హ‌ర్మూజ్ జలసంధి దిగ్బంధనం.. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ అతలాకుతలం

ఇరాన్‌పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడుల నేపథ్యంలో కీలకమైన హ‌ర్మూజ్ జలసంధి మీదుగా నౌకల రాకపోకలను ఇరాన్ నియంత్రించడం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను తీవ్ర సంక్షోభంలోకి నెట్టింది. ప్రపంచంలోని మొత్తం చమురు రవాణాలో దాదాపు 20 శాతం ఈ జలసంధి గుండానే జరుగుతుంది. దీని మూసివేతతో ఇంధన మార్కెట్లు అతలాకుతలమవుతున్నాయి. చమురు, గ్యాస్ సరఫరా గొలుసులు స్తంభించిపోవడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక ప్రకంపనలు మొదలయ్యాయి. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ కథనం ప్రకారం ఈ సంక్షోభం ప్రభావం రానున్న రోజుల్లో మరింత తీవ్రం కానుందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఇంధన దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే భారత్, ఈ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు వేగంగా చర్యలు చేపట్టింది. అమెరికా ఆంక్షల కారణంగా ఏళ్లుగా దూరంగా ఉన్న ఇరాన్ నుంచి మళ్లీ చమురు కొనుగోళ్లను ప్రారంభించింది. ఇది భారత విదేశాంగ విధానంలో ఒక ముఖ్యమైన మార్పుగా కనిపిస్తోంది. భారత్ ఇప్పటికే ఇరాన్ నుంచి 44,000 మెట్రిక్ టన్నుల లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్ (ఎల్‌పీజీ)ను దిగుమతి చేసుకుంది. ఈ నౌకలు మంగళూరు ఓడరేవుకు చేరుకున్నాయి.

ఈ సంక్షోభం కేవలం ఇంధనానికే పరిమితం కాలేదు. ఎరువులు, పెట్రోకెమికల్స్, ఇతర పారిశ్రామిక ముడిసరుకుల రవాణా కూడా నిలిచిపోయింది. దీంతో ఆసియా దేశాల్లో ఇప్పటికే కొరత మొదలైంది. భారత్, చైనా వంటి దేశాల్లోని పెట్రోకెమికల్ పరిశ్రమలు ప్లాస్టిక్స్, టెక్స్‌టైల్స్, ఇతర వినియోగ వస్తువుల తయారీకి అవసరమైన ముడిసరుకుల కొరతను ఎదుర్కొంటున్నాయి. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ రిపోర్ట్ ప్రకారం, ఈ సంక్షోభం మూడు నెలలు కొనసాగితే బ్యారెల్ చమురు ధర 170 డాలర్లకు చేరవచ్చని, అదే ఆరు నెలలు కొనసాగితే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మాంద్యంలోకి జారుకుంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు.

వ్యవసాయ రంగంపై కూడా ఈ ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. సంక్షోభం మొదలైనప్పటి నుంచి కొన్ని రకాల ఎరువుల ధరలు ఏకంగా 50 శాతం పెరిగాయి. ఇది భవిష్యత్తు పంటల దిగుబడి, ఆహార ద్రవ్యోల్బణంపై తీవ్ర ఆందోళనలకు దారితీస్తోంది. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో వేలాది నౌకలు, కంటైనర్లు చిక్కుకుపోవడంతో ప్రపంచ వాణిజ్య ప్రవాహాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ పరిణామాలతో పలు దేశాలు ఇంధ‌న పొదుపు చర్యలు ప్రకటించాయి. మరికొన్ని దేశాలు ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా మార్గాలను అన్వేషిస్తూ, అత్యవసర నిల్వలను వాడుకోవడానికి సిద్ధమవుతున్నాయి.