రాత్రంతా నిద్రపోయినా అలసటగా ఉందా?.. మీ దవడ నిర్మాణం కారణం కావచ్చు!

చాలామందికి ఎదురయ్యే సాధారణ సమస్య ఇది. రాత్రంతా 7 నుంచి 8 గంటలు నిద్రపోయినా ఉదయం లేవగానే తీవ్రమైన అలసట, నీరసంగా అనిపిస్తుంటుంది. చాలామంది దీనికి పని ఒత్తిడి, మారిన జీవనశైలి, చెడు అలవాట్లే కారణమని భావిస్తారు. అయితే, కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ సమస్యకు మన దవడ ఆకారం, దాని అమరిక కూడా ఒక ముఖ్య కారణం కావచ్చని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. నిద్రలో శ్వాస ప్రక్రియపై దవడ నిర్మాణం ప్రభావం చూపడం వల్ల ఈ పరిస్థితి తలెత్తుతుంది. ఇది 'అబ్స్ట్రక్టివ్ స్లీప్ అప్నియా' (Obstructive Sleep Apnea - OSA) అనే సమస్యకు దారితీస్తుంది.

దవడ నిర్మాణానికి, నిద్రకు సంబంధం ఏమిటి?
మన ముఖంలో కింది దవడ ఎముక పరిమాణంలో చిన్నగా ఉన్నా లేదా కొద్దిగా వెనక్కి ఉన్నా, నోటిలో నాలుకకు, ఇతర మృదువైన కణజాలాలకు సరిపడా స్థలం ఉండదు. సాధారణంగా నిద్రపోతున్నప్పుడు గొంతు పైభాగంలోని కండరాలు విశ్రాంతి తీసుకుంటాయి. ఈ సమయంలో దవడ నిర్మాణం వల్ల ఇప్పటికే స్థలం తక్కువగా ఉండటంతో నాలుక వెనక్కి జరిగి శ్వాసనాళాన్ని పాక్షికంగా లేదా పూర్తిగా అడ్డుకుంటుంది. దీనివల్ల శ్వాస తీసుకోవడంలో పదేపదే అంతరాయాలు కలుగుతాయి. ఈ పరిస్థితినే 'అబ్స్ట్రక్టివ్ స్లీప్ అప్నియా' అని అంటారు. ఇలా నిద్రలో శ్వాస ఆగిపోవడం వల్ల శరీరానికి ఆక్సిజన్ సరఫరా తగ్గి, నిద్ర నాణ్యత దెబ్బతింటుంది.

ఈ అంశంపై వైద్య నిపుణులు మాట్లాడుతూ.. నిద్రలో శ్వాస సమస్యలను అంచనా వేయడంలో పుర్రె, ముఖ ఎముకల నిర్మాణం కీలకపాత్ర పోషిస్తుందని వివరించారు. "కింది దవడ వెనక్కి ఉండటం (రెట్రూడెడ్ మాండిబుల్), పై దవడ ఇరుకుగా ఉండటం, లేదా ముఖ ఎముకలు చిన్నవిగా ఉండటం వంటి సమస్యలున్న వారిలో నాలుకకు తగినంత స్థలం ఉండదు. దీంతో నిద్రలో కండరాలు విశ్రాంతి తీసుకున్నప్పుడు శ్వాసమార్గం మూసుకుపోయే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది" అని తెలిపారు.

సాధారణ లక్షణాలు ఇవే..
స్లీప్ అప్నియా అంటే కేవలం పెద్దగా గురక పెట్టడం లేదా నిద్రలో ఉక్కిరిబిక్కిరి అవడం మాత్రమే కాదు. దీని లక్షణాలు పగటిపూట కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ఎంతసేపు నిద్రపోయినా ఉదయం అలసటగా అనిపించడం, ఉదయాన్నే వచ్చే తలనొప్పి, ఏకాగ్రత లోపించడం, చిరాకు, పగటిపూట అతిగా నిద్ర రావడం వంటివి దీని ప్రధాన లక్షణాలు. నిద్రలో శరీరానికి సరైన విశ్రాంతి లభించకపోవడం వల్లే ఈ సమస్యలు తలెత్తుతాయి.

నిర్ధారణ, చికిత్స
చాలా సందర్భాల్లో దవడ నిర్మాణానికి, నిద్ర సమస్యలకు మధ్య ఉన్న ఈ సంబంధాన్ని గుర్తించలేకపోతారు. అందుకే ప్లాస్టిక్ సర్జన్లు, ఆర్థోడాంటిస్టులు, ఓరల్ అండ్ మ్యాక్సిలోఫేషియల్ సర్జన్లు, ఈఎన్‌టీ వైద్యులు, స్లీప్ ఎక్స్‌పర్ట్స్ వంటి నిపుణుల బృందం కలిసి పరీక్షించాల్సి ఉంటుంది. స్లీప్ స్టడీ ద్వారా సమస్య తీవ్రతను నిర్ధారిస్తారు. చికిత్స అనేది సమస్య తీవ్రత, దాని వెనుక ఉన్న కారణాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. జీవనశైలి మార్పులు, సీప్యాప్ థెరపీ, నోటిలో అమర్చే ప్రత్యేక ఉపకరణాలు (Oral Appliances) వంటివి ప్రాథమిక చికిత్సా విధానాలు. సమస్య తీవ్రంగా ఉండి, దవడ నిర్మాణంలో లోపాలు స్పష్టంగా ఉంటే, నిపుణుల పర్యవేక్షణలో ఆర్థోడాంటిక్ చికిత్స లేదా సర్జరీ అవసరం కావచ్చు. అందుకే, దీర్ఘకాలంగా అలసటతో బాధపడుతూ, గురక లేదా ఇతర నిద్ర సమస్యలు కూడా ఉంటే, దానిని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించడం ద్వారా నాణ్యమైన నిద్రను తిరిగి పొందవచ్చు.