మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కళ్లు, చెవులు చెప్పేస్తాయి!

మన ఆరోగ్యం గురించి తెలుసుకోవాలంటే రక్తపోటు, షుగర్ లెవెల్స్ మాత్రమే కాదు, మన కళ్లు, చెవులు కూడా కీలకమైన సూచికలని ఆధునిక వైద్య పరిశోధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. మెదడు పనితీరు క్షీణించడం, డయాబెటిస్, రక్తనాళాల సమస్యలు వంటి తీవ్రమైన అనారోగ్యాల లక్షణాలు బయటపడటానికి ఏళ్ల ముందే మన కళ్లు, చెవులలో తొలి సంకేతాలు కనిపిస్తాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

కన్ను.. మెదడుకు కిటికీ లాంటిది

కంటిలోని రెటీనా పొర, పిండ దశలో మెదడుతో పాటు ఒకే కణజాలం నుంచి ఏర్పడుతుంది. అందుకే రెటీనాను "బయటకు కనిపించే మెదడు భాగం"గా నిపుణులు అభివర్ణిస్తారు. మన శరీరంలో నరాలను, సూక్ష్మ రక్తనాళాలను నేరుగా చూడగలిగే ఏకైక ప్రదేశం రెటీనా. 'ఆప్టికల్ కోహెరెన్స్ టోమోగ్రఫీ (OCT)' అనే పరీక్ష ద్వారా కేవలం రెండు నిమిషాల్లో రెటీనాలోని నరాల పొరల మందాన్ని అత్యంత కచ్చితంగా కొలవవచ్చు. 

30,000 మంది ఆరోగ్యవంతులపై బ్రిటన్‌లో జరిపిన ఒక అధ్యయనంలో, రెటీనా నరాల పొర పలుచగా ఉన్నవారిలో భవిష్యత్తులో జ్ఞాపకశక్తి, తార్కిక సామర్థ్యాలు క్షీణించే ప్రమాదం దాదాపు రెండు రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నట్లు కనుగొన్నారు. డయాబెటిస్, అధిక రక్తపోటు వల్ల కలిగే మార్పులు మొదటగా రెటీనాలోనే కనిపిస్తాయి.

వినికిడి లోపం, మెదడుపై ప్రభావం

వినికిడి లోపం సాధారణంగా నెమ్మదిగా మొదలవుతుంది. మొదట అధిక పౌనఃపున్యం (high frequencies) ఉన్న అక్షరాలు, ముఖ్యంగా హల్లులు సరిగా వినపడవు. దీంతో మాటలు వినపడినా, స్పష్టత కొరవడుతుంది. దీనిని అధిగమించేందుకు మెదడు తన శక్తిని ఎక్కువగా వినియోగించాల్సి వస్తుంది. ఫలితంగా జ్ఞాపకశక్తి, ఏకాగ్రత వంటి ఇతర ముఖ్యమైన పనుల నుంచి మెదడు శక్తి పక్కకు మళ్లుతుంది. ఇది కాలక్రమేణా సామాజికంగా ఒంటరితనానికి దారితీస్తుంది. 

2024 లాన్సెట్ కమిషన్ నివేదిక ప్రకారం, డిమెన్షియా కేసులలో 45% వరకు మనం మార్చుకోగల 14 కారణాలతో ముడిపడి ఉన్నాయి. అందులో మధ్యవయసులో వచ్చే వినికిడి లోపం వాటా సుమారు 7% ఉండటం గమనార్హం. ఇది డిమెన్షియాకు అతిపెద్ద కారణాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

భారత్‌లో పెరుగుతున్న ముప్పు

భారత్‌లో 10 కోట్ల మందికి పైగా డయాబెటిస్, అధిక రక్తపోటు సమస్యలతో బాధపడుతున్నారు. ఈ రెండు వ్యాధులు కంటిలోని రెటీనాకు, చెవిలోని కాక్లియాకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే అతి సూక్ష్మమైన రక్తనాళాలను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తాయి. డయాబెటిక్ రెటినోపతీ లక్షణాలు చాలాకాలం వరకు బయటపడవు. అవి తెలిసేసరికే దృష్టికి నష్టం జరిగిపోతుంది. అందుకే డయాబెటిస్ ఉన్నవారు ఏటా తప్పనిసరిగా రెటీనా పరీక్ష చేయించుకోవాలి. డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో వినికిడి లోపం వచ్చే ప్రమాదం కూడా రెండింతలు ఎక్కువ.

ఆచరణీయమైన సలహాలు

నిపుణుల ప్రకారం, 30-40 ఏళ్ల వయసులో ప్రతి ఒక్కరూ బేస్‌లైన్ రెటీనల్ స్కాన్, పూర్తిస్థాయి వినికిడి పరీక్ష చేయించుకోవాలి. ఆ తర్వాత ప్రతి 3-5 ఏళ్లకు ఒకసారి పునఃపరీక్ష అవసరం. డయాబెటిస్, అధిక రక్తపోటు, కుటుంబంలో గ్లకోమా చరిత్ర ఉన్నవారు ఏటా ఈ పరీక్షలు చేయించుకోవడం తప్పనిసరి. చెవుల రక్షణకు ఇయర్‌ఫోన్స్‌ను 60% కంటే తక్కువ వాల్యూమ్‌తో 60 నిమిషాలకు మించి వాడకపోవడం (60/60 నియమం) మంచిది. రక్తంలో చక్కెర, రక్తపోటును అదుపులో ఉంచుకోవడం, ధూమపానం మానేయడం వంటివి చాలా ముఖ్యం. సమస్యలు గుర్తించిన వెంటనే కళ్లద్దాలు, వినికిడి పరికరాలు వాడటానికి సంకోచించకూడదు.

రక్తపోటు, చక్కెర స్థాయిల వలె, రెటీనా నరాల మందం, వినికిడి సామర్థ్యం కూడా మన సంపూర్ణ ఆరోగ్యానికి కీలకమైన కొలమానాలని గుర్తుంచుకోవడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత.