గుండెలే కాదు.. ఊపిరితిత్తులపైనా ఎండ దెబ్బ.. ప్రమాదంలో ఆ వర్గాలు!

దేశవ్యాప్తంగా కొనసాగుతున్న తీవ్రమైన ఎండలు, వడగాలుల ప్రభావం కేవలం వడదెబ్బ, డీహైడ్రేషన్, నీరసం వంటి సమస్యలకే పరిమితం కావడం లేదు. ఈ భగభగలు మన ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యంపై కూడా తీవ్రమైన ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నాయని, శ్వాసకోశ సంబంధిత సమస్యలతో ఆసుపత్రులకు వస్తున్న వారి సంఖ్య పెరుగుతోందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ) ఇప్పటికే పలు రాష్ట్రాలకు వడగాలుల హెచ్చరికలు జారీ చేయగా, ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యంపై ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.

ఊపిరితిత్తులపై వేడి ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
అధిక ఉష్ణోగ్రతలు శ్వాసకోశ వ్యవస్థను అనేక విధాలుగా దెబ్బతీస్తాయని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. "తీవ్రమైన వేడి గాలిని పీల్చడం వల్ల శ్వాసనాళాల్లోని మ్యూకోసా పొర పొడిబారిపోతుంది. దీనివల్ల ఇన్ఫెక్షన్లు సోకే ప్రమాదం పెరుగుతుంది," అని న్యూఢిల్లీలోని పీఎస్‌ఆర్‌ఐ హాస్పిటల్ పల్మనాలజిస్ట్, సీనియర్ కన్సల్టెంట్ డాక్టర్ నీతూ జైన్ తెలిపారు. శరీరం తనను తాను చల్లబరచుకోవడానికి అధిక శక్తిని వినియోగించడం వల్ల శ్వాస వేగవంతం అవుతుందని, ఇది ఆయాసం, అలసటకు దారితీస్తుందని ఆమె వివరించారు.

అంతేకాకుండా, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు పట్టణ ప్రాంతాల్లో వాయు కాలుష్యాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయి. వేడి కారణంగా గాలిలో ధూళి కణాలు, పీఎం10 వంటి కాలుష్య కారకాల స్థాయిలు పెరిగిపోతాయి. ఇటీవలే ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌లో వడగాలుల సమయంలో గాలి నాణ్యత క్షీణించడంతో అధికారులు గ్రేడెడ్ రెస్పాన్స్ యాక్షన్ ప్లాన్ (GRAP) స్టేజ్-1 చర్యలను అమలు చేయడం ఇందుకు నిదర్శనం.

తేమతో మరింత ప్రమాదం
వేడికి తేమ తోడైతే పరిస్థితి మరింత ప్రమాదకరంగా మారుతుంది. "గాలిలో తేమ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు చెమట త్వరగా ఆవిరి కాదు. దీనివల్ల శరీరం చల్లబడే ప్రక్రియ మందగిస్తుంది. ఇది ఇప్పటికే ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులతో బాధపడుతున్న వారి సమస్యలను మరింత జఠిలం చేస్తుంది," అని డాక్టర్ జైన్ పేర్కొన్నారు. అధిక తేమ.. కాలుష్య కారకాలను, అలర్జీలను, పొగను భూమికి దగ్గరగా బంధించి ఉంచుతుంది. ఫలితంగా శ్వాసనాళాలకు చికాకు కలిగిస్తుంది. పొడి వేడి గాలి, తేమతో కూడిన వేడి గాలి రెండూ ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యానికి హానికరమేనని ఆమె స్పష్టం చేశారు.

పెరుగుతున్న ఆస్తమా, శ్వాసకోశ సమస్యలు
గతేడాది ఇదే సమయంతో పోలిస్తే ఈసారి శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్లు, ఆస్తమా కేసులు అధికంగా నమోదవుతున్నాయని పల్మనాలజిస్టులు చెబుతున్నారు. గాలిలో కాలుష్య కణాల స్థాయి పెరగడం వల్ల ఆస్తమా ఉన్నవారిలో సమస్య తీవ్రమవుతోంది. ఆయాసం, దగ్గు, పిల్లికూతలు, అలసట, కఫం ఎక్కువగా ఉత్పత్తి కావడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తున్నాయి.

వీరికి ముప్పు ఎక్కువ
ఆస్తమా, సీఓపీడీ వంటి దీర్ఘకాలిక ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు ఉన్నవారు, వృద్ధులు, ధూమపానం చేసేవారు, బయట ఎక్కువ సేపు పనిచేసేవారు ముఖ్యంగా ప్రమాదంలో ఉన్నారు. ట్రాఫిక్ పోలీసులు, నిర్మాణ రంగ కార్మికులు, డెలివరీ సిబ్బంది వంటి వారు గంటల తరబడి ప్రత్యక్షంగా ఎండలో పనిచేయడం వల్ల అధిక ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నారు. తీవ్రమైన వేడి, కాలుష్యం కలయిక దీర్ఘకాలంలో ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యాన్ని శాశ్వతంగా దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి
ఈ నేపథ్యంలో ఊపిరితిత్తులను కాపాడుకోవడానికి కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఉదయం 11 గంటల నుంచి సాయంత్రం 4 గంటల మధ్య బయటకు వెళ్లకపోవడం ఉత్తమం. ఆ సమయంలో ఉష్ణోగ్రతలు గరిష్ఠ స్థాయిలో ఉంటాయి.

తీసుకోవాల్సిన ఇతర జాగ్రత్తలు:

• గాలిలో కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు కిటికీలు, తలుపులు మూసి ఉంచాలి.
• సూర్యరశ్మి నేరుగా ఇంట్లోకి రాకుండా కర్టెన్లు ఉపయోగించాలి.
• శరీరం డీహైడ్రేట్ కాకుండా నీరు, ఎలక్ట్రోలైట్లు ఉన్న ద్రవాలు ఎక్కువగా తీసుకోవాలి.
• వదులుగా ఉండే లేత రంగు కాటన్ దుస్తులు ధరించాలి.
• బయటకు వెళ్లాల్సి వస్తే టోపీ లేదా గొడుగు తప్పనిసరిగా వాడాలి.
• ఆస్తమా, సీఓపీడీ రోగులు వేసవిలో తమ మందులను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మానవద్దని డాక్టర్ జైన్ ప్రత్యేకంగా సూచించారు.