యోగా డే స్పెషల్: ఆరోగ్య సమస్యలున్నాయా?.. ఈ ఆసనాలతో జాగ్రత్త!
- యోగా అందరికీ ఒకేలా సరిపోదని వైద్య నిపుణుల హెచ్చరిక
- రక్తపోటు, గుండె జబ్బులు ఉన్నవారు తలకిందులుగా చేసే ఆసనాలకు దూరంగా ఉండాలని సూచన
- వెన్నెముక సమస్యలు ఉన్నవారు ముందుకు వంగే ఆసనాల్లో జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి
- గ్లాకోమా రోగులు కంటిపై ఒత్తిడి పెంచే ఆసనాలకు బదులు సురక్షితమైనవి ఎంచుకోవాలని వెల్లడి
నేడు 12వ అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం. ఈ ఏడాది 'ఆరోగ్యకరమైన వృద్ధాప్యం కోసం యోగా' అనే థీమ్తో ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలాది మంది యోగా మ్యాట్లపైకి చేరుతున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా జనాభాలో వృద్ధుల సంఖ్య పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఆధునిక జీవనశైలిలో యోగా ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా మారింది. దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడిని తగ్గించడం, ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, కండరాల వశ్యతను మెరుగుపరచడం వంటి ప్రయోజనాల వల్ల ఆరోగ్య నిపుణులు, ఫిట్నెస్ ప్రియులు యోగాకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.
అయితే, సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న వీడియోలు, వాణిజ్యపరమైన ప్రకటనల వెనుక ఒక కీలకమైన వైద్య వాస్తవాన్ని చాలామంది విస్మరిస్తున్నారని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. యోగా అనేది అందరికీ ఒకేలా సరిపోయే వ్యాయామం కాదని, దానిని ఒక ప్రదర్శనగా కాకుండా శాస్త్రంగా చూడాలని సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు యోగా చేసేటప్పుడు అత్యంత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. లేదంటే ఆరోగ్యం కోసం చేసే సాధన అనారోగ్యానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.
కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలున్నవారు పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు:
1. రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత వ్యాధులు
అధిక రక్తపోటు, అరిథ్మియా (గుండె లయ తప్పడం) లేదా ఇతర గుండె సమస్యలతో బాధపడేవారు తలకిందులుగా చేసే ఆసనాలు, వేగవంతమైన యోగా విన్యాసాల విషయంలో చాలా అప్రమత్తంగా ఉండాలి. శీర్షాసనం (హెడ్స్టాండ్), సర్వాంగాసనం (షోల్డర్ స్టాండ్) వంటి ఆసనాలు వేసినప్పుడు రక్తం వేగంగా తల, ఛాతీ వైపు ప్రవహిస్తుంది. దీనివల్ల గుండెపై అదనపు భారం పడి, రక్తపోటు ఒక్కసారిగా పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఇది గుండెకు తీవ్రమైన ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది.
చేయకూడనివి: కాళ్లు, తల, గుండె కంటే ఎత్తులో ఉండే పూర్తి ఇన్వర్షన్ ఆసనాలు.
సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయం: వెల్లకిలా పడుకుని, నడుము కింద ఒక యోగా బ్లాక్ సహాయంతో చేసే సేతు బంధ సర్వాంగాసనం (బ్రిడ్జ్ పోజ్) సురక్షితం. ఈ ఆసనంలో తల, గుండె ఒకే స్థాయిలో ఉండటం వల్ల రక్తపోటుపై ఎలాంటి ప్రతికూల ప్రభావం ఉండదు.
2. తీవ్రమైన ఆస్టియోపొరోసిస్, వెన్నెముక సమస్యలు
ఎముకల సాంద్రతను, శరీర సమతుల్యతను మెరుగుపరచడానికి యోగా సహాయపడుతుందని చెబుతారు. అయితే, ఎముకలు బలహీనంగా ఉన్నవారు, వెన్నెముక డిస్క్ సమస్యలు (హెర్నియేటెడ్ డిస్క్) ఉన్నవారు బలవంతంగా చేసే ఆసనాల వల్ల తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతుంది. ముఖ్యంగా ముందుకు ఎక్కువగా వంగడం, వెన్నెముకను అతిగా తిప్పడం వంటివి వెన్నుపూసలపై తీవ్ర ఒత్తిడిని కలిగిస్తాయి. మాయో క్లినిక్ ప్రొసీడింగ్స్ జర్నల్లో ప్రచురితమైన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, ఆస్టియోపొరోసిస్ ఉన్నవారు బలవంతంగా ముందుకు వంగే ఆసనాలు చేయడం వల్ల వెన్నుపూస ఫ్రాక్చర్లు అయ్యే ప్రమాదం ఉందని తేలింది.
