అచ్చం అసలు వజ్రాలే.. కానీ ధర 90శాతం తక్కువ.. ఏమిటీ ల్యాబ్ డైమండ్స్ కథ?

వజ్రం అంటేనే సంపదకు, వైభవానికి చిహ్నం. కానీ, అధిక ధరల కారణంగా చాలా మందికి అది అందని కలే. అయితే, ఇప్పుడు ఆ కలను నిజం చేసేలా మార్కెట్‌లోకి 'ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్స్' వేగంగా వస్తున్నాయి. రసాయనికంగా, భౌతికంగా అచ్చం భూమిలో లభించే సహజ వజ్రాలను పోలి ఉండే ఇవి, వాటికంటే 80 నుంచి 90 శాతం తక్కువ ధరకే లభించడంతో వినియోగదారులను బాగా ఆకర్షిస్తున్నాయి.

ల్యాబ్ డైమండ్స్ అంటే నకిలీవా?
చాలామందికి వచ్చే మొదటి సందేహం ఇదే. కానీ ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్స్ క్యూబిక్ జిర్కోనియా లేదా మొయిజనైట్ వంటి నకిలీ రాళ్లు కావు. ఇవి 100% అసలైన వజ్రాలు. తేడా ఒక్కటే, సహజ వజ్రాలు భూమి గర్భంలో కొన్ని కోట్ల సంవత్సరాల పాటు అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత, పీడనంలో ఏర్పడితే, ల్యాబ్ డైమండ్స్‌ను అవే పరిస్థితులను కృత్రిమంగా సృష్టించి ప్రయోగశాలల్లో తయారుచేస్తారు. దీనికోసం ప్రధానంగా రెండు పద్ధతులు వాడుతున్నారు. ఒకటి, హై ప్రెజర్ హై టెంపరేచర్ (హెచ్‌పీహెచ్‌టీ). ఇందులో భూమిలో వజ్రం ఏర్పడే సహజ ప్రక్రియను అనుకరిస్తారు. 

రెండోది, కెమికల్ వేపర్ డిపాజిషన్ (సీవీడీ). ఈ పద్ధతిలో కార్బన్ వాయువులను ఉపయోగించి ఒక చిన్న వజ్రం ముక్కపై పొరలు పొరలుగా వజ్రాన్ని నిర్మిస్తారు. ఇలా తయారైన వజ్రాలను కూడా సహజ వజ్రాల్లాగే కోసి, పాలిష్ చేస్తారు. ప్రత్యేకమైన ల్యాబొరేటరీ పరీక్షల ద్వారా మాత్రమే వీటిని గుర్తించగలరు.

పెట్టుబడిగా కాకుండా... ఆభరణంగానే చూడాలి
గనుల తవ్వకం, రవాణా వంటి ఖర్చులు లేకుండా టెక్నాలజీ సాయంతో వీటిని తయారుచేయడం వల్లే ధర చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. దీంతో వినియోగదారులు అదే బడ్జెట్‌లో పెద్ద సైజు లేదా అధిక నాణ్యత గల వజ్రాన్ని కొనుగోలు చేయగలుగుతున్నారు. అయితే, నిపుణులు ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నారు. ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్స్‌ను పెట్టుబడిగా కాకుండా, కేవలం ధరించే ఆభరణంగా మాత్రమే చూడాలని సూచిస్తున్నారు. సహజ వజ్రాలకు వాటి కొరత కారణంగా విలువ ఉంటుంది. కానీ, ల్యాబ్‌లో తయారుచేసే వీటికి ఆ కొరత ఉండదు. కాబట్టి, రీసేల్ విలువ పెద్దగా ఆశించలేం. నిజానికి సహజ, ల్యాబ్ వజ్రాలు రెండింటికీ రీసేల్ విలువ కొన్న ధర కంటే తక్కువగానే ఉంటుంది.

కొనేటప్పుడు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్ కొనుగోలు చేసేటప్పుడు కొన్ని కీలక విషయాలపై దృష్టి పెట్టాలి. ముందుగా, అది ల్యాబ్‌లో తయారైన వజ్రమేనా, లేక నకిలీ రాయి (సిమ్యులెంట్) నా అని ధ్రువీకరించుకోవాలి. జీఐఏ వంటి గుర్తింపు పొందిన ల్యాబొరేటరీ జారీ చేసిన గ్రేడింగ్ రిపోర్ట్‌ను తప్పనిసరిగా అడగాలి. ఏ పద్ధతిలో (సీవీడీ లేదా హెచ్‌పీహెచ్‌టీ) తయారుచేశారో తెలుసుకోవాలి. వజ్రం మెరుపుకు దాని కటింగ్ నాణ్యతే కీలకం కాబట్టి, దానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. తయారీ తర్వాత వజ్రానికి ఏవైనా ట్రీట్‌మెంట్లు చేశారా అని అడిగి తెలుసుకోవాలి. అలాగే, అమ్మకందారుల వారెంటీ, రిటర్న్ పాలసీలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాలి.

పర్యావరణం పరంగా చూస్తే, గనుల తవ్వకం వల్ల కలిగే నష్టాన్ని ఇవి నివారిస్తాయి. కానీ, వీటి తయారీకి అధిక మొత్తంలో శక్తి అవసరం. కాబట్టి, పర్యావరణ ప్రభావం అనేది ఉత్పత్తికి ఉపయోగించే విద్యుత్ వనరులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం భారత్‌లో ఆభరణాల తయారీ రంగం బలంగా ఉండటంతో ల్యాబ్-గ్రోన్ డైమండ్స్ మార్కెట్ ఇక్కడ వేగంగా విస్తరిస్తోంది. తక్కువ ధరలో అసలైన వజ్రం సొంతం చేసుకోవాలనుకునే వారికి ఇవి ఒక ప్రత్యామ్నాయంగా మారుతున్నాయి.