ఇరాన్కు దగ్గరవుతున్న పాక్... ఈ నెలలో అప్పు తీర్చాల్సిందేనన్న యూఏఈ
తీవ్ర అప్పుల భారంతో కుంగిపోతున్న పాకిస్థాన్ మరో పెను ఆర్థిక సంక్షోభం అంచున నిలిచింది. ఈ నెలలోనే యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ)కు 3.5 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ.29 వేల కోట్లు) భారీ రుణాన్ని తిరిగి చెల్లించాల్సి రావడమే ఇందుకు కారణం. ఇప్పటికే ఆ దేశ విదేశీ మారక నిల్వలు అత్యంత కనిష్ఠ స్థాయికి పడిపోయిన తరుణంలో, ఈ చెల్లింపు పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత కుంగదీస్తుందని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ విషయాన్ని పాక్ కేబినెట్ మంత్రి ఒకరు ధృవీకరించినట్లు పాకిస్థాన్కు చెందిన 'ఎక్స్ప్రెస్ ట్రిబ్యూన్' పత్రిక వెల్లడించింది.
గతంలో స్నేహపూర్వక దేశాల నుంచి రుణాలు పొంది, వాటిని 'రోలోవర్' (గడువు పొడిగింపు) చేయించుకుంటూ పాకిస్థాన్ నెట్టుకొచ్చేది. అయితే, ఈసారి రోలోవర్కు యూఏఈ నిరాకరించినట్లు తెలుస్తోంది. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో మారిన భౌగోళిక రాజకీయ సమీకరణాలే అబుదాబి కఠిన వైఖరికి కారణమని శ్రీలంకకు చెందిన 'గార్డియన్' పత్రిక తన కథనంలో విశ్లేషించింది. ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతల్లో పాకిస్థాన్ ఇరాన్కు దగ్గరగా ఉందనే భావన గల్ఫ్ దేశాలతో, ముఖ్యంగా యూఏఈతో సంబంధాలను క్లిష్టతరం చేసిందని పేర్కొంది.
ఈ భారీ చెల్లింపు పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది. విదేశీ మారక నిల్వలు మరింత పడిపోయి దిగుమతులకు చెల్లింపులు జరపడం, కరెన్సీ స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకోవడం కష్టతరం కానుంది. ఇప్పటికే అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి (ఐఎంఎఫ్) పర్యవేక్షణలో ఆర్థిక సంస్కరణలు చేపడుతున్న పాకిస్థాన్కు ఈ పరిణామం గట్టి ఎదురుదెబ్బేనని ఆర్థికవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
గతంలో పాకిస్థాన్కు యూఏఈ ఆర్థికంగా అండగా నిలిచింది. 2018లో 2 బిలియన్ డాలర్ల సాయం అందించగా, 2023లో మరో 1 బిలియన్ డాలర్ల కోసం పాక్ అభ్యర్థించింది. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. ఈ గండం నుంచి గట్టెక్కేందుకు పాక్ ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది. అప్పులో కొంత భాగాన్ని పెట్టుబడిగా మార్చుకునే అంశంపై చర్చలు జరుపుతున్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నా, అవి ఎంతవరకు ఫలిస్తాయోనన్న అనిశ్చితి నెలకొంది. మొత్తంగా, ఈ సంక్షోభం పాక్ ఆర్థిక వ్యవస్థలోని దీర్ఘకాలిక బలహీనతలను (తక్కువ ఎగుమతులు, అధిక ద్రవ్యలోటు) మరోసారి బహిర్గతం చేసింది.
గతంలో స్నేహపూర్వక దేశాల నుంచి రుణాలు పొంది, వాటిని 'రోలోవర్' (గడువు పొడిగింపు) చేయించుకుంటూ పాకిస్థాన్ నెట్టుకొచ్చేది. అయితే, ఈసారి రోలోవర్కు యూఏఈ నిరాకరించినట్లు తెలుస్తోంది. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో మారిన భౌగోళిక రాజకీయ సమీకరణాలే అబుదాబి కఠిన వైఖరికి కారణమని శ్రీలంకకు చెందిన 'గార్డియన్' పత్రిక తన కథనంలో విశ్లేషించింది. ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతల్లో పాకిస్థాన్ ఇరాన్కు దగ్గరగా ఉందనే భావన గల్ఫ్ దేశాలతో, ముఖ్యంగా యూఏఈతో సంబంధాలను క్లిష్టతరం చేసిందని పేర్కొంది.
ఈ భారీ చెల్లింపు పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది. విదేశీ మారక నిల్వలు మరింత పడిపోయి దిగుమతులకు చెల్లింపులు జరపడం, కరెన్సీ స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకోవడం కష్టతరం కానుంది. ఇప్పటికే అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి (ఐఎంఎఫ్) పర్యవేక్షణలో ఆర్థిక సంస్కరణలు చేపడుతున్న పాకిస్థాన్కు ఈ పరిణామం గట్టి ఎదురుదెబ్బేనని ఆర్థికవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
గతంలో పాకిస్థాన్కు యూఏఈ ఆర్థికంగా అండగా నిలిచింది. 2018లో 2 బిలియన్ డాలర్ల సాయం అందించగా, 2023లో మరో 1 బిలియన్ డాలర్ల కోసం పాక్ అభ్యర్థించింది. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. ఈ గండం నుంచి గట్టెక్కేందుకు పాక్ ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది. అప్పులో కొంత భాగాన్ని పెట్టుబడిగా మార్చుకునే అంశంపై చర్చలు జరుపుతున్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నా, అవి ఎంతవరకు ఫలిస్తాయోనన్న అనిశ్చితి నెలకొంది. మొత్తంగా, ఈ సంక్షోభం పాక్ ఆర్థిక వ్యవస్థలోని దీర్ఘకాలిక బలహీనతలను (తక్కువ ఎగుమతులు, అధిక ద్రవ్యలోటు) మరోసారి బహిర్గతం చేసింది.
