Chandrababu Naidu: గత ప్రభుత్వ హయాంలో సీమ ప్రాజెక్టుల నిర్లక్ష్యం.. గణాంకాలతో నివేదిక విడుదల చేసిన ప్రభుత్వం
- రాయలసీమ ప్రాజెక్టులపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సమగ్ర పవర్పాయింట్ ప్రజెంటేషన్ విడుదల
- గత ప్రభుత్వ హయాంలో ప్రాజెక్టులు తీవ్ర నిర్లక్ష్యానికి గురయ్యాయని ఆరోపణ
- రాయలసీమ లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ పేరుతో రూ.1000 కోట్లు వృథా అయ్యాయని వెల్లడి
- తుంగభద్ర గేటును 5 రోజుల్లో బాగుచేసి 40 టీఎంసీల నీటిని కాపాడామని వెల్లడి
- గోదావరి జలాలను సీమకు తరలించి సస్యశ్యామలం చేయడమే లక్ష్యమని స్పష్టీకరణ
రాయలసీమ సాగునీటి ప్రాజెక్టుల చరిత్ర, ప్రస్తుత పరిస్థితి, ఎదుర్కొన్న సవాళ్లు, గత ప్రభుత్వ హయాంలో జరిగిన నిర్లక్ష్యం వంటి అంశాలపై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మంగళవారం ఒక సమగ్ర పవర్పాయింట్ ప్రజెంటేషన్ను విడుదల చేసింది. కృష్ణా జలాలను రాయలసీమకు తరలించి కరవును పారదోలాలనే లక్ష్యంతో ఎన్టీఆర్, చంద్రబాబు హయాంలోనే సీమ సాగునీటి ప్రాజెక్టులకు పునాదులు పడ్డాయని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. తెలుగుగంగ, హంద్రీ-నీవా, గాలేరు-నగరి వంటి ప్రాజెక్టులను ఆనాడు రూపకల్పన చేశారని గుర్తుచేసింది.
ప్రస్తుత నీటి నిల్వలపై గణాంకాలు
ఈ ఏడాది జనవరి 5 నాటికి రాయలసీమలోని 17 ప్రధాన జలాశయాల మొత్తం సామర్థ్యం 335.03 టీఎంసీలు కాగా, ప్రస్తుతం 288.32 టీఎంసీల నీరు నిల్వ ఉందని, ఇది 86 శాతమని ప్రభుత్వం తెలిపింది. మధ్యతరహా, చిన్న నీటిపారుదల చెరువులతో కలిపి రీజియన్లోని మొత్తం నిల్వ సామర్థ్యం 464.65 టీఎంసీలు కాగా, 366.09 టీఎంసీల (79%) నీరు అందుబాటులో ఉందని వివరించింది.
ప్రాజెక్టుల వారీగా నిర్లక్ష్యం, ప్రస్తుత చర్యలు
హంద్రీ-నీవా: ఈ ప్రాజెక్టులో 3,850 క్యూసెక్కుల సామర్థ్యంతో పంప్ హౌస్లు నిర్మించినా, 2019 నుంచి 2024 మధ్య కాలంలో పనులు పూర్తి చేయకపోవడంతో నిరుపయోగంగా మారాయని ప్రభుత్వం ఆరోపించింది. ఆ ఐదేళ్లలో ప్రాజెక్టుపై ఎలాంటి నిధులు ఖర్చు చేయలేదని, పైగా విద్యుత్ బకాయిలు పేరుకుపోయాయని పేర్కొంది.
ప్రస్తుత ప్రభుత్వం మొదటి, రెండవ దశ పనులను పూర్తి చేసి 735 కిలోమీటర్ల దూరంలోని పరమసముద్రం చెరువుకు, మడకశిర బ్రాంచ్ కెనాల్ ద్వారా 493 కిలోమీటర్ల వరకు కృష్ణా జలాలను అందించామని తెలిపింది. 2019-24 మధ్య కేవలం రూ.514 కోట్లు ఖర్చు చేస్తే, 2024-26 మధ్య రూ.3,145 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు గణాంకాలను వెల్లడించింది.
నిర్వహణ లోపాలు: గత ప్రభుత్వ హయాంలో ప్రాజెక్టుల నిర్వహణను తీవ్రంగా నిర్లక్ష్యం చేశారని ప్రభుత్వం ఆరోపించింది. పింఛ ప్రాజెక్టును పట్టించుకోకపోవడం వల్ల నిర్మాణం దెబ్బతిన్నదని, అన్నమయ్య ప్రాజెక్టు నిర్వహణ లోపాల వల్ల పలు గ్రామాలు ముంపునకు గురై 39 మంది మరణించారని పేర్కొంది.
అలగనూరు బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ కట్ట దెబ్బతినడంతో 2021 సెప్టెంబర్ నుంచి ఆయకట్టుకు నీటి సరఫరా నిలిచిపోయిందని తెలిపింది. గాలేరు-నగరి వ్యవస్థకు కీలకమైన గోరకల్లు రిజర్వాయర్ భద్రతకు ఐదేళ్లలో ఎలాంటి నిధులు ఇవ్వలేదని, ఆవుకు ప్రాజెక్టులోనూ నిర్వహణ లోపాల వల్ల నష్టం వాటిల్లిందని ఆరోపించింది.
తుంగభద్ర, ఇతర ప్రాజెక్టుల మరమ్మతులు: 2024లో తుంగభద్ర డ్యామ్ 19వ క్రెస్ట్ గేటు కూలిపోగా, ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు చొరవతో కేవలం ఐదు రోజుల్లోనే కొత్త స్టాప్-లాగ్ గేట్లు ఏర్పాటు చేసి సుమారు 40 టీఎంసీల నీటిని కాపాడినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.
ప్రస్తుతం రూ.54.42 కోట్లతో కొత్త క్రెస్ట్ గేట్ల నిర్మాణం జరుగుతోందని వివరించింది. అదేవిధంగా, శ్రీశైలం ప్రాజెక్టుకు రూ.203 కోట్లు, గోరకల్లుకు రూ.55.50 కోట్లు, ఆవుకుకు రూ.4.5 కోట్లు, అలగనూరుకు రూ.36 కోట్లు మరమ్మతుల కోసం కేటాయించినట్లు పేర్కొంది.
నిబంధనలకు విరుద్ధంగా పనులు, ప్రజాధనం వృథా
రాయలసీమ లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్: పర్యావరణ అనుమతులు లేకుండానే రూ.3,825 కోట్ల అంచనాతో 2020లో ఈ స్కీమ్ను ప్రారంభించారని ప్రభుత్వం వివరించింది. దీనిపై జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ (NGT) స్టేటస్ కో విధించి, తర్వాత ప్రాజెక్టును పూర్తిగా నిలిపివేసిందని, రూ.2.65 కోట్ల జరిమానా కూడా వేసిందని గుర్తుచేసింది. సివిల్ పనులు, యంత్రాలు, వడ్డీల రూపంలో సుమారు రూ.990 కోట్లు ఖర్చు చేసి ప్రజాధనాన్ని వృథా చేశారని, మరో రూ.750 కోట్ల అప్పులు మిగిల్చారని ఆరోపించింది.
ఇతర ప్రాజెక్టులు: జీఎన్ఎస్ఎస్-హెచ్ఎన్ఎస్ఎస్ లింక్ పనులను భూసేకరణ, అటవీ అనుమతులు లేకుండానే కాంట్రాక్టర్లకు అప్పగించి రూ.1,067 కోట్లు చెల్లించారని పేర్కొంది. ముదివేడు, నేతిగుంటపల్లి, ఆవులపల్లి రిజర్వాయర్లను కూడా అనుమతులు లేకుండా ప్రారంభించడం వల్ల ఎన్జీటీ రూ.100 కోట్ల జరిమానా విధించిందని, రైతులకు ఇవ్వాల్సిన రూ.191 కోట్ల పరిహారం చెల్లించకుండా రూ.688 కోట్ల ప్రభుత్వ నిధులను వృథా చేశారని ప్రభుత్వం తన ప్రజెంటేషన్లో తీవ్ర ఆరోపణలు చేసింది.
