అమెరికా-ఇరాన్ డీల్కు ఇజ్రాయెల్ మోకాలడ్డు!
- అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య అన్ని రంగాల్లో తక్షణ కాల్పుల విరమణకు ఒప్పందం
- ఇరాన్పై విధించిన నౌకా దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేస్తున్నట్టు ప్రకటించిన అమెరికా
- జూన్ 19న స్విట్జర్లాండ్లో శాంతి ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయనున్న ఇరు దేశాలు
- అణు కార్యక్రమం, ఆంక్షలపై 60 రోజుల చర్చలకు అంగీకారం
- ఒప్పందంలోని లెబనాన్ నిబంధన తమకు వర్తించదని స్పష్టం చేసిన ఇజ్రాయెల్
ప్రపంచ రాజకీయాల్లో పెను సంచలనం సృష్టించిన అమెరికా-ఇరాన్ శాంతి ఒప్పందంపై నీలినీడలు కమ్ముకున్నాయి. దశాబ్దాల వైరాన్ని పక్కనపెట్టి ఇరు దేశాలు చారిత్రక ఒప్పందానికి రావడం ఎంత వేగంగా జరిగిందో, అంతే వేగంగా దానికి తొలి ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. ఈ ఒప్పందానికి అమెరికాకు అత్యంత సన్నిహిత మిత్రదేశమైన ఇజ్రాయెల్ మోకాలడ్డింది. ఒప్పందంలోని లెబనాన్కు సంబంధించిన నిబంధన తమకు వర్తించదని ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు తేల్చిచెప్పడంతో, ఒప్పందం భవిష్యత్తుపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
అసలేంటీ ఒప్పందం?
ఉప్పు-నిప్పులా ఉన్న అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య అనూహ్యంగా శాంతి ఒప్పందం కుదిరింది. అన్ని రంగాల్లో తక్షణ, శాశ్వత కాల్పుల విరమణకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి. సోమవారం తెల్లవారుజాము నుంచే ఇరాన్పై విధించిన నౌకా దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేస్తున్నట్టు అమెరికా ప్రకటించింది. ఈ మేరకు జూన్ 19న స్విట్జర్లాండ్లో తుది ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయనున్నట్టు ఇరాన్ డిప్యూటీ విదేశాంగ మంత్రి కజీమ్ ఘరిబాబాది వెల్లడించారు. ఈ ఒప్పందాన్ని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ తమ సోషల్ మీడియా ఖాతాల ద్వారా ధ్రువీకరించారు. హర్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరుస్తున్నట్టు, ఇరాన్ ఓడరేవులపై దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేస్తున్నట్టు ట్రంప్ తన 'ట్రూత్ సోషల్' ఖాతాలో పేర్కొన్నారు.
ట్రంప్కు నెతన్యాహు ఫోన్
ఈ పరిణామం జరిగిన వెంటనే ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు, అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్తో ఫోన్లో మాట్లాడినట్టు ఇజ్రాయెల్ మీడియా 'మాఅరివ్' సంచలన కథనాన్ని ప్రచురించింది. ఈ ఒప్పందాన్ని తాము గౌరవించినప్పటికీ, లెబనాన్కు సంబంధించిన క్లాజుకు మాత్రం కట్టుబడి ఉండే ప్రసక్తే లేదని నెతన్యాహు స్పష్టం చేసినట్టు ఆ కథనం పేర్కొంది. దీంతో ఈ ఒప్పందం పూర్తిస్థాయిలో అమలు కావడంపై సందేహాలు మొదలయ్యాయి.
అసంతృప్తికి కారణం అదేనా?
లెబనాన్ రాజధాని బీరూట్పై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడికి ప్రతీకారం తీర్చుకుంటామని ఇరాన్ సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ (SNSC) ఆదివారం సాయంత్రమే తీవ్రంగా హెచ్చరించింది. "లెబనాన్ మాకు జీవనాడి" అని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది. ఈ హెచ్చరికల నేపథ్యంలో కుదిరిన శాంతి ఒప్పందంలో లెబనాన్కు అనుకూలమైన నిబంధనలు ఉండటమే ఇజ్రాయెల్ అసంతృప్తికి కారణంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ హెచ్చరించిన మరుసటి రోజే ఈ శాంతి ఒప్పందం కుదరడం, దానికి వెంటనే ఇజ్రాయెల్ నుంచి వ్యతిరేకత రావడం గమనార్హం.
