దుబాయ్ మోడల్.. వారానికి 3 రోజుల సెలవులు.. భారతీయుల కల నెరవేరేనా?

సెలవులు లేదా వారాంతం చివరి రోజు రాగానే చాలామందికి కలిగే భావన ఒక్కటే.. 'అయ్యో, ఇంకో రోజు సెలవుంటే ఎంత బాగుండును!'. పని ఒత్తిడి, వర్క్-లైఫ్ బ్యాలెన్స్ గురించి విస్తృతంగా చర్చ జరుగుతున్న ఈ రోజుల్లో, వారానికి మూడు రోజుల వీకెండ్ అనేది చాలామంది భారతీయులకు ఒక కలలాంటిదే. ఇటీవల దుబాయ్ ప్రభుత్వం తన ఉద్యోగుల కోసం 'అవర్ ఫ్లెక్సిబుల్ సమ్మర్' పేరుతో ఓ కొత్త కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించడంతో ఈ అంశంపై భారత్‌లోనూ ఆసక్తికర చర్చ మొదలైంది.

దుబాయ్ మోడల్.. భారతీయ ఆలోచన
జూన్ 29 నుంచి సెప్టెంబర్ 10 వరకు దుబాయ్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు రెండు రకాల ఫ్లెక్సిబుల్ పని విధానాలను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. ఒక విధానంలో సోమవారం నుంచి గురువారం వరకు ఏడు గంటలు, శుక్రవారం తక్కువ సమయం పనిచేయాలి. మరో విధానంలో నాలుగు రోజులు రోజుకు ఎనిమిది గంటల చొప్పున పనిచేసి, మూడు రోజుల వీకెండ్ తీసుకోవచ్చు. ఉత్పాదకత తగ్గకుండా ఉద్యోగులకు మెరుగైన వర్క్-లైఫ్ బ్యాలెన్స్ అందించడమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.

నిజానికి, ఈ ఆలోచన భారత్‌కు కొత్తేమీ కాదు. కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన కొత్త కార్మిక చట్టాల్లో వారానికి నాలుగు రోజులు, రోజుకు 12 గంటల చొప్పున పనిచేసే వెసులుబాటును ఐచ్ఛికంగా చేర్చారు. ఇది ఇంకా ఆచరణలోకి రానప్పటికీ, ఫ్లెక్సిబుల్ పనివిధానంపై ఇక్కడ కూడా చర్చ జరుగుతోందని చెప్పడానికి ఇదో సంకేతం. ఈ నేపథ్యంలో ఒకవేళ భారత్‌లో మూడు రోజుల వీకెండ్ వస్తే ప్రజలు ఆ అదనపు రోజును ఎలా సద్వినియోగం చేసుకుంటారని ఆరా తీయగా ఆసక్తికరమైన సమాధానాలు లభించాయి.

నైపుణ్యాలు, సైడ్ హజిల్స్‌కే ప్రాధాన్యం
27 ఏళ్ల మీడియా నిపుణురాలు తాన్యా గార్గ్ మాట్లాడుతూ.. "ఆ అదనపు రోజును నా నైపుణ్యాలు పెంచుకోవడానికి కేటాయిస్తాను. కొత్త పుస్తకాలు చదవడం, రైటింగ్ వర్క్‌షాప్‌లకు హాజరవడం, డిజిటల్ మార్కెటింగ్ కోర్సులు చేయడం వంటివి చేస్తాను. ఇది నా పనితీరుపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది" అని అన్నారు. 32 ఏళ్ల సీనియర్ అనలిస్ట్ ఇష్మీత్ సింగ్ దీన్ని "సాధారణంగా వాయిదా వేసే పనులను ప్రయత్నించే విలాసం"గా అభివర్ణించారు. "కొత్త విషయాలు నేర్చుకోవడం, అభిరుచులకు సమయం కేటాయించడం ద్వారా నా కోసం నేను సమయాన్ని వెచ్చించినట్టు అవుతుంది" అని ఆయన తెలిపారు.

58 ఏళ్ల సేల్స్ కన్సల్టెంట్ అభయ్ సహాయ్ కూడా ఇదే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు. "ఒక రోజు కచ్చితంగా నా వ్యక్తిగత అభివృద్ధికి కేటాయిస్తాను. ఎప్పటినుంచో వాయిదా వేస్తున్న నా హాబీని తిరిగి ప్రారంభిస్తాను. నా ఇన్‌స్టాగ్రామ్ కుకింగ్ ఖాతాను పునరుద్ధరించి, దానిని భవిష్యత్తులో ఒక సైడ్ గిగ్‌గా మార్చుకోవాలనుకుంటున్నాను" అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. చాలామంది అదనపు ఆదాయం కోసం ఫ్రీలాన్సింగ్, కంటెంట్ క్రియేషన్ వంటి సైడ్ హజిల్స్ వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు.

