హిందూ మహాసముద్రంలో భారీ 'గ్రావిటీ హోల్'.. వీడిన మిస్టరీ!

హిందూ మహాసముద్రంలో, ముఖ్యంగా భారతదేశానికి నైరుతి దిశలో, ఓ భారీ 'గ్రావిటీ హోల్' ఉన్న విషయం చాలాకాలంగా శాస్త్రవేత్తలకు తెలుసు. ఇది నిజమైన గొయ్యి కాదు, గురుత్వాకర్షణ శక్తి చాలా బలహీనంగా ఉన్న ప్రాంతం. ఈ భౌగోళిక అద్భుతం వెనుక ఉన్న రహస్యాన్ని ఛేదించేందుకు జరిపిన పరిశోధనల్లో కీలక విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. భూమి అంతర్భాగంలోని సంక్లిష్ట ప్రక్రియలే దీనికి కారణమని శాస్త్రవేత్తలు నిర్ధారించారు.

దాదాపు 30 లక్షల చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో, భూ గురుత్వాకర్షణ శక్తి సాధారణం కంటే చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. దీని ఫలితంగా, ప్రపంచ సగటుతో పోలిస్తే ఇక్కడ సముద్ర మట్టం సుమారు 106 మీటర్ల వరకు లోతుగా ఉంటుంది. భూమి అంతర్భాగంలోని మాంటిల్ పొరల నుంచి పైకి వస్తున్న అత్యంత వేడి, తక్కువ సాంద్రత కలిగిన శిలాద్రవమే (ప్లూమ్స్) ఈ గురుత్వాకర్షణ వ్యత్యాసానికి కారణమని తాజా కంప్యూటర్ నమూనాలు తేల్చాయి.

కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం, భారత ఫలకం ఉత్తరం వైపు కదులుతున్నప్పుడు పురాతన 'టెథిస్' మహాసముద్రం మూసుకుపోయింది. ఈ క్రమంలో సముద్రపు ఫలకాలు భూమి లోపలికి చొచ్చుకుపోయి మాంటిల్‌ పొరలను తాకాయి. ఈ ఒత్తిడికి ఆఫ్రికా కింద ఉన్న భారీ ఉష్ణ ప్రాంతం (ఆఫ్రికన్ సూపర్ ప్లూమ్) నుంచి వేడి పదార్థాలు పైకి నెట్టబడి, భారత మహాసముద్రం కిందకు చేరాయి. ఈ తక్కువ సాంద్రత కలిగిన పదార్థాల వల్ల ఆ ప్రాంతంలో ద్రవ్యరాశి తగ్గి, గురుత్వాకర్షణ బలహీనపడింది.

ఈ 'గ్రావిటీ హోల్' ఉనికిని తొలిసారిగా 1940లలో నౌకల ద్వారా గుర్తించగా, తర్వాత ఉపగ్రహాల ద్వారా నిర్ధారించారు. దీనివల్ల మానవులకు గానీ, నౌకాయానానికి గానీ ఎలాంటి ప్రమాదం లేదని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. అయితే, భూమి అంతర్భాగ నిర్మాణం, టెక్టోనిక్ ప్లేట్ల కదలికలను అర్థం చేసుకోవడానికి, అలాగే ఉపగ్రహ నావిగేషన్ వ్యవస్థల కచ్చితత్వాన్ని మెరుగుపరచడానికి ఈ పరిశోధనలు ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయని శాస్త్రవేత్తలు వివరిస్తున్నారు.