మరోవైపు, అమెరికా చర్యలను నిశితంగా గమనిస్తామని, ఆ తర్వాతే అణు కార్యక్రమం, ఆంక్షల తొలగింపుపై 60 రోజుల చర్చలకు సిద్ధమవుతామని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది. ఈ అనూహ్య పరిణామాలు పశ్చిమాసియాలో కొత్త రాజకీయ సమీకరణాలకు తెరలేపాయి.
అసలేంటీ ఒప్పందం?
ఉప్పు-నిప్పులా ఉన్న అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య అనూహ్యంగా శాంతి ఒప్పందం కుదిరింది. అన్ని రంగాల్లో తక్షణ, శాశ్వత కాల్పుల విరమణకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి. సోమవారం తెల్లవారుజాము నుంచే ఇరాన్పై విధించిన నౌకా దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేస్తున్నట్టు అమెరికా ప్రకటించింది. ఈ మేరకు జూన్ 19న స్విట్జర్లాండ్లో తుది ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయనున్నట్టు ఇరాన్ డిప్యూటీ విదేశాంగ మంత్రి కజీమ్ ఘరిబాబాది వెల్లడించారు. ఈ ఒప్పందాన్ని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ తమ సోషల్ మీడియా ఖాతాల ద్వారా ధ్రువీకరించారు. హర్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరుస్తున్నట్టు, ఇరాన్ ఓడరేవులపై దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేస్తున్నట్టు ట్రంప్ తన 'ట్రూత్ సోషల్' ఖాతాలో పేర్కొన్నారు.
ట్రంప్కు నెతన్యాహు ఫోన్
ఈ పరిణామం జరిగిన వెంటనే ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు, అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్తో ఫోన్లో మాట్లాడినట్టు ఇజ్రాయెల్ మీడియా 'మాఅరివ్' సంచలన కథనాన్ని ప్రచురించింది. ఈ ఒప్పందాన్ని తాము గౌరవించినప్పటికీ, లెబనాన్కు సంబంధించిన క్లాజుకు మాత్రం కట్టుబడి ఉండే ప్రసక్తే లేదని నెతన్యాహు స్పష్టం చేసినట్టు ఆ కథనం పేర్కొంది. దీంతో ఈ ఒప్పందం పూర్తిస్థాయిలో అమలు కావడంపై సందేహాలు మొదలయ్యాయి.
అసంతృప్తికి కారణం అదేనా?
లెబనాన్ రాజధాని బీరూట్పై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడికి ప్రతీకారం తీర్చుకుంటామని ఇరాన్ సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ (SNSC) ఆదివారం సాయంత్రమే తీవ్రంగా హెచ్చరించింది. "లెబనాన్ మాకు జీవనాడి" అని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది. ఈ హెచ్చరికల నేపథ్యంలో కుదిరిన శాంతి ఒప్పందంలో లెబనాన్కు అనుకూలమైన నిబంధనలు ఉండటమే ఇజ్రాయెల్ అసంతృప్తికి కారణంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ హెచ్చరించిన మరుసటి రోజే ఈ శాంతి ఒప్పందం కుదరడం, దానికి వెంటనే ఇజ్రాయెల్ నుంచి వ్యతిరేకత రావడం గమనార్హం.
మరోవైపు, అమెరికా చర్యలను నిశితంగా గమనిస్తామని, ఆ తర్వాతే అణు కార్యక్రమం, ఆంక్షల తొలగింపుపై 60 రోజుల చర్చలకు సిద్ధమవుతామని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది. ఈ అనూహ్య పరిణామాలు పశ్చిమాసియాలో కొత్త రాజకీయ సమీకరణాలకు తెరలేపాయి.