మూడేళ్లుగా వరల్డ్ బ్యాంకు 'రెడ్' కేటగిరీలో బంగ్లాదేశ్... కారణం ఇదే!
పొరుగు దేశం బంగ్లాదేశ్ను తీవ్రమైన ఆహార ద్రవ్యోల్బణం పట్టి పీడిస్తోంది. దాదాపు మూడేళ్లుగా ఆ దేశం, ఆహార ద్రవ్యోల్బణ ప్రమాదం అధికంగా ఉన్న దేశాల 'రెడ్' కేటగిరీ నుంచి బయటపడలేకపోతోంది. ప్రభుత్వం మధ్యంతరంగా కొన్ని చర్యలు తీసుకోవడంతో మొత్తం ద్రవ్యోల్బణం కాస్త తగ్గినా, గత ఐదు నెలలుగా ఆహార వస్తువుల ధరలు మళ్లీ పెరగడం ఆందోళన కలిగిస్తోందని బంగ్లాదేశ్ మీడియాలో వచ్చిన ఒక కథనం పేర్కొంది.
ప్రపంచ బ్యాంకు ఇటీవల విడుదల చేసిన నివేదికలో కూడా బంగ్లాదేశ్ 'రెడ్' కేటగిరీలోనే ఉన్న విషయాన్ని ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. గత 10 నెలలుగా ఆ దేశంలో ఆహార ద్రవ్యోల్బణం అత్యధిక స్థాయిలో కొనసాగుతోందని నివేదిక స్పష్టం చేసింది. దీని అర్థం బంగ్లాదేశ్లో ఆహార అభద్రత ముప్పు ఏమాత్రం తగ్గలేదని, పైగా ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం కారణంగా ఇది మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని ఢాకాకు చెందిన 'ప్రథమ్ ఆలో' పత్రిక విశ్లేషించింది. ఈ జాబితాలో బంగ్లాదేశ్తో పాటు మరో 13 దేశాలు (ఇథియోపియా, మొజాంబిక్, అంగోలా, ఘనా, రష్యా, ఉక్రెయిన్ తదితర దేశాలు) కూడా ఉన్నాయి.
ఆహార ద్రవ్యోల్బణం ఈ స్థాయిలో పెరగడం చాలా ఆందోళనకరమని ప్రైవేట్ పరిశోధనా సంస్థ 'సౌత్ ఏషియన్ నెట్వర్క్ ఆన్ ఎకనామిక్ మోడలింగ్' (ఎస్ఏఎన్ఈఎం) ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ సెలిమ్ రైహాన్ అన్నారు. మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం ఇలాగే కొనసాగితే, అది దేశ దిగుమతులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని, ఫలితంగా ద్రవ్యోల్బణం మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉందని ఆయన హెచ్చరించారు. పొరుగు దేశాలతో పోలిస్తే ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడంలో బంగ్లాదేశ్ చాలా వరకు విఫలమైందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రభుత్వ ఏజెన్సీల ప్రకారం ద్రవ్యోల్బణం 8.5 శాతం నుంచి 9 శాతం మధ్య ఉందని చెబుతున్నప్పటికీ, వాస్తవానికి ఇది ఇంకా ఎక్కువగానే ఉందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. బంగ్లాదేశ్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ (బీబీఎస్) ప్రకారం, ఫిబ్రవరిలో ఆహార ద్రవ్యోల్బణం 9.3 శాతంగా నమోదైంది. ఇది గత 13 నెలల్లో అత్యధికం.
గత మూడేళ్లకు పైగా ఆహార ద్రవ్యోల్బణం ఇంత అధిక స్థాయిలో కొనసాగడం ఇదే తొలిసారి. పేద, పరిమిత ఆదాయ వర్గాల ప్రజలు ఇంత సుదీర్ఘకాలం పాటు కష్టాలను ఎప్పుడూ ఎదుర్కోలేదని నిపుణులు అంటున్నారు. పేద ప్రజల ఆదాయంలో మూడింట రెండొంతుల వరకు ఆహారానికే ఖర్చవుతుంది. దీంతో ధరల పెరుగుదల భారం వారినే ఎక్కువగా దెబ్బతీస్తోంది. ప్రపంచ బ్యాంకు జాబితాలోని ఇతర దేశాలు గత ఏడాది కాలంలో రెడ్, పర్పుల్, యెల్లో, గ్రీన్ కేటగిరీల మధ్య మారుతుండగా, బంగ్లాదేశ్ మాత్రం 'రెడ్' కేటగిరీలోనే స్థిరంగా ఉండిపోవడం అక్కడి పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది.
