దోమలు మనల్ని ఎందుకు కుడతాయి?.. దోమకాటు వెనుక ఉన్న అసలు సైన్స్ ఇదే!
- ఆడ దోమలు రక్తం తాగేది గుడ్ల ఉత్పత్తి కోసమే
- మొక్కల రసాలతోనే శక్తిని పొందే ఆడ, మగ దోమలు రెండూ
- మగ దోమలు మనుషులను కుట్టవు, అవి రక్తం తాగవు
- దోమ లాలాజలంలోని ప్రోటీన్ల వల్లే మనకు దురద, వాపు
మనల్ని నిత్యం వేధించే దోమల గురించి చాలామందికి తెలియని ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది. దోమలు తమ ఆకలి తీర్చుకోవడానికి మన రక్తాన్ని తాగవని మీకు తెలుసా? అవును.. ఈ ప్రవర్తన వెనుక ఒక నిర్దిష్టమైన జీవశాస్త్ర కారణం ఉంది. అది వాటి మనుగడకు కాదు, వాటి సంతానోత్పత్తికి సంబంధించినది.
వాస్తవానికి, ఆడ, మగ దోమలు రెండూ తమకు కావాల్సిన శక్తిని మొక్కల నుంచి వచ్చే తీపి ద్రవాలు, పండ్ల రసాల నుంచి పొందుతాయి. అయితే, కేవలం ఆడ దోమలు మాత్రమే రక్తం కోసం మనుషులు, ఇతర జీవుల వెంటపడతాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం గుడ్ల ఉత్పత్తి. ఆడ దోమ తన గుడ్లను అభివృద్ధి చేయడానికి, పరిపక్వం చేయడానికి అవసరమైన ప్రోటీన్లు, పోషకాలు రక్తంలో పుష్కలంగా ఉంటాయి. రక్తం తాగిన తర్వాతే ఆడ దోమ ఒక గుడ్ల బ్యాచ్ను ఉత్పత్తి చేసి, వాటిని సాధారణంగా నిలిచిన నీటిలో లేదా నీటి సమీపంలో పెడుతుంది. రక్తం లభించకపోయినా ఆడ దోమ బతకగలదు కానీ, గుడ్లను ఉత్పత్తి చేయడం కష్టమవుతుంది.
మరోవైపు, మగ దోమలు మనుషులను గానీ, ఇతర జంతువులను గానీ కుట్టవు. అవి కేవలం మొక్కల రసాలపైనే ఆధారపడి జీవిస్తాయి. గుడ్ల ఉత్పత్తిలో వాటికి ఎలాంటి పాత్ర ఉండదు. ఆడ దోమ మనల్ని కుట్టినప్పుడు, రక్తం గడ్డకట్టకుండా ఉండేందుకు తన లాలాజలంలో ఉండే ఒక ద్రవాన్ని చర్మంలోకి పంపిస్తుంది. ఈ లాలాజలంలోని ప్రోటీన్లకు మన శరీరం ప్రతిస్పందించినప్పుడే మనకు దురద, వాపు, దద్దుర్లు వంటివి వస్తాయి.
దోమలు కేవలం మనుషుల రక్తాన్నే తాగవు. వాటి జాతిని బట్టి పక్షులు, పశువులు, ఇతర జంతువుల రక్తాన్ని కూడా తాగుతాయి. ఏ జాతి దోమ ఏ జీవి రక్తాన్ని ఇష్టపడుతుంది అనే అంశంపైనే అవి వ్యాప్తి చేసే వ్యాధులు కూడా ఆధారపడి ఉంటాయి. మొత్తం మీద ఒక దోమ రక్తం కోసం మనల్ని కుడుతోందంటే, అది తన కడుపు నింపుకోవడానికి కాదు, తన తర్వాతి తరాన్ని ప్రపంచంలోకి తీసుకురావడానికి అని అర్థం చేసుకోవాలి.
వాస్తవానికి, ఆడ, మగ దోమలు రెండూ తమకు కావాల్సిన శక్తిని మొక్కల నుంచి వచ్చే తీపి ద్రవాలు, పండ్ల రసాల నుంచి పొందుతాయి. అయితే, కేవలం ఆడ దోమలు మాత్రమే రక్తం కోసం మనుషులు, ఇతర జీవుల వెంటపడతాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం గుడ్ల ఉత్పత్తి. ఆడ దోమ తన గుడ్లను అభివృద్ధి చేయడానికి, పరిపక్వం చేయడానికి అవసరమైన ప్రోటీన్లు, పోషకాలు రక్తంలో పుష్కలంగా ఉంటాయి. రక్తం తాగిన తర్వాతే ఆడ దోమ ఒక గుడ్ల బ్యాచ్ను ఉత్పత్తి చేసి, వాటిని సాధారణంగా నిలిచిన నీటిలో లేదా నీటి సమీపంలో పెడుతుంది. రక్తం లభించకపోయినా ఆడ దోమ బతకగలదు కానీ, గుడ్లను ఉత్పత్తి చేయడం కష్టమవుతుంది.
మరోవైపు, మగ దోమలు మనుషులను గానీ, ఇతర జంతువులను గానీ కుట్టవు. అవి కేవలం మొక్కల రసాలపైనే ఆధారపడి జీవిస్తాయి. గుడ్ల ఉత్పత్తిలో వాటికి ఎలాంటి పాత్ర ఉండదు. ఆడ దోమ మనల్ని కుట్టినప్పుడు, రక్తం గడ్డకట్టకుండా ఉండేందుకు తన లాలాజలంలో ఉండే ఒక ద్రవాన్ని చర్మంలోకి పంపిస్తుంది. ఈ లాలాజలంలోని ప్రోటీన్లకు మన శరీరం ప్రతిస్పందించినప్పుడే మనకు దురద, వాపు, దద్దుర్లు వంటివి వస్తాయి.
దోమలు కేవలం మనుషుల రక్తాన్నే తాగవు. వాటి జాతిని బట్టి పక్షులు, పశువులు, ఇతర జంతువుల రక్తాన్ని కూడా తాగుతాయి. ఏ జాతి దోమ ఏ జీవి రక్తాన్ని ఇష్టపడుతుంది అనే అంశంపైనే అవి వ్యాప్తి చేసే వ్యాధులు కూడా ఆధారపడి ఉంటాయి. మొత్తం మీద ఒక దోమ రక్తం కోసం మనల్ని కుడుతోందంటే, అది తన కడుపు నింపుకోవడానికి కాదు, తన తర్వాతి తరాన్ని ప్రపంచంలోకి తీసుకురావడానికి అని అర్థం చేసుకోవాలి.
