వాతావరణ మార్పులతో పెను ముప్పు.. ఏటా లక్షల మంది బలి.. లాన్సెట్ నివేదికలో సంచలన విషయాలు!

వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంపై ప్రఖ్యాత 'లాన్సెట్ కౌంట్‌డౌన్' విడుదల చేసిన నివేదిక యావత్ ప్రపంచాన్ని తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. వాతావరణ మార్పుల విషయంలో ప్రభుత్వాలు అనుసరిస్తున్న నిర్లక్ష్య వైఖరి వల్ల ఏటా లక్షలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారని, ప్రజల ఆరోగ్యం తీవ్రంగా దెబ్బతింటోందని ఈ నివేదిక స్పష్టం చేసింది. ఈరోజు విడుదలైన ఈ నివేదిక ప్రకారం 1990లతో పోలిస్తే అధిక వేడి సంబంధిత మరణాలు 63 శాతం పెరిగాయి. 2012-21 మధ్య కాలంలో ఏటా సగటున 5,46,000 మంది వడదెబ్బ వంటి కారణాలతో మరణించినట్లు తేలింది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా 128 మంది నిపుణులు కలిసి ఈ నివేదికను రూపొందించారు. వాతావరణ మార్పుల వల్ల సంభవిస్తున్న వరదలు, కరవు, కార్చిచ్చులు, అంటువ్యాధుల వ్యాప్తి వంటి తీవ్ర పరిణామాలను ఇది కళ్లకు కట్టింది. మానవ తప్పిదాల వల్ల పెరుగుతున్న గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుల ఉద్గారాలే ఈ దుస్థితికి కారణమని నివేదిక తేల్చిచెప్పింది. బ్రెజిల్‌లో నవంబర్‌లో జరగనున్న కాప్ 30 (COP 30) సదస్సుకు ముందు ఈ నివేదిక రావడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

ఆరోగ్య సంక్షోభమే: డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ
ఈ నివేదికపై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) స్పందించింది. "వాతావరణ సంక్షోభం అంటే ఆరోగ్య సంక్షోభమే. ఉష్ణోగ్రతల్లో పెరిగే ప్రతీ డిగ్రీ ప్రజల ప్రాణాలను, జీవనోపాధిని బలి తీసుకుంటోంది. ప్రభుత్వాల నిర్లక్ష్యం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజలు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. అయితే, వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కొనే చర్యలే మన ఆరోగ్యానికి గొప్ప అవకాశం. స్వచ్ఛమైన గాలి, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, పటిష్ఠమైన ఆరోగ్య వ్యవస్థలతో మనం లక్షలాది ప్రాణాలను కాపాడుకోవచ్చు" అని డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ జనరల్ డాక్టర్ జెరెమీ ఫర్రార్ తెలిపారు.

నివేదికలోని కీలక అంశాలు:
* 2024లో సగటు ఉష్ణోగ్రతలు పారిశ్రామిక యుగం నాటి కంటే 1.5 డిగ్రీల సెల్సియస్ అధికంగా నమోదయ్యాయి.
* 2024లో ఒక సగటు వ్యక్తి 16 రోజుల పాటు ప్రమాదకరమైన వేడిని ఎదుర్కొన్నాడు. శిశువులు, వృద్ధులు 20 రోజులకు పైగా వడగాలులకు గురయ్యారు.
* అధిక వేడి కారణంగా 2024లో ఏకంగా 640 బిలియన్ల పని గంటలు వృథా అయ్యాయని, దీనివల్ల 1.09 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఉత్పాదకత నష్టం వాటిల్లిందని నివేదిక పేర్కొంది.
* 2024లో ప్రపంచంలోని 61 శాతం భూభాగం తీవ్ర కరువు బారిన పడింది. ఇది 1950ల సగటు కంటే 299 శాతం అధికం.
* కార్చిచ్చుల వల్ల వెలువడిన కాలుష్యంతో 2024లో రికార్డు స్థాయిలో 1,54,000 మంది మరణించారు.
* డెంగ్యూ వంటి అంటువ్యాధుల వ్యాప్తి గణనీయంగా పెరిగింది.

శిలాజ ఇంధనాలపై ప్రేమ.. ఆరోగ్య వ్యవస్థలపై నిర్లక్ష్యం
ఓవైపు వాతావరణ మార్పులతో ప్రజలు ప్రాణాలు కోల్పోతుంటే, మరోవైపు ప్రభుత్వాలు శిలాజ ఇంధనాలకు భారీగా సబ్సిడీలు ఇస్తున్నాయని నివేదిక తీవ్రంగా విమర్శించింది. 2023లో ప్రభుత్వాలు 956 బిలియన్ డాలర్లను శిలాజ ఇంధన సబ్సిడీలకే ఖర్చు చేశాయి. 15 దేశాలైతే తమ మొత్తం ఆరోగ్య బడ్జెట్ కంటే ఎక్కువగా ఈ సబ్సిడీలకే కేటాయించడం ఆందోళన కలిగించే విషయం. "శిలాజ ఇంధనాల వాడకాన్ని వేగంగా తగ్గించి, పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల వైపు మళ్లడమే తక్షణ కర్తవ్యం. దీనివల్ల కాలుష్యం, గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులు తగ్గి ఏటా కోటి మంది ప్రాణాలను కాపాడవచ్చు" అని లాన్సెట్ కౌంట్‌డౌన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ డాక్టర్ మెరీనా రోమనెల్లో సూచించారు.