ఆమె 6 గంటలు నిశ్చలంగా నిలబడింది.. జనం రెచ్చిపోయారు! చరిత్రలో నిలిచిన ప్రయోగం
- 1974లో జరిగిన సంచలన పెర్ఫార్మెన్స్ ఆర్ట్ 'రిథం 0'
- ఆరు గంటల పాటు నిశ్చలంగా నిలబడిన ఆర్టిస్ట్ మరినా అబ్రమోవిక్
- పువ్వు నుంచి తుపాకీ వరకు.. 72 వస్తువులతో ఆమెపై ప్రయోగాలు
- కొద్దిసేపటికే హద్దులు దాటి హింసాత్మకంగా మారిన ప్రేక్షకులు
- ప్రదర్శన ముగిశాక ఆమెను చూసి అపరాధ భావంతో ముఖం చాటేసిన జనం
కళల చరిత్రలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన, వివాదాస్పదమైన ప్రయోగాల్లో ఒకటిగా నిలిచిపోయిన ప్రదర్శన అది. ఒక మనిషిని నిస్సహాయంగా మీ ముందు ఉంచి, పూర్తి స్వేచ్ఛ ఇస్తే ఏం చేస్తారు? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం కనుగొనేందుకు ప్రముఖ పెర్ఫార్మెన్స్ ఆర్టిస్ట్ మరినా అబ్రమోవిక్ 1974లో ఇటలీలోని నేపుల్స్లో ప్రాణాలకు తెగించి ఒక ప్రయోగాన్ని నిర్వహించారు. 'రిథం 0' పేరుతో జరిగిన ఈ ప్రదర్శన, మానవ స్వభావంలోని చీకటి కోణాలను ప్రపంచానికి పరిచయం చేసి దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది.
ఏమిటీ 'రిథం 0' ప్రదర్శన?
నేపుల్స్లోని స్టూడియో మోర్రా గ్యాలరీలో మరినా అబ్రమోవిక్ ఆరు గంటల పాటు కదలకుండా, మౌనంగా నిలబడ్డారు. ఆమె ముందు ఒక టేబుల్పై మొత్తం 72 వస్తువులను ఉంచారు. ఒకవైపు గులాబీ పువ్వు, తేనె, ద్రాక్ష, ఈకలు వంటి సున్నితమైనవి ఉంటే, మరోవైపు కత్తెర, కత్తి, కొరడా, బుల్లెట్తో ఉన్న తుపాకీ వంటి అత్యంత ప్రమాదకరమైన వస్తువులూ ఉన్నాయి. గ్యాలరీకి వచ్చిన ప్రేక్షకులు ఆ వస్తువులతో తన శరీరంపై ఏమైనా చేయవచ్చని ఆమె ఆహ్వానించారు. ఈ సమయంలో తాను ఎలాంటి ప్రతిఘటన చూపనని, కేవలం నిష్క్రియంగా ఉంటానని ఆమె స్పష్టం చేశారు.
హద్దులు దాటిన మానవత్వం
ప్రదర్శన మొదలైనప్పుడు, ప్రజలు సంకోచించారు. కొందరు ఆమెకు పువ్వు ఇచ్చారు, మరికొందరు ముద్దుపెట్టారు, ద్రాక్ష తినిపించారు. అంతా సరదాగా సాగింది. కానీ, ఆమె నుంచి ఎలాంటి స్పందన రాకపోవడాన్ని గమనించిన కొద్దిసేపటికే వాతావరణం మారిపోయింది. కొందరు ప్రేక్షకులు క్రూరంగా ప్రవర్తించడం మొదలుపెట్టారు. ఆమె బట్టలను కత్తెరతో ముక్కలు చేశారు. ఒక వ్యక్తి కత్తితో ఆమె మెడపై గీత పెట్టాడు. మరికొందరు ఆమె శరీరాన్ని గ్యాలరీ అంతా మోసుకెళ్లారు.
పరిస్థితి మరింత భయానకంగా మారింది, ఒక వ్యక్తి టేబుల్పై ఉన్న తుపాకీలో బులెట్ లోడ్ చేసి ఆమె తలకు గురిపెట్టాడు. అయితే, అక్కడే ఉన్న మరికొందరు ప్రేక్షకులు జోక్యం చేసుకుని ఆ తుపాకీని లాగేయడంతో పెను ప్రమాదం తప్పింది. ఈ ఘటనతో గ్యాలరీలో ఉద్రిక్తత నెలకొంది. కొందరు ఆమెను రక్షించే ప్రయత్నం చేయగా, మరికొందరు హింసాత్మకంగా ప్రవర్తించేవారికి మద్దతుగా నిలిచారు.
