యువతలో డిజిటల్ వ్యసనం పెను సంక్షోభం.. ఆర్థిక సర్వేలో కేంద్రం ఆందోళన

దేశంలో పిల్లలు, యువతలో డిజిటల్ వ్యసనం ఒక ముఖ్యమైన ఆరోగ్య సమస్యగా మారుతోందని, ఇది మానసిక సంక్షోభానికి కూడా దారితీస్తోందని కేంద్ర ప్రభుత్వం తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ గురువారం పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టిన ఆర్థిక సర్వే 2025-26లో ఈ కీలక విషయాలను వెల్లడించారు.

డిజిటల్ పరికరాలకు మితిమీరి అలవాటు పడటం వల్ల యువతలో చదువుపై ఏకాగ్రత తగ్గడం, పని సామర్థ్యం దెబ్బతినడం, నిద్రలేమి (స్లీప్ డెట్) వంటి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయని సర్వే పేర్కొంది. ముఖ్యంగా 15-24 ఏళ్ల వయసు వారిలో సోషల్ మీడియా వ్యసనం ఎక్కువగా ఉందని, ఇది ఆందోళన, డిప్రెషన్, ఆత్మన్యూనతకు కారణమవుతోందని తెలిపింది. ఆన్‌లైన్ గేమింగ్, సోషల్ మీడియాలో ఇతరులతో తమను పోల్చి చూసుకోవడం, నిర్విరామంగా స్క్రోలింగ్ చేయడం వంటివి వారి మానసిక ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నాయని వివరించింది.

ఈ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు ప్రభుత్వం ఇప్పటికే పలు చర్యలు చేపట్టినట్లు సర్వే వెల్లడించింది. మానసిక ఆరోగ్య సహాయం కోసం 'టెలీ-మానస్' కార్యక్రమం ద్వారా ఇప్పటివరకు 32 లక్షల కాల్స్ స్వీకరించినట్లు తెలిపింది. టెక్నాలజీ వ్యసనానికి చికిత్స అందించేందుకు బెంగళూరులోని నిమ్హాన్స్‌లో 'షట్' (SHUT) క్లినిక్, ఆన్‌లైన్ గేమింగ్‌ను నియంత్రించేందుకు ప్రత్యేక చట్టం (2025) వంటివి అమలు చేస్తున్నట్లు పేర్కొంది.

డిజిటల్ వాడకాన్ని పూర్తిగా నియంత్రించడం సాధ్యం కానందున, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై దృష్టి సారించాలని సర్వే సూచించింది. పాఠశాలల్లో 'డిజిటల్ వెల్‌నెస్' పై అవగాహన కల్పించే పాఠ్యాంశాన్ని ప్రవేశపెట్టడం, గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఆఫ్‌లైన్ యూత్ హబ్స్ ఏర్పాటు చేయడం వంటివి అవసరమని తెలిపింది. యువత భవిష్యత్తును బలోపేతం చేసేందుకు శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యంపై సమగ్ర దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఉందని స్పష్టం చేసింది.