ఓపక్క కాల్పులు.. మరోపక్క దిగ్బంధనం.. సురక్షితంగా ముంబైకి చేరిన భారత ఆయిల్, గ్యాస్ ట్యాంకర్లు

హర్మూజ్ జలసంధిలో ఇరాన్‌ను కట్టడి చేసేందుకు అమెరికా విధించిన నౌకా దిగ్బంధనం పూర్తిగా ఫలించడం లేదు. అమెరికా నౌకాదళ నిఘా ఉన్నప్పటికీ డజన్ల కొద్దీ ఆయిల్ ట్యాంకర్లు ఈ మార్గం గుండా తమ ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయి. ఇటీవల ఇరాన్ నుంచి వస్తున్న 'దేశ్ గరిమ' అనే భారత నౌక మార్గమధ్యంలో కాల్పులకు గురైనా సురక్షితంగా ముంబై తీరానికి చేరుకుంది. ఈ నౌక ఖతార్‌లోని రాస్ లఫాన్ నుంచి 97,000 టన్నుల ముడి చమురును తీసుకువచ్చింది.

ఏప్రిల్ 13న అమెరికా దిగ్బంధనం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు 30కి పైగా ట్యాంకర్లు హర్మూజ్ జలసంధిని దాటినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఇరాన్‌తో సంబంధం ఉన్న 34 ట్యాంకర్లు అమెరికా దిగ్బంధనాన్ని తప్పించుకున్నాయని 'ది ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్' ఇటీవల ఒక కథనంలో పేర్కొంది. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతంలో 14 భారత నౌకలు ఉన్నాయని విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ తెలిపారు.

నౌకలు అనుసరిస్తున్న మార్గాలు ఏవి?
దిగ్బంధనాన్ని తప్పించుకోవడానికి నౌకలు రెండు ప్రధాన మార్గాలను అనుసరించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. మొదటిది, ఇరాన్ తీరం వెంబడి ప్రయాణించి, పాకిస్థాన్ ప్రాదేశిక జలాల్లోకి ప్రవేశించి, ఆ తర్వాత అంతర్జాతీయ జలాల ద్వారా అరేబియా సముద్రంలోకి రావడం. రెండోది, ఇరాన్‌లోని చాబహర్ ఓడరేవు వరకు తీరం వెంబడి ప్రయాణించి, అక్కడి నుంచి నేరుగా అంతర్జాతీయ జలాల్లోకి ప్రవేశించి భారత్‌ వైపు రావడం. అంతర్జాతీయ సముద్ర చట్టాల (UNCLOS) ప్రకారం, ఒక దేశ ప్రాదేశిక జలాల్లోకి మరో దేశ నౌకాదళం అనుమతి లేకుండా ప్రవేశించలేదు. ఇదే ఇరాన్ నౌకలకు కలిసొస్తున్న అంశం.

భారత నౌకాదళం పాత్ర
అయితే, భారత నౌకలు పాకిస్థాన్ జలాలను ఉపయోగించడం అసంభవమని, అనవసరమైన రిస్క్ అని భారత నౌకాదళానికి చెందిన ఒక రిటైర్డ్ సీనియర్ అధికారి అభిప్రాయపడ్డారు. అమెరికా దిగ్బంధం ఇరాన్ ఓడరేవుల నుంచి వచ్చే నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నప్పటికీ, భారత నౌకల వంటి తటస్థ నౌకలకు ప్రత్యక్ష ముప్పు పరిమితంగానే ఉంటుందని ఆయన తెలిపారు. భారత విదేశాంగ శాఖ దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారా నౌకల రాకపోకలకు మార్గం సుగమం చేస్తుందని, ఆ తర్వాత భారత నౌకాదళం గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమాన్‌లో ఆ నౌకలను కలుసుకుని సురక్షితంగా భారత తీరాలకు ఎస్కార్ట్ చేస్తుందని వివరించారు. ఈ పద్ధతిలో పాకిస్థాన్ జలాల్లోకి ప్రవేశించాల్సిన అవసరం లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

మొత్తం మీద, అమెరికా నౌకాదళ శక్తికి కూడా కొన్ని పరిమితులు ఉన్నాయని, ప్రాదేశిక జలాలను ఉపయోగించుకుని ఇరాన్ నుంచి ముంబైకి చమురు రవాణా సాధ్యమవుతోందని ఈ పరిణామాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.