భవిష్యత్ లక్ష్యం: గోదావరి జలాల తరలింపు
ప్రతి ఏటా సముద్రంలోకి వృథాగా పోతున్న 3,000 టీఎంసీల గోదావరి జలాల నుంచి 200 టీఎంసీలను పోలవరం-నల్లమల సాగర్ లింక్ ప్రాజెక్టు ద్వారా రాయలసీమకు తరలించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు తెలిపింది. బొల్లపల్లి రిజర్వాయర్లో 173 టీఎంసీల నీటిని నిల్వ చేయడం ద్వారా రాయలసీమ భవిష్యత్ అవసరాలు తీర్చి, ఆ ప్రాంతాన్ని సస్యశ్యామలం చేయాలన్నదే ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు సంకల్పమని ప్రజెంటేషన్లో పేర్కొన్నారు.
ప్రస్తుత నీటి నిల్వలపై గణాంకాలు
ఈ ఏడాది జనవరి 5 నాటికి రాయలసీమలోని 17 ప్రధాన జలాశయాల మొత్తం సామర్థ్యం 335.03 టీఎంసీలు కాగా, ప్రస్తుతం 288.32 టీఎంసీల నీరు నిల్వ ఉందని, ఇది 86 శాతమని ప్రభుత్వం తెలిపింది. మధ్యతరహా, చిన్న నీటిపారుదల చెరువులతో కలిపి రీజియన్లోని మొత్తం నిల్వ సామర్థ్యం 464.65 టీఎంసీలు కాగా, 366.09 టీఎంసీల (79%) నీరు అందుబాటులో ఉందని వివరించింది.
ప్రాజెక్టుల వారీగా నిర్లక్ష్యం, ప్రస్తుత చర్యలు
హంద్రీ-నీవా: ఈ ప్రాజెక్టులో 3,850 క్యూసెక్కుల సామర్థ్యంతో పంప్ హౌస్లు నిర్మించినా, 2019 నుంచి 2024 మధ్య కాలంలో పనులు పూర్తి చేయకపోవడంతో నిరుపయోగంగా మారాయని ప్రభుత్వం ఆరోపించింది. ఆ ఐదేళ్లలో ప్రాజెక్టుపై ఎలాంటి నిధులు ఖర్చు చేయలేదని, పైగా విద్యుత్ బకాయిలు పేరుకుపోయాయని పేర్కొంది.
ప్రస్తుత ప్రభుత్వం మొదటి, రెండవ దశ పనులను పూర్తి చేసి 735 కిలోమీటర్ల దూరంలోని పరమసముద్రం చెరువుకు, మడకశిర బ్రాంచ్ కెనాల్ ద్వారా 493 కిలోమీటర్ల వరకు కృష్ణా జలాలను అందించామని తెలిపింది. 2019-24 మధ్య కేవలం రూ.514 కోట్లు ఖర్చు చేస్తే, 2024-26 మధ్య రూ.3,145 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు గణాంకాలను వెల్లడించింది.
నిర్వహణ లోపాలు: గత ప్రభుత్వ హయాంలో ప్రాజెక్టుల నిర్వహణను తీవ్రంగా నిర్లక్ష్యం చేశారని ప్రభుత్వం ఆరోపించింది. పింఛ ప్రాజెక్టును పట్టించుకోకపోవడం వల్ల నిర్మాణం దెబ్బతిన్నదని, అన్నమయ్య ప్రాజెక్టు నిర్వహణ లోపాల వల్ల పలు గ్రామాలు ముంపునకు గురై 39 మంది మరణించారని పేర్కొంది.
అలగనూరు బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ కట్ట దెబ్బతినడంతో 2021 సెప్టెంబర్ నుంచి ఆయకట్టుకు నీటి సరఫరా నిలిచిపోయిందని తెలిపింది. గాలేరు-నగరి వ్యవస్థకు కీలకమైన గోరకల్లు రిజర్వాయర్ భద్రతకు ఐదేళ్లలో ఎలాంటి నిధులు ఇవ్వలేదని, ఆవుకు ప్రాజెక్టులోనూ నిర్వహణ లోపాల వల్ల నష్టం వాటిల్లిందని ఆరోపించింది.
