భారత్ లోని ఈ 5 ఆలయాలు చాలా రిచ్!

భారతదేశంలోని ప్రాచీన హిందూ దేవాలయాలు అపారమైన ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలుగానే కాకుండా, విశేషమైన సంపదకు నిలయాలుగా భాసిల్లుతున్నాయి. శతాబ్దాలుగా భక్తులు సమర్పించే కానుకలు, విరాళాల రూపంలో ఈ ఆలయాలకు భారీగా ఆస్తులు సమకూరాయి. ఇటీవల వెల్లడైన గణాంకాల ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తిరుమల తిరుపతి వెంకటేశ్వర స్వామి దేవస్థానం దేశంలోనే అత్యంత సంపన్న ఆలయంగా అగ్రస్థానంలో నిలిచింది.

తిరుమల కొండపై కొలువుదీరిన ఈ వైష్ణవ క్షేత్రం ఆస్తుల విలువ సుమారు రూ. 3 లక్షల కోట్లు (దాదాపు 40 బిలియన్ డాలర్లు) ఉంటుందని అంచనా. ప్రతిరోజూ సగటున 50,000 మందికి పైగా భక్తులు దర్శించుకునే ఈ క్షేత్రానికి హుండీ ఆదాయం, బంగారం మరియు ఇతర విరాళాల రూపంలో ఏడాదికి సుమారు రూ. 1,400 కోట్లు ఆదాయం లభిస్తోంది.

ఈ జాబితాలో కేరళలోని పద్మనాభస్వామి ఆలయం ద్వితీయ స్థానంలో ఉంది. 2011లో ఇక్కడి నేలమాళిగల్లో లభ్యమైన బంగారం, వజ్రాలు, పురాతన నాణేల విలువ సుమారు రూ. 1.2 లక్షల కోట్లుగా అంచనా వేశారు. ఆ తర్వాత స్థానాల్లో మహారాష్ట్రలోని షిర్డీ సాయిబాబా ఆలయం, జమ్ముకశ్మీర్‌లోని శ్రీ మాతా వైష్ణోదేవి ఆలయం, కేరళలోని గురువాయూర్ దేవస్థానాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయాలకు సైతం భక్తుల నుండి ఏటా వందల కోట్ల రూపాయల విరాళాలు అందుతున్నాయి.

షిర్డీ సాయిబాబా ఆలయం భారతదేశంలో అత్యధిక సంఖ్యలో భక్తులు సందర్శించే, ఆర్థికంగా శక్తివంతమైన పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి. 2022 సంవత్సరంలో భక్తులు శ్రీ సాయిబాబా సంస్థాన్ ట్రస్ట్‌కు రూ. 400 కోట్లకు పైగా విరాళాలు సమర్పించారు. ఇందులో హుండీల ద్వారా రూ. 166 కోట్లకు పైగా నగదు, డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డులు మరియు ఆన్‌లైన్ లావాదేవీల ద్వారా రూ. 144 కోట్లకు పైగా, క్యాష్ కౌంటర్ల ద్వారా రూ. 74 కోట్లకు పైగా ఆదాయం లభించింది. వీటితో పాటు ఆలయానికి 26 కేజీలకు పైగా బంగారం, 330 కేజీల వెండి విరాళాలుగా వచ్చాయి.

శ్రీ మాతా వైష్ణోదేవి పుణ్యక్షేత్రానికి భక్తుల నుంచి బంగారం, వెండి, నగదు రూపంలో భారీగా విరాళాలు అందుతున్నాయి. 2020-21 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ. 63.85 కోట్లుగా ఉన్న విరాళాలు, 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి రూ. 171.90 కోట్లకు చేరాయి. బంగారు కానుకలు 2020-21లో 9.075 కిలోల నుంచి 2024-25 నాటికి 27.717 కిలోలకు పెరిగాయి. అదేవిుధంగా వెండి కానుకలు 753.630 కిలోల నుంచి 3,424.538 కిలోలకు వృద్ధి చెందాయి.

కేరళలోని గురువాయూర్ ఆలయంలో రూ. 1,737 కోట్ల బ్యాంకు డిపాజిట్లతో పాటు, 271 ఎకరాల భూమి మరియు భారీ స్థాయిలో బంగారం, వెండి, రత్నాల నిల్వలు ఉన్నాయి. శతాబ్దాల కాలంగా భక్తుల సమర్పించిన కానుకలు, రాజపోషణ కారణంగా ఈ ఆలయం అపారమైన ఆధ్యాత్మిక, భౌతిక సంపదను కలిగి ఉంది. కేరళలో అత్యంత ముఖ్యమైన మరియు ఆర్థికంగా పటిష్ఠమైన దేవాలయాలలో గురువాయూర్ దేవస్థానం ఒకటి.

ఈ ఆదాయాన్ని ఆలయాల నిర్వహణకే కాకుండా విద్య, వైద్యం, ఉపాధి కల్పన వంటి సామాజిక సేవా కార్యక్రమాల కోసం వెచ్చిస్తూ, ఆయా ప్రాంతాల సమగ్ర అభివృద్ధిలో ఈ పుణ్యక్షేత్రాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.