సముద్రం అడుగున ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద జలపాతం.. నయాగరాకు వందల రెట్లు పెద్దది!
- ఆర్కిటిక్ సముద్ర గర్భంలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద జలపాతం
- దీని పేరు డెన్మార్క్ స్ట్రెయిట్ కాటరాక్ట్
- నయాగరా కంటే వందల రెట్లు శక్తిమంతమైన నీటి ప్రవాహం
- ప్రపంచ వాతావరణాన్ని నియంత్రించడంలో దీనిది కీలక పాత్ర
- వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఈ జలపాతానికి ముప్పు వాటిల్లుతోంది
భూమిపై అతిపెద్ద జలపాతం ఏదంటే అందరికీ నయాగరా గుర్తొస్తుంది. కానీ, దానికి వందల రెట్లు పెద్దదైన ఒక మహా జలపాతం మన కళ్లకు కనిపించకుండా ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం అడుగున దాగి ఉంది. దీని పేరు డెన్మార్క్ స్ట్రెయిట్ కాటరాక్ట్. గ్రీన్లాండ్, ఐస్లాండ్ మధ్య సముద్ర గర్భంలో ఇది నిశ్శబ్దంగా ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది.
సాధారణ జలపాతాల్లా ఇది నీరు గాలిలోంచి కిందకు పడదు. సముద్రంలో నీటి సాంద్రతలో ఉండే తేడాల వల్ల ఇది ఏర్పడుతుంది. ఆర్కిటిక్ నుంచి వచ్చే చల్లని, అధిక సాంద్రత గల నీరు, వెచ్చని అట్లాంటిక్ నీటి కిందకు వేగంగా జారుకుంటుంది. ఈ ప్రవాహం ఒక సముద్ర గర్భంలోని కొండ లాంటి నిర్మాణం పైనుంచి వేల అడుగుల లోతుకు పడిపోతుంది. దీని వేగం ఎంతంటే, సెకనుకు సుమారు 32 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్ల నీటిని ఇది కిందికి నెడుతుంది. ఇది అమెజాన్ నది ప్రవాహం కంటే చాలా ఎక్కువ.
ఈ జలపాతం ప్రపంచ వాతావరణాన్ని నియంత్రించే 'అట్లాంటిక్ మెరిడియనల్ ఓవర్టర్నింగ్ సర్క్యులేషన్' (ఏఎంఓసీ)లో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇది సముద్రాలలో ఉష్ణోగ్రత, ఆక్సిజన్, పోషకాలను సరఫరా చేస్తూ యూరప్ వాతావరణాన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది.
అయితే, వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం వేడెక్కుతుండటంతో ఈ అద్భుతమైన నీటి ప్రవాహంపై ప్రభావం పడుతోందని శాస్త్రవేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. దీని బలం తగ్గితే యూరప్లో వాతావరణం చల్లబడటం, హరికేన్ల దిశ మారడం వంటి తీవ్ర పరిణామాలు సంభవించవచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ బార్సిలోనా నిపుణుడు డేవిడ్ అంబ్లాస్ చెప్పినట్లు, "ధ్రువ ప్రాంతాలు సముద్ర ప్రసరణ వ్యవస్థకు గుండె లాంటివి". ఈ అదృశ్య జలపాతం మన భూ గ్రహం ఎంత సంక్లిష్టంగా పనిచేస్తుందో చెప్పడానికి ఒక నిదర్శనం.
సాధారణ జలపాతాల్లా ఇది నీరు గాలిలోంచి కిందకు పడదు. సముద్రంలో నీటి సాంద్రతలో ఉండే తేడాల వల్ల ఇది ఏర్పడుతుంది. ఆర్కిటిక్ నుంచి వచ్చే చల్లని, అధిక సాంద్రత గల నీరు, వెచ్చని అట్లాంటిక్ నీటి కిందకు వేగంగా జారుకుంటుంది. ఈ ప్రవాహం ఒక సముద్ర గర్భంలోని కొండ లాంటి నిర్మాణం పైనుంచి వేల అడుగుల లోతుకు పడిపోతుంది. దీని వేగం ఎంతంటే, సెకనుకు సుమారు 32 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్ల నీటిని ఇది కిందికి నెడుతుంది. ఇది అమెజాన్ నది ప్రవాహం కంటే చాలా ఎక్కువ.
ఈ జలపాతం ప్రపంచ వాతావరణాన్ని నియంత్రించే 'అట్లాంటిక్ మెరిడియనల్ ఓవర్టర్నింగ్ సర్క్యులేషన్' (ఏఎంఓసీ)లో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇది సముద్రాలలో ఉష్ణోగ్రత, ఆక్సిజన్, పోషకాలను సరఫరా చేస్తూ యూరప్ వాతావరణాన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది.
అయితే, వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం వేడెక్కుతుండటంతో ఈ అద్భుతమైన నీటి ప్రవాహంపై ప్రభావం పడుతోందని శాస్త్రవేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. దీని బలం తగ్గితే యూరప్లో వాతావరణం చల్లబడటం, హరికేన్ల దిశ మారడం వంటి తీవ్ర పరిణామాలు సంభవించవచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ బార్సిలోనా నిపుణుడు డేవిడ్ అంబ్లాస్ చెప్పినట్లు, "ధ్రువ ప్రాంతాలు సముద్ర ప్రసరణ వ్యవస్థకు గుండె లాంటివి". ఈ అదృశ్య జలపాతం మన భూ గ్రహం ఎంత సంక్లిష్టంగా పనిచేస్తుందో చెప్పడానికి ఒక నిదర్శనం.
