Pakistan: ఆర్థిక స్వేచ్ఛలో పాకిస్థాన్ ర్యాంక్ ఎంతో తెలుసా?
పొరుగుదేశం పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్ర సంక్షోభంలో ఉందని మరో అంతర్జాతీయ నివేదిక స్పష్టం చేసింది. అమెరికాకు చెందిన హెరిటేజ్ ఇన్స్టిట్యూట్ విడుదల చేసిన 2025 ఆర్థిక స్వేచ్ఛ సూచీలో (Index of Economic Freedom) పాకిస్థాన్ ‘అణచివేతకు గురైన’ (repressed) ఆర్థిక వ్యవస్థగా వర్గీకరించబడింది. మొత్తం 184 దేశాల జాబితాలో 100 పాయింట్లకు గాను కేవలం 49.1 స్కోరుతో పాక్ 150వ స్థానంలో నిలిచింది.
ఆర్థిక సంస్కరణల పట్ల పాక్ ప్రభుత్వం ఏమాత్రం నిబద్ధత చూపడం లేదని నివేదిక తీవ్రంగా విమర్శించింది. ప్రభుత్వ ఆర్థిక నిర్వహణను బలోపేతం చేయడంలో, పాతబడిన ఆర్థిక నిర్మాణాలను మార్చడంలో విఫలమైందని పేర్కొంది. న్యాయవ్యవస్థలో రాజకీయ జోక్యం, అవినీతి పెరిగిపోవడం ఆస్తి హక్కులను దెబ్బతీస్తోందని తెలిపింది. వ్యాపార వాతావరణం మెరుగుపడకపోవడం, ప్రైవేట్ రంగం స్తబ్దుగా ఉండటం, అధిక ద్రవ్యోల్బణం వంటి సమస్యలను కూడా నివేదిక ఎత్తిచూపింది. ఈ నివేదిక కోసం జూన్ 2024 నాటి డేటాను పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు.
అయితే, ఈ సూచీలోని కొన్ని అంశాలు క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలకు భిన్నంగా ఉన్నాయని పాకిస్థానీ ఆర్థికవేత్త అలీ సల్మాన్ విశ్లేషించారు. ఉదాహరణకు, 'ప్రభుత్వ వ్యయం', 'పన్నుల భారం' విషయంలో పాకిస్థాన్కు సూచీలో అధిక స్కోర్లు లభించాయి. జీడీపీలో ప్రభుత్వ వ్యయం 20 శాతంగా, పన్నుల వసూళ్లు 10 శాతంగా ఉండటమే దీనికి కారణం. కానీ, ప్రభుత్వ వ్యయంలో 70 శాతం వడ్డీ చెల్లింపులు, రక్షణ రంగానికే పోతుండటంతో అధిక స్కోరుకు అర్థం లేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
అదేవిధంగా, పన్ను-జీడీపీ నిష్పత్తి తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, పన్నులు చెల్లించే కొద్దిమందిపై భారం చాలా ఎక్కువగా ఉందని సల్మాన్ తెలిపారు. ఇటీవల వ్యక్తులపై గరిష్ఠ ఆదాయపు పన్నును 35 శాతం నుంచి 45 శాతానికి పెంచారు. కార్పొరేట్లపై విధించిన 'సూపర్ ట్యాక్స్'తో వారిపై పన్నుల భారం 50 శాతం దాటింది. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, వచ్చే ఏడాది సూచీలో పాకిస్థాన్ ర్యాంక్ మరింత దిగజారే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఆర్థిక సంస్కరణల పట్ల పాక్ ప్రభుత్వం ఏమాత్రం నిబద్ధత చూపడం లేదని నివేదిక తీవ్రంగా విమర్శించింది. ప్రభుత్వ ఆర్థిక నిర్వహణను బలోపేతం చేయడంలో, పాతబడిన ఆర్థిక నిర్మాణాలను మార్చడంలో విఫలమైందని పేర్కొంది. న్యాయవ్యవస్థలో రాజకీయ జోక్యం, అవినీతి పెరిగిపోవడం ఆస్తి హక్కులను దెబ్బతీస్తోందని తెలిపింది. వ్యాపార వాతావరణం మెరుగుపడకపోవడం, ప్రైవేట్ రంగం స్తబ్దుగా ఉండటం, అధిక ద్రవ్యోల్బణం వంటి సమస్యలను కూడా నివేదిక ఎత్తిచూపింది. ఈ నివేదిక కోసం జూన్ 2024 నాటి డేటాను పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు.
అయితే, ఈ సూచీలోని కొన్ని అంశాలు క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలకు భిన్నంగా ఉన్నాయని పాకిస్థానీ ఆర్థికవేత్త అలీ సల్మాన్ విశ్లేషించారు. ఉదాహరణకు, 'ప్రభుత్వ వ్యయం', 'పన్నుల భారం' విషయంలో పాకిస్థాన్కు సూచీలో అధిక స్కోర్లు లభించాయి. జీడీపీలో ప్రభుత్వ వ్యయం 20 శాతంగా, పన్నుల వసూళ్లు 10 శాతంగా ఉండటమే దీనికి కారణం. కానీ, ప్రభుత్వ వ్యయంలో 70 శాతం వడ్డీ చెల్లింపులు, రక్షణ రంగానికే పోతుండటంతో అధిక స్కోరుకు అర్థం లేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
అదేవిధంగా, పన్ను-జీడీపీ నిష్పత్తి తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, పన్నులు చెల్లించే కొద్దిమందిపై భారం చాలా ఎక్కువగా ఉందని సల్మాన్ తెలిపారు. ఇటీవల వ్యక్తులపై గరిష్ఠ ఆదాయపు పన్నును 35 శాతం నుంచి 45 శాతానికి పెంచారు. కార్పొరేట్లపై విధించిన 'సూపర్ ట్యాక్స్'తో వారిపై పన్నుల భారం 50 శాతం దాటింది. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, వచ్చే ఏడాది సూచీలో పాకిస్థాన్ ర్యాంక్ మరింత దిగజారే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
