రష్యా-భారత్ రైల్వే ట్రాక్... అడ్డంకులు అన్నీ ఇన్నీ కావు!
- హిందూ మహాసముద్రానికి కొత్త రైల్వే కారిడార్ నిర్మించనున్న రష్యా
- సముద్ర మార్గాల్లోని సవాళ్లను అధిగమించేందుకు ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళిక
- చైనా బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇనిషియేటివ్కు పోటీగా రష్యా వ్యూహం
- అఫ్ఘాన్, పాక్ మీదుగా మార్గం కావడంతో భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు
- నిధులు, భద్రత ఈ ప్రాజెక్టుకు ప్రధాన సవాళ్లుగా మారే అవకాశం
అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, భౌగోళిక రాజకీయాల్లో పశ్చిమ దేశాల ఆధిపత్యానికి గండి కొట్టడంతో పాటు సముద్ర మార్గాల్లో ఎదురవుతున్న సవాళ్లను అధిగమించేందుకు రష్యా ఒక భారీ వ్యూహాన్ని రచించింది. తుర్క్మెనిస్థాన్, ఇరాన్, అఫ్ఘనిస్థాన్, పాకిస్థాన్ల మీదుగా హిందూ మహాసముద్రాన్ని నేరుగా అనుసంధానించే రైల్వే కారిడార్ నిర్మాణ సాధ్యాసాధ్యాలను అన్వేషిస్తోంది. ఈ వ్యూహాత్మక మార్గం ద్వారా అటు చైనాకు కూడా పరోక్షంగా సవాలు విసరాలని మాస్కో యోచిస్తోంది.
రష్యా ఉప ప్రధానమంత్రి మరాత్ ఖుస్నుల్లిన్ ఇటీవల ఈ ప్రతిపాదనను తెరపైకి తెచ్చారు. హర్మూజ్ జలసంధి, బోస్ఫరస్ వంటి కీలక సముద్ర మార్గాల్లో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భూమార్గాల అభివృద్ధి అనివార్యమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ నూతన రైల్వే కారిడార్ ద్వారా చమురు, సహజ వాయువు, ఎరువులు, ఇతర పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులను దక్షిణాసియా విఫణిలోకి సులభంగా తరలించవచ్చని రష్యా భావిస్తోంది.
చైనా ప్రతిష్ఠాత్మకంగా చేపట్టిన 'బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇన్షియేటివ్' (BRI), ప్రధానంగా 'చైనా-పాకిస్థాన్ ఎకనామిక్ కారిడార్' (CPEC)కు ఈ ప్రాజెక్టు గట్టి పోటీనిచ్చే అవకాశం ఉంది. పాకిస్థాన్లోని గ్వాదర్ నౌకాశ్రయం వరకు చైనా నిర్మిస్తున్న సీపీఈసీకి సమాంతరంగా రష్యా రైల్వే మార్గాన్ని నిర్మిస్తే, ఆ ప్రాంతంలో బీజింగ్ ప్రాబల్యం తగ్గుతుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. సార్వభౌమత్వ కారణాలతో బీఆర్ఐకి దూరంగా ఉంటున్న భారత్కు ఈ మార్గం ఒక ప్రత్యామ్నాయంగా నిలవనుంది. ఇది ఇప్పటికే ఉన్న 'ఇంటర్నేషనల్ నార్త్-సౌత్ ట్రాన్స్పోర్ట్ కారిడార్' (INSTC)కు అదనపు బలాన్ని చేకూర్చనుంది.
అయితే, ఈ బృహత్తర ప్రణాళిక అమలులో అనేక సవాళ్లు పొంచి ఉన్నాయి. అఫ్ఘనిస్థాన్లో నెలకొన్న అనిశ్చితి, పాకిస్థాన్లోని భద్రతా పరమైన సమస్యలు ఈ ప్రాజెక్టుకు ప్రధాన అడ్డంకులుగా మారనున్నాయి. పశ్చిమ దేశాల ఆంక్షల నేపథ్యంలో నిధుల సమీకరణ కూడా రష్యాకు కష్టతరమైన అంశమే. మరోవైపు, భారత రైల్వేల ఆధునికీకరణపై రష్యాతో చర్చలు జరుగుతున్నప్పటికీ, ఈ మార్గం పాకిస్థాన్ మీదుగా వెళ్లడం న్యూఢిల్లీకి భద్రతాపరమైన ఆందోళనలను కలిగిస్తోంది. ఈ పరిణామాల దృష్ట్యా రష్యా ప్రతిపాదన కార్యరూపం దాల్చడం అంత సులభం కాదని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
రష్యా ఉప ప్రధానమంత్రి మరాత్ ఖుస్నుల్లిన్ ఇటీవల ఈ ప్రతిపాదనను తెరపైకి తెచ్చారు. హర్మూజ్ జలసంధి, బోస్ఫరస్ వంటి కీలక సముద్ర మార్గాల్లో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భూమార్గాల అభివృద్ధి అనివార్యమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ నూతన రైల్వే కారిడార్ ద్వారా చమురు, సహజ వాయువు, ఎరువులు, ఇతర పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులను దక్షిణాసియా విఫణిలోకి సులభంగా తరలించవచ్చని రష్యా భావిస్తోంది.
చైనా ప్రతిష్ఠాత్మకంగా చేపట్టిన 'బెల్ట్ అండ్ రోడ్ ఇన్షియేటివ్' (BRI), ప్రధానంగా 'చైనా-పాకిస్థాన్ ఎకనామిక్ కారిడార్' (CPEC)కు ఈ ప్రాజెక్టు గట్టి పోటీనిచ్చే అవకాశం ఉంది. పాకిస్థాన్లోని గ్వాదర్ నౌకాశ్రయం వరకు చైనా నిర్మిస్తున్న సీపీఈసీకి సమాంతరంగా రష్యా రైల్వే మార్గాన్ని నిర్మిస్తే, ఆ ప్రాంతంలో బీజింగ్ ప్రాబల్యం తగ్గుతుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. సార్వభౌమత్వ కారణాలతో బీఆర్ఐకి దూరంగా ఉంటున్న భారత్కు ఈ మార్గం ఒక ప్రత్యామ్నాయంగా నిలవనుంది. ఇది ఇప్పటికే ఉన్న 'ఇంటర్నేషనల్ నార్త్-సౌత్ ట్రాన్స్పోర్ట్ కారిడార్' (INSTC)కు అదనపు బలాన్ని చేకూర్చనుంది.
అయితే, ఈ బృహత్తర ప్రణాళిక అమలులో అనేక సవాళ్లు పొంచి ఉన్నాయి. అఫ్ఘనిస్థాన్లో నెలకొన్న అనిశ్చితి, పాకిస్థాన్లోని భద్రతా పరమైన సమస్యలు ఈ ప్రాజెక్టుకు ప్రధాన అడ్డంకులుగా మారనున్నాయి. పశ్చిమ దేశాల ఆంక్షల నేపథ్యంలో నిధుల సమీకరణ కూడా రష్యాకు కష్టతరమైన అంశమే. మరోవైపు, భారత రైల్వేల ఆధునికీకరణపై రష్యాతో చర్చలు జరుగుతున్నప్పటికీ, ఈ మార్గం పాకిస్థాన్ మీదుగా వెళ్లడం న్యూఢిల్లీకి భద్రతాపరమైన ఆందోళనలను కలిగిస్తోంది. ఈ పరిణామాల దృష్ట్యా రష్యా ప్రతిపాదన కార్యరూపం దాల్చడం అంత సులభం కాదని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