చేయకూడనివి: పశ్చిమోత్తానాసనం (సీటెడ్ ఫార్వర్డ్ బెండ్), హలాసనం (ప్లౌ పోజ్) వంటి వెన్నెముకను గుండ్రంగా మార్చే ఆసనాలు.
సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయం: ముందుకు వంగేటప్పుడు వెన్నెముకను నిటారుగా ఉంచాలి. నడుము నుంచి కాకుండా, తుంటి కీళ్ల నుంచి వంగే ప్రయత్నం చేయాలి. యోగా స్ట్రాప్స్ సహాయంతో పాదాలను పట్టుకుని, వెన్నెముకపై ఒత్తిడి పడకుండా చూసుకోవాలి.
3. గ్లాకోమా, ఇతర కంటి సమస్యలు
గ్లాకోమా అనేది కంటిలో ద్రవ ఒత్తిడి (ఇంట్రాక్యులర్ ప్రెజర్ - IOP) పెరగడం వల్ల వచ్చే సమస్య. ఇది క్రమంగా కంటి నరాన్ని దెబ్బతీసి, శాశ్వత అంధత్వానికి దారితీయవచ్చు. శరీరాన్ని తలకిందులుగా చేసినప్పుడు, తల భాగంలో రక్త ప్రసరణ పెరిగి కంటిపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. గ్లాకోమా రోగులకు ఇది చాలా ప్రమాదకరం.
చేయకూడనివి: అధో ముఖ శ్వానాసనం (డౌన్వర్డ్-ఫేసింగ్ డాగ్), ఉత్తానాసనం (స్టాండింగ్ ఫార్వర్డ్ ఫోల్డ్) వంటి ఆసనాలను ఎక్కువసేపు చేయడం.
సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయం: డౌన్వర్డ్-ఫేసింగ్ డాగ్ ఆసనానికి బదులుగా, చేతులను గోడకు ఆనించి శరీరంతో ‘L’ ఆకారం సృష్టించాలి. దీనివల్ల తల, గుండె కంటే పైస్థాయిలోనే ఉండి కంటిపై ఒత్తిడి పడదు.
ఆరోగ్యకరమైన జీవనానికి యోగా ఒక శక్తివంతమైన సాధనం. అయితే, దానిని ప్రదర్శనగా కాకుండా మన శరీరానికి అనుగుణంగా, ఒక శాస్త్రంగా అభ్యసించడం ముఖ్యం. ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్య ఉంటే, యోగా ప్రారంభించే ముందు తప్పనిసరిగా మీ వైద్యుడిని సంప్రదించి, మీ యోగా శిక్షకులకు మీ ఆరోగ్య పరిస్థితిని స్పష్టంగా తెలియజేయడం శ్రేయస్కరం. అప్పుడే యోగా ద్వారా సంపూర్ణ ఆరోగ్యం సాధ్యమవుతుంది.
అయితే, సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న వీడియోలు, వాణిజ్యపరమైన ప్రకటనల వెనుక ఒక కీలకమైన వైద్య వాస్తవాన్ని చాలామంది విస్మరిస్తున్నారని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. యోగా అనేది అందరికీ ఒకేలా సరిపోయే వ్యాయామం కాదని, దానిని ఒక ప్రదర్శనగా కాకుండా శాస్త్రంగా చూడాలని సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు యోగా చేసేటప్పుడు అత్యంత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. లేదంటే ఆరోగ్యం కోసం చేసే సాధన అనారోగ్యానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.
కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలున్నవారు పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు:
1. రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత వ్యాధులు
అధిక రక్తపోటు, అరిథ్మియా (గుండె లయ తప్పడం) లేదా ఇతర గుండె సమస్యలతో బాధపడేవారు తలకిందులుగా చేసే ఆసనాలు, వేగవంతమైన యోగా విన్యాసాల విషయంలో చాలా అప్రమత్తంగా ఉండాలి. శీర్షాసనం (హెడ్స్టాండ్), సర్వాంగాసనం (షోల్డర్ స్టాండ్) వంటి ఆసనాలు వేసినప్పుడు రక్తం వేగంగా తల, ఛాతీ వైపు ప్రవహిస్తుంది. దీనివల్ల గుండెపై అదనపు భారం పడి, రక్తపోటు ఒక్కసారిగా పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఇది గుండెకు తీవ్రమైన ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది.
చేయకూడనివి: కాళ్లు, తల, గుండె కంటే ఎత్తులో ఉండే పూర్తి ఇన్వర్షన్ ఆసనాలు.
సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయం: వెల్లకిలా పడుకుని, నడుము కింద ఒక యోగా బ్లాక్ సహాయంతో చేసే సేతు బంధ సర్వాంగాసనం (బ్రిడ్జ్ పోజ్) సురక్షితం. ఈ ఆసనంలో తల, గుండె ఒకే స్థాయిలో ఉండటం వల్ల రక్తపోటుపై ఎలాంటి ప్రతికూల ప్రభావం ఉండదు.
2. తీవ్రమైన ఆస్టియోపొరోసిస్, వెన్నెముక సమస్యలు
ఎముకల సాంద్రతను, శరీర సమతుల్యతను మెరుగుపరచడానికి యోగా సహాయపడుతుందని చెబుతారు. అయితే, ఎముకలు బలహీనంగా ఉన్నవారు, వెన్నెముక డిస్క్ సమస్యలు (హెర్నియేటెడ్ డిస్క్) ఉన్నవారు బలవంతంగా చేసే ఆసనాల వల్ల తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతుంది. ముఖ్యంగా ముందుకు ఎక్కువగా వంగడం, వెన్నెముకను అతిగా తిప్పడం వంటివి వెన్నుపూసలపై తీవ్ర ఒత్తిడిని కలిగిస్తాయి. మాయో క్లినిక్ ప్రొసీడింగ్స్ జర్నల్లో ప్రచురితమైన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, ఆస్టియోపొరోసిస్ ఉన్నవారు బలవంతంగా ముందుకు వంగే ఆసనాలు చేయడం వల్ల వెన్నుపూస ఫ్రాక్చర్లు అయ్యే ప్రమాదం ఉందని తేలింది.
చేయకూడనివి: పశ్చిమోత్తానాసనం (సీటెడ్ ఫార్వర్డ్ బెండ్), హలాసనం (ప్లౌ పోజ్) వంటి వెన్నెముకను గుండ్రంగా మార్చే ఆసనాలు.
సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయం: ముందుకు వంగేటప్పుడు వెన్నెముకను నిటారుగా ఉంచాలి. నడుము నుంచి కాకుండా, తుంటి కీళ్ల నుంచి వంగే ప్రయత్నం చేయాలి. యోగా స్ట్రాప్స్ సహాయంతో పాదాలను పట్టుకుని, వెన్నెముకపై ఒత్తిడి పడకుండా చూసుకోవాలి.
3. గ్లాకోమా, ఇతర కంటి సమస్యలు
గ్లాకోమా అనేది కంటిలో ద్రవ ఒత్తిడి (ఇంట్రాక్యులర్ ప్రెజర్ - IOP) పెరగడం వల్ల వచ్చే సమస్య. ఇది క్రమంగా కంటి నరాన్ని దెబ్బతీసి, శాశ్వత అంధత్వానికి దారితీయవచ్చు. శరీరాన్ని తలకిందులుగా చేసినప్పుడు, తల భాగంలో రక్త ప్రసరణ పెరిగి కంటిపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. గ్లాకోమా రోగులకు ఇది చాలా ప్రమాదకరం.
చేయకూడనివి: అధో ముఖ శ్వానాసనం (డౌన్వర్డ్-ఫేసింగ్ డాగ్), ఉత్తానాసనం (స్టాండింగ్ ఫార్వర్డ్ ఫోల్డ్) వంటి ఆసనాలను ఎక్కువసేపు చేయడం.
సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయం: డౌన్వర్డ్-ఫేసింగ్ డాగ్ ఆసనానికి బదులుగా, చేతులను గోడకు ఆనించి శరీరంతో ‘L’ ఆకారం సృష్టించాలి. దీనివల్ల తల, గుండె కంటే పైస్థాయిలోనే ఉండి కంటిపై ఒత్తిడి పడదు.
ఆరోగ్యకరమైన జీవనానికి యోగా ఒక శక్తివంతమైన సాధనం. అయితే, దానిని ప్రదర్శనగా కాకుండా మన శరీరానికి అనుగుణంగా, ఒక శాస్త్రంగా అభ్యసించడం ముఖ్యం. ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్య ఉంటే, యోగా ప్రారంభించే ముందు తప్పనిసరిగా మీ వైద్యుడిని సంప్రదించి, మీ యోగా శిక్షకులకు మీ ఆరోగ్య పరిస్థితిని స్పష్టంగా తెలియజేయడం శ్రేయస్కరం. అప్పుడే యోగా ద్వారా సంపూర్ణ ఆరోగ్యం సాధ్యమవుతుంది.