విశ్రాంతి, ప్రయాణాలకూ చోటు
అయితే, అందరూ ఉత్పాదకత గురించే ఆలోచించడం లేదు. 33 ఏళ్ల ఐటీ నిపుణురాలు క్రాతి.. "ఆ అదనపు సెలవును లాంగ్ వీకెండ్ ట్రిప్‌లకు వాడుకుంటాను. నా నగరంలోనే పర్యాటకురాలిగా మారి కొత్త ప్రదేశాలను చూస్తాను" అని అన్నారు. అదే సమయంలో, 25 ఏళ్ల సంసృతి విభిన్నంగా స్పందించారు. "ఆ ఒక్కరోజు పెండింగ్ పనులను పూర్తి చేయడానికి కేటాయిస్తాను. ప్రశాంతంగా ఓ ప్రెజెంటేషన్ లేదా ఆర్టికల్ పూర్తిచేస్తే, మిగిలిన రెండు రోజులు పూర్తిగా విశ్రాంతి, స్నేహితులతో గడపవచ్చు" అని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.

ఉత్పాదకతపై భిన్నాభిప్రాయాలు
మూడు రోజుల వీకెండ్ వర్క్-లైఫ్ బ్యాలెన్స్‌ను మెరుగుపరుస్తుందని అందరూ అంగీకరించినా, ఉత్పాదకతపై భిన్న వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. "ఉద్యోగికి తగినంత విశ్రాంతి లభిస్తే, అది వారి పనితీరులో కనిపిస్తుంది. సెలవులు తక్కువగా తీసుకుంటారు. పనిలో ఉన్నప్పుడు పూర్తి ఏకాగ్రతతో ఉంటారు" అని తాన్యా విశ్వాసం వ్యక్తం చేశారు. అయితే, ఇష్మీత్ సింగ్ దీనితో విభేదించారు. "ఉత్పాదకత అనేది పనిదినాల సంఖ్యపై మాత్రమే ఆధారపడి ఉండదు. సమయాన్ని ఎలా నిర్వహిస్తామన్నది కూడా ముఖ్యం" అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

మరోవైపు 34 ఏళ్ల ఫిన్‌టెక్ ఇంజనీర్ ప్రశస్త్ ఆర్థిక కోణాన్ని విశ్లేషించారు. "మూడు రోజుల సెలవుతో ప్రజలు ప్రయాణాలు, వినోదంపై ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తారు. ఇది వ్యాపారాలకు, పన్నుల వసూళ్లకు మేలు చేస్తుంది. కానీ, డిమాండ్‌కు తగిన సరఫరా లేకపోతే ద్రవ్యోల్బణానికి దారితీయవచ్చు" అని ఆయన హెచ్చరించారు.

భారత్‌లో ఆచరణ సాధ్యమేనా?
ఈ ఆలోచన వినడానికి ఎంత బాగున్నా, ఆచరణలో అనేక సవాళ్లు ఉన్నాయి. దశాబ్దాల అనుభవం ఉన్న హెచ్‌ఆర్ నిపుణురాలు సాక్షి మాథుర్ మాట్లాడుతూ.. "ఇది నాలుగు రోజులు వర్సెస్ ఐదు రోజుల చర్చ కాదు. ఈ పనివిధానం వ్యాపార అవసరాలకు సరిపోతుందా లేదా అన్నదే ముఖ్యం. ఆఫీసులో గడిపిన గంటలను కాకుండా, పని ఫలితాలను కొలమానంగా తీసుకోవాలి" అని సూచించారు. తయారీ, వైద్యం, రిటైల్, రవాణా వంటి రంగాల్లో ఈ విధానం అమలు చేయడం సాధ్యం కాదని ఆమె స్పష్టం చేశారు.

అభయ్ సహాయ్ భారతీయ పని సంస్కృతి గురించి మాట్లాడుతూ.. "మన దేశంలో శుక్రవారాల్లోనే పనిభారం తక్కువగా ఉంటుందనే భావన ఉంది. అధికారికంగా మూడు రోజుల వీకెండ్ ప్రకటిస్తే, గురువారం నుంచే ఆ ధోరణి మొదలయ్యే ప్రమాదం ఉంది. హైబ్రిడ్ వర్క్ విధానంలో జవాబుదారీతనం ఒక సవాలుగా నిలిచింది" అని గుర్తుచేశారు.

దుబాయ్, ఐస్‌లాండ్ వంటి దేశాలు తమ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఈ విధానాన్ని అమలు చేస్తున్నాయి. దుబాయ్‌లో ఇది కేవలం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు మాత్రమే పరిమితం. కానీ, భారతదేశంలో అసంఘటిత, కార్మిక ఆధారిత రంగాల్లో కోట్లాది మంది పనిచేస్తున్నారు. వారికి అదనపు సెలవు ఇవ్వడం దాదాపు అసాధ్యం. అందుకే, మూడు రోజుల వీకెండ్ ఆలోచన ఆకర్షణీయంగా ఉన్నప్పటికీ, దానిని గుడ్డిగా అనుకరించడం కష్టం. బదులుగా ఏ రంగాల్లో వీలైతే ఆ రంగాల్లో ఫ్లెక్సిబుల్ పని విధానాలను ప్రోత్సహించడంపై దృష్టి పెట్టడమే సరైన మార్గం అనేది నిపుణుల అభిప్రాయం.