ప్రపంచ బ్యాంకు ఇటీవల విడుదల చేసిన నివేదికలో కూడా బంగ్లాదేశ్ 'రెడ్' కేటగిరీలోనే ఉన్న విషయాన్ని ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. గత 10 నెలలుగా ఆ దేశంలో ఆహార ద్రవ్యోల్బణం అత్యధిక స్థాయిలో కొనసాగుతోందని నివేదిక స్పష్టం చేసింది. దీని అర్థం బంగ్లాదేశ్లో ఆహార అభద్రత ముప్పు ఏమాత్రం తగ్గలేదని, పైగా ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం కారణంగా ఇది మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని ఢాకాకు చెందిన 'ప్రథమ్ ఆలో' పత్రిక విశ్లేషించింది. ఈ జాబితాలో బంగ్లాదేశ్తో పాటు మరో 13 దేశాలు (ఇథియోపియా, మొజాంబిక్, అంగోలా, ఘనా, రష్యా, ఉక్రెయిన్ తదితర దేశాలు) కూడా ఉన్నాయి.
ఆహార ద్రవ్యోల్బణం ఈ స్థాయిలో పెరగడం చాలా ఆందోళనకరమని ప్రైవేట్ పరిశోధనా సంస్థ 'సౌత్ ఏషియన్ నెట్వర్క్ ఆన్ ఎకనామిక్ మోడలింగ్' (ఎస్ఏఎన్ఈఎం) ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ సెలిమ్ రైహాన్ అన్నారు. మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం ఇలాగే కొనసాగితే, అది దేశ దిగుమతులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని, ఫలితంగా ద్రవ్యోల్బణం మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉందని ఆయన హెచ్చరించారు. పొరుగు దేశాలతో పోలిస్తే ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడంలో బంగ్లాదేశ్ చాలా వరకు విఫలమైందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రభుత్వ ఏజెన్సీల ప్రకారం ద్రవ్యోల్బణం 8.5 శాతం నుంచి 9 శాతం మధ్య ఉందని చెబుతున్నప్పటికీ, వాస్తవానికి ఇది ఇంకా ఎక్కువగానే ఉందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. బంగ్లాదేశ్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ (బీబీఎస్) ప్రకారం, ఫిబ్రవరిలో ఆహార ద్రవ్యోల్బణం 9.3 శాతంగా నమోదైంది. ఇది గత 13 నెలల్లో అత్యధికం.
గత మూడేళ్లకు పైగా ఆహార ద్రవ్యోల్బణం ఇంత అధిక స్థాయిలో కొనసాగడం ఇదే తొలిసారి. పేద, పరిమిత ఆదాయ వర్గాల ప్రజలు ఇంత సుదీర్ఘకాలం పాటు కష్టాలను ఎప్పుడూ ఎదుర్కోలేదని నిపుణులు అంటున్నారు. పేద ప్రజల ఆదాయంలో మూడింట రెండొంతుల వరకు ఆహారానికే ఖర్చవుతుంది. దీంతో ధరల పెరుగుదల భారం వారినే ఎక్కువగా దెబ్బతీస్తోంది. ప్రపంచ బ్యాంకు జాబితాలోని ఇతర దేశాలు గత ఏడాది కాలంలో రెడ్, పర్పుల్, యెల్లో, గ్రీన్ కేటగిరీల మధ్య మారుతుండగా, బంగ్లాదేశ్ మాత్రం 'రెడ్' కేటగిరీలోనే స్థిరంగా ఉండిపోవడం అక్కడి పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది.