధికారిక ఆహ్వానం అందడం ఇదే తొలిసారి.
ఈ నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఒకవేళ పాక్ మంత్రి ఖిచీ ఈ సదస్సుకు హాజరైతే, 2023 మే నెలలో గోవాలో జరిగిన ఎస్‌సీఓ విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశానికి హాజరైన అప్పటి విదేశాంగ మంత్రి బిలావల్ భుట్టో జర్దారీ తర్వాత భారత్‌లో పర్యటించిన తొలి పాకిస్థాన్ సీనియర్ మంత్రి అవుతారు.
ఈ ఏడాది అక్టోబర్ 20న తజికిస్థాన్‌లోని దుశాన్‌బేలో జరిగిన ఎస్‌సీఓ ప్రభుత్వ అధినేతల మండలి సమావేశంలో రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఈ ఫోరమ్‌ను ప్రకటించారు. "ఈ ఏడాది చివర్లో భారత్ తొలి ఎస్‌సీఓ సివిలైజేషన్ డైలాగ్ ఫోరమ్‌కు ఆతిథ్యం ఇస్తుంది. సభ్య దేశాలన్నీ ఇందులో పాల్గొనాలని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాం" అని ఆయన తెలిపారు. సభ్య దేశాల మధ్య సాంస్కృతిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడం, పరస్పర అవగాహనను పెంపొందించడం ఈ ఫోరమ్ ముఖ్య ఉద్దేశం.
అదే సమావేశంలో ఉగ్రవాదంపై భారత్ తన కఠిన వైఖరిని స్పష్టం చేసింది. "ఉగ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడంలో ద్వంద్వ ప్రమాణాలు ఉండకూడదు. ఉగ్రవాదులకు నిధులు సమకూర్చే, మద్దతు ఇచ్చే లేదా సురక్షిత ఆవాసాలు కల్పించే వారికి చోటు లేదు. ఉగ్రవాద పర్యావరణ వ్యవస్థను సమష్టిగా, దృఢంగా కూల్చివేయాలి" అని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ గట్టిగా చెప్పారు. ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేస్తున్న సమయంలో పాకిస్థాన్ ఉప ప్రధానమంత్రి ఇషాక్ దార్ కూడా అక్కడే ఉన్నారు.
ఎస్‌సీఓ కూటమిలో ప్రస్తుతం బెలారస్, చైనా, భారత్, ఇరాన్, కజకిస్థాన్, కిర్గిజ్‌స్థాన్, పాకిస్థాన్, రష్యా, తజికిస్థాన్, ఉజ్బెకిస్థాన్‌లతో కలిపి మొత్తం 10 సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి. 2017లో భారత్ ఇందులో పూర్తిస్థాయి సభ్యత్వం పొందింది. ప్రస్తుతం 2026-27 సంవత్సరానికి గాను ఎస్‌సీఓ కౌన్సిల్ ఆఫ్ హెడ్స్ ఆఫ్ స్టేట్ అధ్యక్ష బాధ్యతలను పాకిస్థాన్ నిర్వహిస్తోంది.
2025 మే నెలలో పహల్గామ్ ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత్ చేపట్టిన 'ఆపరేషన్ సిందూర్' అనంతరం ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలు పూర్తిగా దెబ్బతిన్నాయి. ఈ సైనిక చర్య తర్వాత పాకిస్థాన్‌కు చెందిన ఒక సీనియర్ మంత్రికి భారత్ నుంచి అధికారిక ఆహ్వానం అందడం ఇదే తొలిసారి.
ఈ నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఒకవేళ పాక్ మంత్రి ఖిచీ ఈ సదస్సుకు హాజరైతే, 2023 మే నెలలో గోవాలో జరిగిన ఎస్‌సీఓ విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశానికి హాజరైన అప్పటి విదేశాంగ మంత్రి బిలావల్ భుట్టో జర్దారీ తర్వాత భారత్‌లో పర్యటించిన తొలి పాకిస్థాన్ సీనియర్ మంత్రి అవుతారు.
ఈ ఏడాది అక్టోబర్ 20న తజికిస్థాన్‌లోని దుశాన్‌బేలో జరిగిన ఎస్‌సీఓ ప్రభుత్వ అధినేతల మండలి సమావేశంలో రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఈ ఫోరమ్‌ను ప్రకటించారు. "ఈ ఏడాది చివర్లో భారత్ తొలి ఎస్‌సీఓ సివిలైజేషన్ డైలాగ్ ఫోరమ్‌కు ఆతిథ్యం ఇస్తుంది. సభ్య దేశాలన్నీ ఇందులో పాల్గొనాలని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాం" అని ఆయన తెలిపారు. సభ్య దేశాల మధ్య సాంస్కృతిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడం, పరస్పర అవగాహనను పెంపొందించడం ఈ ఫోరమ్ ముఖ్య ఉద్దేశం.
అదే సమావేశంలో ఉగ్రవాదంపై భారత్ తన కఠిన వైఖరిని స్పష్టం చేసింది. "ఉగ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడంలో ద్వంద్వ ప్రమాణాలు ఉండకూడదు. ఉగ్రవాదులకు నిధులు సమకూర్చే, మద్దతు ఇచ్చే లేదా సురక్షిత ఆవాసాలు కల్పించే వారికి చోటు లేదు. ఉగ్రవాద పర్యావరణ వ్యవస్థను సమష్టిగా, దృఢంగా కూల్చివేయాలి" అని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ గట్టిగా చెప్పారు. ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేస్తున్న సమయంలో పాకిస్థాన్ ఉప ప్రధానమంత్రి ఇషాక్ దార్ కూడా అక్కడే ఉన్నారు.
ఎస్‌సీఓ కూటమిలో ప్రస్తుతం బెలారస్, చైనా, భారత్, ఇరాన్, కజకిస్థాన్, కిర్గిజ్‌స్థాన్, పాకిస్థాన్, రష్యా, తజికిస్థాన్, ఉజ్బెకిస్థాన్‌లతో కలిపి మొత్తం 10 సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి. 2017లో భారత్ ఇందులో పూర్తిస్థాయి సభ్యత్వం పొందింది. ప్రస్తుతం 2026-27 సంవత్సరానికి గాను ఎస్‌సీఓ కౌన్సిల్ ఆఫ్ హెడ్స్ ఆఫ్ స్టేట్ అధ్యక్ష బాధ్యతలను పాకిస్థాన్ నిర్వహిస్తోంది.
