పెనాల్టీలతో బ్యాంకుల ఖజానా ఫుల్.. నాలుగేళ్లలో రూ.26,000 కోట్లకు పైగా వసూలు!

దేశంలోని బ్యాంకులు తమ ఖాతాదారులకు భారీ షాక్ ఇచ్చాయి. అకౌంట్లలో కనీస సగటు బ్యాలెన్స్ (Minimum Average Balance - MAB) నిర్వహించనందుకు గత నాలుగు ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో ఏకంగా రూ.26,170 కోట్లకు పైగా జరిమానాల రూపంలో వసూలు చేశాయి. ఈ కీలక వివరాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంటులో వెల్లడించింది. రాజ్యసభలో కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌదరి ఒక లిఖితపూర్వక సమాధానంలో ఈ గణాంకాలను అందించారు.

2022-23 నుంచి 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరం మధ్య కాలంలో ఈ భారీ మొత్తాన్ని బ్యాంకులు ఆర్జించాయి. ఈ వసూళ్లలో ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల (పీఎస్‌బీ)తో పోలిస్తే ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంకుల వాటానే అధికంగా ఉండటం గమనార్హం. కేవలం గత ఆర్థిక సంవత్సరం (FY26) లోనే బ్యాంకులు రూ.7,086.63 కోట్లను మినిమమ్ బ్యాలెన్స్ ఛార్జీల కింద వసూలు చేశాయి. ఇందులో ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు రూ.2,137.92 కోట్లు వసూలు చేయగా, ప్రైవేట్ బ్యాంకులు ఏకంగా రూ.4,948.71 కోట్లు ఆర్జించాయి. ఇది ప్రభుత్వ బ్యాంకుల వసూళ్ల కన్నా రెండింతలకు పైగా ఉండటం గమనార్హం.

ప్రైవేట్ బ్యాంకుల్లో హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ బ్యాంక్ అత్యధికంగా రూ.1,798.14 కోట్లతో మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. ఆ తర్వాత యాక్సిస్ బ్యాంక్ రూ.1,081.33 కోట్లు వసూలు చేసింది. ఈ రెండు బ్యాంకుల వాటానే ప్రైవేట్ బ్యాంకుల మొత్తం వసూళ్లలో దాదాపు 58 శాతంగా ఉంది. ఐసీఐసీఐ బ్యాంక్ (రూ.353.50 కోట్లు), కోటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్ (రూ.290.65 కోట్లు), యెస్ బ్యాంక్ (రూ.195.05 కోట్లు) వంటివి కూడా గణనీయంగా జరిమానాలు విధించాయి.

ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల్లో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎస్‌బీఐ) రూ.477.27 కోట్లతో అగ్రస్థానంలో ఉంది. అయితే, ఈ మొత్తం కేవలం కరెంట్ అకౌంట్లకు సంబంధించినదేనని, 2020 మార్చి నుంచే సేవింగ్స్ ఖాతాలపై మినిమమ్ బ్యాలెన్స్ జరిమానాలను ఎస్బీఐ రద్దు చేసిందని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. ఎస్బీఐ తర్వాత బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా (రూ.394.10 కోట్లు), ఇండియన్ బ్యాంక్ (రూ.299.17 కోట్లు) ఉన్నాయి.

ఇటీవలి కాలంలో చాలా ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు ఈ ఛార్జీలను తగ్గించాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది. మొత్తం 12 ప్రభుత్వ బ్యాంకుల్లో 10 బ్యాంకులు సేవింగ్స్ ఖాతాలపై ఈ పెనాల్టీలను పూర్తిగా రద్దు చేశాయని పేర్కొంది. కాగా, ప్రధాన మంత్రి జన్ ధన్ యోజన (పీఎంజేడీవై) కింద తెరిచిన ఖాతాలతో సహా, బేసిక్ సేవింగ్స్ బ్యాంక్ డిపాజిట్ అకౌంట్ల (బీఎస్‌బీడీఏ)కు మినిమమ్ బ్యాలెన్స్ నిబంధనల నుంచి మినహాయింపు ఉందని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ పునరుద్ఘాటించింది. దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 73 కోట్ల ఇలాంటి ఖాతాలపై ఎలాంటి పెనాల్టీలు వర్తించవని స్పష్టం చేసింది.