తుంగభద్ర, ఇతర ప్రాజెక్టుల మరమ్మతులు: 2024లో తుంగభద్ర డ్యామ్ 19వ క్రెస్ట్ గేటు కూలిపోగా, ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు చొరవతో కేవలం ఐదు రోజుల్లోనే కొత్త స్టాప్-లాగ్ గేట్లు ఏర్పాటు చేసి సుమారు 40 టీఎంసీల నీటిని కాపాడినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.
ప్రస్తుతం రూ.54.42 కోట్లతో కొత్త క్రెస్ట్ గేట్ల నిర్మాణం జరుగుతోందని వివరించింది. అదేవిధంగా, శ్రీశైలం ప్రాజెక్టుకు రూ.203 కోట్లు, గోరకల్లుకు రూ.55.50 కోట్లు, ఆవుకుకు రూ.4.5 కోట్లు, అలగనూరుకు రూ.36 కోట్లు మరమ్మతుల కోసం కేటాయించినట్లు పేర్కొంది.
నిబంధనలకు విరుద్ధంగా పనులు, ప్రజాధనం వృథా
రాయలసీమ లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్: పర్యావరణ అనుమతులు లేకుండానే రూ.3,825 కోట్ల అంచనాతో 2020లో ఈ స్కీమ్ను ప్రారంభించారని ప్రభుత్వం వివరించింది. దీనిపై జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ (NGT) స్టేటస్ కో విధించి, తర్వాత ప్రాజెక్టును పూర్తిగా నిలిపివేసిందని, రూ.2.65 కోట్ల జరిమానా కూడా వేసిందని గుర్తుచేసింది. సివిల్ పనులు, యంత్రాలు, వడ్డీల రూపంలో సుమారు రూ.990 కోట్లు ఖర్చు చేసి ప్రజాధనాన్ని వృథా చేశారని, మరో రూ.750 కోట్ల అప్పులు మిగిల్చారని ఆరోపించింది.
ఇతర ప్రాజెక్టులు: జీఎన్ఎస్ఎస్-హెచ్ఎన్ఎస్ఎస్ లింక్ పనులను భూసేకరణ, అటవీ అనుమతులు లేకుండానే కాంట్రాక్టర్లకు అప్పగించి రూ.1,067 కోట్లు చెల్లించారని పేర్కొంది. ముదివేడు, నేతిగుంటపల్లి, ఆవులపల్లి రిజర్వాయర్లను కూడా అనుమతులు లేకుండా ప్రారంభించడం వల్ల ఎన్జీటీ రూ.100 కోట్ల జరిమానా విధించిందని, రైతులకు ఇవ్వాల్సిన రూ.191 కోట్ల పరిహారం చెల్లించకుండా రూ.688 కోట్ల ప్రభుత్వ నిధులను వృథా చేశారని ప్రభుత్వం తన ప్రజెంటేషన్లో తీవ్ర ఆరోపణలు చేసింది.
భవిష్యత్ లక్ష్యం: గోదావరి జలాల తరలింపు
ప్రతి ఏటా సముద్రంలోకి వృథాగా పోతున్న 3,000 టీఎంసీల గోదావరి జలాల నుంచి 200 టీఎంసీలను పోలవరం-నల్లమల సాగర్ లింక్ ప్రాజెక్టు ద్వారా రాయలసీమకు తరలించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు తెలిపింది. బొల్లపల్లి రిజర్వాయర్లో 173 టీఎంసీల నీటిని నిల్వ చేయడం ద్వారా రాయలసీమ భవిష్యత్ అవసరాలు తీర్చి, ఆ ప్రాంతాన్ని సస్యశ్యామలం చేయాలన్నదే ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు సంకల్పమని ప్రజెంటేషన్లో పేర్కొన్నారు.
