మోదీనామిక్స్ @12: పునాదులు పటిష్ఠం... ఇక కావాల్సింది నిచ్చెన!

గత 12 ఏళ్లలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలోని ప్రభుత్వం అనుసరించిన ఆర్థిక విధానాలు (మోదీనామిక్స్) భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు పటిష్ఠమైన పునాది వేశాయి. ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణం రెట్టింపు కావడం, ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోకి రావడం, ద్రవ్యలోటు తగ్గడం, మూలధన వ్యయం ఆరు రెట్లు పెరగడం వంటివి ఈ పునాదిని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. సెమీకండక్టర్ల తయారీ నుంచి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో వాణిజ్య ఒప్పందాల వరకు నూతన రంగాల్లోకి భారత్ అడుగుపెట్టింది. అయితే, ఈ 12 ఏళ్ల ప్రస్థానం సాధించినదేమిటి? రాబోయే 12 ఏళ్లలో దేశం ఏం కోరుకుంటోంది? అనేదే ఇప్పుడు కీలకమైన ప్రశ్న.

దేశాన్ని మార్చిన ఐదు కీలక సంస్కరణలు
మోదీనామిక్స్ వెనుక ఐదు కీలక సంస్కరణలు ఉన్నాయి. ఇవి భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ పనితీరును సమూలంగా మార్చాయి.
1. వస్తు, సేవల పన్ను (జీఎస్‌టీ): ఎన్నో విమర్శలు, ఆరంభంలో గందరగోళం ఉన్నప్పటికీ, ఏడు దశాబ్దాలుగా సాధ్యం కాని పనిని జీఎస్టీ చేసి చూపింది. రాష్ట్రాల పన్నుల స్థానంలో దేశవ్యాప్తంగా ఒకే మార్కెట్‌ను సృష్టించింది. 
2. దివాలా స్మృతి (ఐబీసీ): అప్పు తీసుకున్నవారికి, ఇచ్చినవారికి మధ్య అధికార సమీకరణాలను పూర్తిగా మార్చేసింది. కంపెనీలు సులభంగా వైదొలగడానికి, బ్యాంకులు మొండి బకాయిల నుంచి బయటపడటానికి ఇది మార్గం సుగమం చేసింది. 
3. డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు: ఆధార్, యూపీఐ, ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ (డీబీటీ) వంటివి ఆర్థిక వ్యవస్థను ఒక గాడిలో పెట్టాయి. మధ్యవర్తుల ప్రమేయం లేకుండా సంక్షేమ ఫలాలను లబ్ధిదారులకు చేర్చాయి. నేడు ఈ వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. 
4. కార్మిక చట్టాల క్రోడీకరణ: చిక్కుముడులుగా ఉన్న 29 కార్మిక చట్టాలను నాలుగు కోడ్‌లుగా మార్చడం ఈ దశాబ్దంలోనే అతిపెద్ద సంస్కరణ. ఇది నవంబర్ 2025లో అమల్లోకి వచ్చింది. దీనివల్ల కంపెనీలు అధికారికంగా ఉద్యోగులను నియమించుకోవడానికి, తమ కార్యకలాపాలను విస్తరించడానికి మార్గం సులభం అవుతుంది. 
5. మేక్ ఇన్ ఇండియా, పీఎల్‌ఐ పథకాలు: తయారీ రంగంలో నిర్దిష్ట రంగాలపై పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహకాలు (పీఎల్ఐ) పారిశ్రామిక విధానంలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపు.

ఈ ఐదు సంస్కరణల వెనుక ఉన్న ఉమ్మడి సూత్రం ఒకటే.. ఆర్భాటాలకు బదులు మౌలిక వ్యవస్థల నిర్మాణం. తక్షణ ఫలితాల కన్నా, దశాబ్దం తర్వాత విలువ చూపే పటిష్ఠమైన వ్యవస్థలను నిర్మించడంపైనే మోదీనామిక్స్ దృష్టి సారించింది.

పునాది నుంచి నిచ్చెన వైపు
అయితే, నేటి యువ భారతం ఆకాంక్షలు మారాయి. ప్రజలు ఇప్పుడు కేవలం ఉపశమనం, భద్రత కోరుకోవడం లేదు; వారు అభివృద్ధి, ఉన్నతిని ఆశిస్తున్నారు. ఒకప్పుడు కనీస అవసరాలైన బ్యాంకు ఖాతా, గ్యాస్ కనెక్షన్, పక్కా ఇల్లు పొందిన కుటుంబం, ఇప్పుడు నాణ్యమైన విద్య, వైద్యం, మెరుగైన ఆదాయం, తమ పిల్లలకు ఉజ్వల భవిష్యత్తును కోరుకుంటోంది. మోదీనామిక్స్ ఒక బలమైన పునాది (ఫ్లోర్) వేసింది, కానీ గ్రామీణ భారతం ఇప్పుడు పైకి ఎదగడానికి ఒక నిచ్చెన కావాలని అడుగుతోంది.

ఈ ఆకాంక్షలను నెరవేర్చడమే రాబోయే దశాబ్దానికి అతిపెద్ద ఆర్థిక, రాజకీయ సవాలు. దీనికోసం భూసేకరణ, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్, కాంట్రాక్టుల అమలు, న్యాయవ్యవస్థలో జాప్యం వంటి క్లిష్టమైన రంగాల్లో రెండో తరం సంస్కరణలు అత్యవసరం. ఇవి రాజకీయంగా ఎంతో సున్నితమైనవి అయినప్పటికీ, ఆర్థిక వ్యవస్థ కేవలం వృద్ధి చెందడానికీ, సమూలంగా పరివర్తన చెందడానికీ మధ్య ఉన్న తేడాను నిర్ధారించేది ఈ సంస్కరణలే.

అంతర్జాతీయంగా పెట్టుబడులను ఆకర్షించాలంటే, కేవలం వేగవంతమైన వృద్ధి మాత్రమే సరిపోదు. పన్ను విధానాల్లో స్థిరత్వం, వ్యాపార వివాదాల సత్వర పరిష్కారం, బలమైన క్యాపిటల్ మార్కెట్లు, ఊహించదగిన నియంత్రణ విధానాలు చాలా ముఖ్యం. వీటినే 'విశ్వసనీయత' అంటారు. భారత్ వద్ద జనాభా, నైపుణ్యాలు, అనుకూల అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు వీటికి విశ్వసనీయతను కూడా జోడిస్తే, 4 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ నుంచి 10 ట్రిలియన్ డాలర్ల వ్యవస్థగా మారడం కష్టమేమీ కాదు. ఆ ప్రయాణం విజయవంతం కావాలంటే, ప్రారంభించిన సంస్కరణలను పూర్తి చేయడంతో పాటు, వాయిదా వేసిన వాటిని ధైర్యంగా చేపట్టాలి.