ప్రదర్శన ముగింపు.. పారిపోయిన ప్రేక్షకులు
సరిగ్గా ఆరు గంటల తర్వాత, గ్యాలరీ యజమాని ప్రదర్శన ముగిసిందని ప్రకటించారు. అప్పుడు మరినా నెమ్మదిగా కదిలి, రక్తపు మరకలు, చిరిగిన బట్టలతో ప్రేక్షకుల వైపు నడవడం ప్రారంభించారు. అప్పటిదాకా ఆమెను ఒక వస్తువుగా చూసి, హింసించిన వారే ఇప్పుడు ఆమె కళ్లలోకి చూడలేక భయంతో, అపరాధభావంతో అక్కడి నుంచి పారిపోయారు. సామాజిక నియమాలు, జవాబుదారీతనం లేనప్పుడు సాధారణ మనుషులు ఎంత త్వరగా తమలోని క్రూరత్వాన్ని బయటపెడతారో ఈ ప్రయోగం కళ్లకు కట్టింది. అధికారం, బాధ్యత, మానవ ప్రవర్తనపై లోతైన ప్రశ్నలను రేకెత్తించిన 'రిథం 0' నేటికీ పెర్ఫార్మెన్స్ ఆర్ట్లో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది.
ఏమిటీ 'రిథం 0' ప్రదర్శన?
నేపుల్స్లోని స్టూడియో మోర్రా గ్యాలరీలో మరినా అబ్రమోవిక్ ఆరు గంటల పాటు కదలకుండా, మౌనంగా నిలబడ్డారు. ఆమె ముందు ఒక టేబుల్పై మొత్తం 72 వస్తువులను ఉంచారు. ఒకవైపు గులాబీ పువ్వు, తేనె, ద్రాక్ష, ఈకలు వంటి సున్నితమైనవి ఉంటే, మరోవైపు కత్తెర, కత్తి, కొరడా, బుల్లెట్తో ఉన్న తుపాకీ వంటి అత్యంత ప్రమాదకరమైన వస్తువులూ ఉన్నాయి. గ్యాలరీకి వచ్చిన ప్రేక్షకులు ఆ వస్తువులతో తన శరీరంపై ఏమైనా చేయవచ్చని ఆమె ఆహ్వానించారు. ఈ సమయంలో తాను ఎలాంటి ప్రతిఘటన చూపనని, కేవలం నిష్క్రియంగా ఉంటానని ఆమె స్పష్టం చేశారు.
హద్దులు దాటిన మానవత్వం
ప్రదర్శన మొదలైనప్పుడు, ప్రజలు సంకోచించారు. కొందరు ఆమెకు పువ్వు ఇచ్చారు, మరికొందరు ముద్దుపెట్టారు, ద్రాక్ష తినిపించారు. అంతా సరదాగా సాగింది. కానీ, ఆమె నుంచి ఎలాంటి స్పందన రాకపోవడాన్ని గమనించిన కొద్దిసేపటికే వాతావరణం మారిపోయింది. కొందరు ప్రేక్షకులు క్రూరంగా ప్రవర్తించడం మొదలుపెట్టారు. ఆమె బట్టలను కత్తెరతో ముక్కలు చేశారు. ఒక వ్యక్తి కత్తితో ఆమె మెడపై గీత పెట్టాడు. మరికొందరు ఆమె శరీరాన్ని గ్యాలరీ అంతా మోసుకెళ్లారు.
పరిస్థితి మరింత భయానకంగా మారింది, ఒక వ్యక్తి టేబుల్పై ఉన్న తుపాకీలో బులెట్ లోడ్ చేసి ఆమె తలకు గురిపెట్టాడు. అయితే, అక్కడే ఉన్న మరికొందరు ప్రేక్షకులు జోక్యం చేసుకుని ఆ తుపాకీని లాగేయడంతో పెను ప్రమాదం తప్పింది. ఈ ఘటనతో గ్యాలరీలో ఉద్రిక్తత నెలకొంది. కొందరు ఆమెను రక్షించే ప్రయత్నం చేయగా, మరికొందరు హింసాత్మకంగా ప్రవర్తించేవారికి మద్దతుగా నిలిచారు.
ప్రదర్శన ముగింపు.. పారిపోయిన ప్రేక్షకులు
సరిగ్గా ఆరు గంటల తర్వాత, గ్యాలరీ యజమాని ప్రదర్శన ముగిసిందని ప్రకటించారు. అప్పుడు మరినా నెమ్మదిగా కదిలి, రక్తపు మరకలు, చిరిగిన బట్టలతో ప్రేక్షకుల వైపు నడవడం ప్రారంభించారు. అప్పటిదాకా ఆమెను ఒక వస్తువుగా చూసి, హింసించిన వారే ఇప్పుడు ఆమె కళ్లలోకి చూడలేక భయంతో, అపరాధభావంతో అక్కడి నుంచి పారిపోయారు. సామాజిక నియమాలు, జవాబుదారీతనం లేనప్పుడు సాధారణ మనుషులు ఎంత త్వరగా తమలోని క్రూరత్వాన్ని బయటపెడతారో ఈ ప్రయోగం కళ్లకు కట్టింది. అధికారం, బాధ్యత, మానవ ప్రవర్తనపై లోతైన ప్రశ్నలను రేకెత్తించిన 'రిథం 0' నేటికీ పెర్ఫార్మెన్స్ ఆర్ట్లో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది.
